Digital Finance Awards 2022: Έγιναν θεσμός από την πρώτη κιόλας διοργάνωση

Κι όμως, αυτό ακριβώς συνέβη στην περίπτωση των Digital Finance Awards, που διοργανώθηκαν από την Boussias, στις 23 Φεβρουαρίου στο Sofitel Athens Airport, προκειμένου να αναδειχθούν τα καινοτόμα έργα στην πορεία του ευρύτερου Χρηματοοικονομικού Τομέα προς τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό, στο Digital Banking και το Digital Insurance. Η αναγνώριση του κύρους τους επισφραγίστηκε στις δηλώσεις των εκπροσώπων από τις συμμετέχουσες Τράπεζες και Ασφαλιστικές Εταιρείες, τους κορυφαίους ΙΤ παρόχους, τις Fintechs & Insurtechs από την Ελλάδα και την Κύπρο κατά την παραλαβή των βραβείων τους, μπροστά στους άλλους νικητές και τα μέλη των αντίστοιχων Κριτικών Επιτροπών. Στόχος αυτών των βραβείων, που διοργανώθηκαν με την τιμητική υποστήριξη της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών, του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Πληροφορικής & Επικοινωνιών (ΣΕΠΕ), του iLEADS LAB, του Πανεπιστημίου Πειραιώς, του (ISC)2 Hellenic Chapter και του Συνδέσμου Εταιρειών Συμβούλων Μάνατζμεντ Ελλάδος (ΣΕΣΜΑ) και είχαν ως χορηγό επικοινωνίας το CNN Greece, ήταν να συμβάλουν στη διαχρονική ανάδειξη και επιβράβευση των πρωτοπόρων έργων, αλλά και των καινοτόμων πρωτοβουλιών, στους ραγδαία αναπτυσσόμενους χώρους του Digital Banking και του Digital Insurance. Κι όπως φάνηκε, στη διάρκεια εκείνης της βραδιάς… «στόχος επετεύχθη!»

Η ανάδειξη της καινοτομίας
Αναφερόμενη στον νέο θεσμό, η Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής για το Digital Banking, Sophia Bantanidis, Greek International Woman of the Year, Finance 2021, Head of Strategy & Policy & Advisory Board Member at Citi Innovation Lab, Citi, UK, τόνισε σε μαγνητοσκοπημένο μήνυμά της ότι «…Tα εναρκτήρια Βραβεία Digital Finance αποτελούν την ρητή αναγνώριση της αξίας του digital transformation στον Χρηματοοικονομικό Τομέα και συνιστούν προοίμιο της μελλοντικής αποστολής τους να αναδεικνύουν την καινοτομία των financial services στην Ελλάδα και Κύπρο…»
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής για το Digital Insurance, Καθηγητής Στρατηγικής & Διευθυντής του iLEADS LAB του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Ιωάννης Πολλάλης, εκτίμησε ότι «τα Digital Finance Awards θα εξελιχθούν σε πεδίο αναφοράς για την άμιλλα των Οργανισμών του Χρηματοοικονομικού Τομέα συμβάλλοντας στην ανάπτυξη η οποία αναπόφευκτα περνά μέσα από τις καθετοποιημένες λύσεις και τις σύγχρονες Τεχνολογίες Πληροφορικής & Επικοινωνιών».

Οι εισαγωγικές ομιλίες της εκδήλωσης ολοκληρώθηκαν με την παρουσίαση εκ μέρους του Κωνσταντίνου Ζανετόπουλου, Senior Manager της Accenture, των πρόσφατων τάσεων στον τραπεζικό χώρο, στις οποίες είναι φανερή πλέον η πελατοκεντρική διάσταση, αλλά και η μεγάλη χρησιμότητα των «προσωπικών ιστοριών».

Τέσσερις κατηγορίες βραβείων
Στα Digital Finance Awards ’22 -που παρουσίασε με επαγγελματισμό και χιούμορ η γνωστή δημοσιογράφος, Μαρία Νικόλτσιου- απονεμήθηκαν Gold, Silver και Bronze Βραβεία, ενώ δόθηκαν και δυο Platinum Διακρίσεις στους Οργανισμούς οι οποίοι έλαβαν τη μεγαλύτερη βαθμολογία στην αξιολόγησή τους, στους τομείς του Digital Banking και του Digital Insurance, οι οποίοι ήταν αντίστοιχα η Εθνική Τράπεζα και το Insurancemarket.gr. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την απονομή πέντε Grand Awards για τις

  • Digital Bank of the Year, στην Eurobank,
  • Fintech of the Year, στην PCS,
  • Digital Banking Provider of the Year, στην Effect,
  • Digital Insurance Company of the Year, στην Υδρόγειο Ασφαλιστική, και
  • Insurtech of the Year, στην Insurancemarket

Στις επόμενες σελίδες θα βρείτε τις δηλώσεις των πραγματικών πρωταγωνιστών αυτής της βραδιάς, των μεγάλων νικητών, αλλά και την πλήρη λίστα των βραβευμένων οργανισμών, η οποία έχει επίσης αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα της διοργάνωσης, στη διεύθυνση www.digitalfinanceawards.gr


Καθηγ. Ιωάννης Πολλάλης

Ξεκινάει μια νέα εποχή για την Ελλάδα στον ευρύτερο χρηματοοικονομικό τομέα
Εντυπωσιακό και ξεκάθαρο το μήνυμα που πέρασαν οι υποψηφιότητες στα φετινά Digital Finance Awards

Ο πολύπειρος πρόεδρος της κριτικής επιτροπής για το Digital Insurance μιλάει για τη σημασία των βραβείων, τη χρονική συγκυρία του πρώτου διαγωνισμού και την υψηλή ποιότητά του, τη θετική επίδραση της πανδημίας στο ξεκίνημα μιας νέας εποχής, τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την πελατοκεντρική προσέγγιση, που θα αλλάξουν τους κανόνες της αγοράς.

Θα θέλαμε ένα σχόλιο εκ μέρους σας σχετικά με τη σημασία αυτών των βραβείων για την ελληνική & κυπριακή αγορά.

Ο στόχος των βραβείων είναι η ανάδειξη και επιβράβευση σε καινοτόμες λύσεις, βέλτιστες πρακτικές, νέας γενιάς αυτοματοποιημένες υπηρεσίες και έργα Ψηφιακού Μετασχηματισμού στον ευρύτερο Χρηματοοικονομικό Τομέα. Τα βραβεία είναι, σημαντικά διότι καλούν τα οικοσυστήματα του Χρηματοοικονομικού Τομέα να επικοινωνήσουν μεταξύ τους, προσφέροντας περισσότερες επιλογές και έξυπνες λύσεις στους πελάτες. Επιπρόσθετα, οι λύσεις που προσφέρουν βασίζονται στα αποτελέσματα της Έρευνας & Ανάπτυξης και σε καινοτόμες πρωτοβουλίες που έχουν αναπτυχθεί είτε εσωτερικά ή με την συνεργασία ΙΤ Παρόχων & Fintechs, οι οποίες ανταποκρίνονται στις νέες απαιτήσεις βελτίωσης της λειτουργίας τους, τον νέο σχεδιασμό προϊόντων και υπηρεσιών, αλλά και τον νέο τρόπο που απευθύνονται στην Αγορά πάντα στο πλαίσιο της Κανονιστικής Συμμόρφωσης σε ένα πεδίο win-win με τους συνεργάτες και πελάτες τους.
Η χρονική συγκυρία είναι ιδανική, εφόσον υπάρχουν ήδη πρωτοβουλίες και έργα λόγω και της επίδρασης της πανδημίας, της συνεχούς αλλαγής κουλτούρας της αγοράς και των νέων δεδομένων της βιώσιμης ανάπτυξης.

Πόσο επηρέασε τον διαγωνισμό (θετικά ή αρνητικά) και σε ποιο βαθμό η πανδημία;

Η πανδημία επηρέασε θετικά τον διαγωνισμό, λόγω του ότι βρήκε τους υποψηφίους να έχουν αναλάβει από τις αρχές του 2020 πρωτοβουλίες σχετικές με τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό και να έχουν ήδη υλοποιήσει συστήματα τα οποία υποστηρίζουν τον νέο τρόπο λειτουργίας των επιχειρήσεων και της διάδρασης με την αγορά. Τα συστήματα αυτά έχουν ήδη αξιολογηθεί και αναβαθμιστεί.

Ποιες είναι οι τάσεις που αναδεικνύονται φέτος και (ως ένα βαθμό, τουλάχιστον) αποτυπώθηκαν στις προτάσεις των διαγωνιζομένων, μικρών και μεγάλων;

Οι τάσεις που αποτυπώθηκαν φέτος αντανακλούν την ανάγκη της αυτοματοποίησης χρονοβόρων και γραφειοκρατικών διαδικασιών μέσα από τα νέα ψηφιακά κανάλια (internet, mobile) αποδεσμεύοντας ανθρώπινο δυναμικό για εκπαίδευση και ανάληψη νέων ρόλων. Το εγχείρημα είναι σύνθετο. Εντούτοις, από τα έργα που έχουν υποβληθεί, δείχνει πολλά υποσχόμενο, αποκαλύπτοντας τις δυναμικές και ενεργοποιώντας τα νέα business models οργανισμών και εταιρειών.

Είναι, επίσης, εντυπωσιακό στις υποψηφιότητες των βραβείων, ότι ξεκινάει μια νέα εποχή για την Ελλάδα. Οι ασφαλιστικές εταιρίες επενδύουν στις νέες τεχνολογίες και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, γιατί απλά καταλαβαίνουν ότι κυρίαρχος είναι πια ο πελάτης και οι προτιμήσεις του, οι οποίες εύκολα μπορούν να ικανοποιηθούν με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και προϊόντων. Έτσι, εκτός από την πελατοκεντρική προσέγγιση, βλέπουμε από τις υποψηφιότητες ότι δίνεται μεγάλη έμφαση και στην εμπειρία του πελάτη (customer experience) αλλά και στη χαρτογράφηση του «ταξιδιού» του (customer journey mapping). Είναι δεδομένο ότι ο κλάδος των ασφαλιστικών και χρηματοοικονομικών υπηρεσιών θα κατευθύνεται συνεχώς σε ένα πελατοκεντρικό μοντέλο τύπου Netflix, όπου ο πελάτης έχει τη δυνατότητα να επιλέξει προϊόντα της προτίμησής του, αλλά και η εταιρεία -καταλαβαίνοντας τη συμπεριφορά και το life-style του- να μπορεί συνεχώς να του προτείνει νέες επιλογές και καλύτερες ευκαιρίες για ικανοποίηση πρόσθετων αναγκών.

Πώς θα χαρακτηρίζατε το επίπεδο του διαγωνισμού και των υποψηφιοτήτων που υποβλήθηκαν;

Ξεχώρισα την υψηλή ποιότητα των υποψηφιοτήτων. Τα έργα διέπονται από στρατηγική προσέγγιση και σύγχρονες αρχιτεκτονικές σχεδιασμού, ενώ εντυπωσιακή είναι η λειτουργική τους αποδοχή από τους διαφορετικούς χρήστες (στελέχη εταιρειών, συνεργάτες, πελάτες, κ.ά.). Το εγχείρημα είναι δυναμικά εξελισσόμενο, επειδή και η τεχνολογία αλλάζει εκθετικά ως προς τις δυνατότητες της, αλλά και οι ανάγκες της αγοράς μεταβάλλονται συνεχώς.

Τι ξεχωρίσατε ως πολλά υποσχόμενο για το μέλλον και τι άλλο θα θέλατε, αλλά δεν το είδατε;

Ξεχώρισα την εύστοχη χρήση τεχνολογιών για την επίτευξη των ρεαλιστικών επιδιώξεων των έργων, γεγονός που αναδεικνύει το συγκριτικό πλεονέκτημα της τεχνολογίας, εφόσον βέβαια συνδέεται δυναμικά με τους επιχειρηματικούς στόχους.

Φαίνεται ξεκάθαρα από τις υποψηφιότητες των βραβείων ότι οι νέες τεχνολογίες cloud και big data analytics, καθώς και η χρήση του ψηφιακού και mobile marketing μπορούν να μειώσουν το κόστος των ασφαλιστικών υπηρεσιών, αλλά ταυτόχρονα να αυξηθεί η προστιθέμενη αξία. Αναμένω στο μέλλον να δω ευρύτερη δέσμευση και σε πρόσθετα έργα, τα οποία καλύπτουν περισσότερες περιοχές ενεργοποίησης συνεισφέροντας στο συνολικό Ψηφιακό Μετασχηματισμό και την αναβάθμιση των λειτουργικών μοντέλων σε μία εποχή όπου οι εταιρείες αλλάζουν και ο τρόπος εργασίας εισέρχεται σε νέα εποχή (απομακρυσμένη εργασία, τηλεκπαίδευση, κ.λπ.).

Μια ευχή για τον επόμενο χρόνο;

Εκτιμώ ότι τα Digital Finance Awards θα εξελιχθούν σε πεδίο αναφοράς για την άμιλλα των οργανισμών του χρηματοοικονομικού τομέα, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη η οποία αναπόφευκτα περνά μέσα από τις καθετοποιημένες λύσεις και σύγχρονες Τεχνολογίες Πληροφορικής & Επικοινωνιών. Ευχή μου είναι οι ψηφιακές εφαρμογές, που έχουν ήδη δημιουργηθεί, να οδηγήσουν σε τροχιά ανάπτυξης τον ασφαλιστικό κλάδο και, φυσικά, σε περαιτέρω customer, αλλά και brand loyalty.


Sophia Bantanidis
Future of Finance Analyst, Citibank and Greek international woman of the year -Finance. Πρόεδρος της Κριτικής Επιτροπής για το Digital Banking

Η εναρκτήρια Τελετή Απονομής των Βραβείων αποτελεί μια ρητή αναγνώριση της αξίας του ψηφιακού μετασχηματισμού, η οποία θα ανοίξει το δρόμο για μελλοντική ανάδειξη της Καινοτομίας στις Χρηματοοικονομικές Υπηρεσίες στην Ελλάδα και την Κύπρο.


Τα πέντε μεγάλα βραβεία

Γιώργος Θωμάς, Πρόεδρος & Διευθύνων Σύμβουλος

Effect: η καινοτομία θα έχει συνέχεια
Όταν δηλώναμε την συμμετοχή μας στη διοργάνωση, δεν αναμέναμε ότι τα προϊόντα και οι υπηρεσίες μας θα είχαν τόσο μεγάλη αποδοχή από την κριτική επιτροπή. Θα ήθελα για αυτό να ευχαριστήσω όλα τα μέλη της που μας τίμησαν με το ανώτατο βραβείο Digital Banking Provider of the Year καθώς και για τα πέντε Gold και ένα bronze βραβείο σε ειδικές κατηγορίες του Digital Banking και Wealth Management. Στόχος μας ήταν πάντα να τιμούμε την εμπιστοσύνη των πελατών μας, προσφέροντάς τους καινοτόμες λύσεις on time και on budget. Γι’ αυτό έχουν αναπτυχθεί μεταξύ μας μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης και άριστης συνεργασίας και γι’ αυτό μας στηρίζουν και έχουν επιλέξει να εξελίσσονται μαζί μας.

Κοιτάζοντας στο μέλλον, με την υποστήριξη των πελατών μας και τη συσσωρευμένη εμπειρία 30 ετών, αναπτύξαμε την νέα τεχνολογική πλατφόρμα EFFECT FIN/S, που πλέον αποτελεί το κλειδί της μεγάλης επιτυχίας για την EFFECT. Πρόκειται για μια σύγχρονη, web-based λύση που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του ψηφιακού μετασχηματισμού των εταιρειών Wealth Management. Απευθύνεται στις Τράπεζες για τις διευθύνσεις Private Banking, Asset Management και θεματοφυλακής, στις εταιρίες διαχείρισης χαρτοφυλακίων θεσμικών και ιδιωτών επενδυτών, ενώ προσφέρει ολοκληρωμένη λύση και για εταιρίες διαχείρισης Αμοιβαίων Κεφαλαίων και χρηματιστηριακές εταιρίες. Ήδη γνωρίζει μεγάλη αποδοχή στην Ελληνική και Κυπριακή αγορά, καθώς αποτελεί μια διεθνούς επιπέδου λύση που εξασφαλίζει τεχνολογική υπεροχή και εξαιρετική εμπειρία πελάτη, σε προσιτό κόστος. Στόχος μας είναι EFFECT FIN/S να γίνει πραγματική περιουσία για τους πελάτες μας. Ευχαριστώ πρώτα από όλους τους συναδέλφους, που μας έχουν εμπιστευθεί και εργάζονται μαζί μας με ενθουσιασμό, δημιουργικότητα και συνέπεια. Να ευχαριστήσω και τους παλαιότερους που έσπρωξαν και αυτοί το καράβι της EFFECT να φτάσει ως εδώ. Και, φυσικά, να ευχαριστήσω τους αγαπημένους μας πελάτες για έναν επί πλέον σημαντικό λόγο, γιατί το όραμά τους για τις εταιρίες τους εμπνέει κι εμάς, για να γινόμαστε ακόμη καλύτεροι. Θα ήθελα να τους υποσχεθώ εκ μέρους όλης της ομάδας ότι η καινοτομία θα έχει συνέχεια.

Όλγα Χαραλαμπίδη, Επικεφαλής Τομέα Group Digital Channels

Eurobank: πρωταρχικός στόχος ένα phygital οικοσύστημα
Είμαστε πολύ χαρούμενοι για τις πολλαπλές διακρίσεις που λάβαμε στην πρώτη διοργάνωση του διαγωνισμού Digital Finance Awards 2022 από την Boussias. Ξεχωρίζουμε την τιμητική διάκριση Digital Bank of the year,η οποία αποτελεί σημαντική επιβράβευση των προσπαθειών μας.

Πρωταρχικός μας στόχος στη Eurobank αποτελεί η δημιουργία και διάθεση ενός πλήρους οικοσυστήματος phygital τραπεζικής εξυπηρέτησης μέσω του οποίου να παρέχεται αμεσότητα, διαφάνεια και ελκυστική εμπειρία χρήσης στους πελάτες μας, οποιαδήποτε στιγμή και από οποιαδήποτε διεπαφή επιλέξουν, αξιοποιώντας τη βέλτιστη χρήση της τεχνολογίας.

Στέφανος Φαλκονάκης, Chief Growth & Marketing Officer

Insurance market: όραμά μας η βελτίωση της ποιότητας ζωής
Οι βραβεύσεις που πετύχαμε σε έναν τόσο σημαντικό θεσμό μας γεμίζουν χαρά και αποτελούν σημαντική αναγνώριση των προσπαθειών μας. Η διάκρισή μας ως Insurtech of the year επισφραγίζει τη δέσμευσή μας στην καινοτομία, αλλά και τον εκσυγχρονισμό της ασφαλιστικής εμπειρίας του καταναλωτή. Συνεχίζουμε με συνεχή επένδυση στο σημαντικότερο κεφάλαιο, τους ανθρώπους μας. Χτίζουμε σταθερές βάσεις, για να εξελισσόμαστε συνεχώς και θέτουμε όλο και υψηλότερους στόχους, προσφέροντας στην ελληνική κοινωνία και οικονομία. Σε μία εποχή που ο ασφαλιστικός κλάδος «τραντάζεται» από μεγάλες αλλαγές, συνεχίζουμε με την ίδια αφοσίωση και πάθος να φέρνουμε έναν ευκολότερο τρόπο σύγκρισης, αγοράς και εξυπηρέτησης, πετυχαίνοντας την καλύτερη εμπειρία στον πελάτη, με σύμμαχο την τεχνολογία και τη συλλογή big data από διαφορετικές πηγές. Αυτά τα δεδομένα, χάρη στο Machine Learning/AI, προσφέρουν πληροφορίες, για τη δημιουργία νέων προϊόντων και βελτίωση διαδικασιών προς όφελος του πελάτη. Αυτό είναι, άλλωστε, και το όραμά μας, «να ηγούμαστε στη μετάδοση της πληροφορίας, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής του ανθρώπου!» δηλαδή, να διαμοιράζουμε την απαραίτητη πληροφορία και το προϊόν που καλύπτει τις ανάγκες του χρήστη, αφαιρώντας την οποιαδήποτε αβεβαιότητα είχε μέχρι σήμερα.

Γιώργος Ξενόφος, Διευθύνων Σύμβουλος

PCS: επιβεβαίωση και επιστέγασμα των προσπαθειών μας το βραβείο
Πιστεύω ειλικρινά ότι τέτοιοι θεσμοί όπως ο θεσμός των Digital Finance Awards είναι πάρα πολύ σημαντικοί για τις εταιρείες τεχνολογίας. Οι λόγοι είναι πολλοί. Παρέχουν καταρχήν ένα αντικειμενικό «εργαλείο» αξιολόγησης των τεχνολογικών πρωτοβουλιών, τόσο των εταιρειών Πληροφορικής που επενδύουν σε καινοτόμες λύσεις, όσο και των τραπεζών, ασφαλιστικών εταιρειών και γενικότερα των εταιρειών του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού τομέα.

Παράλληλα, αναδεικνύουν τεχνολογικά σύγχρονα προϊόντα και λύσεις, όπως αυτά προκύπτουν από την αλληλεπίδραση όλων των μελών του συγκεκριμένου οικοσυστήματος (δηλ. των παρόχων τεχνολογίας, των εταιρειών Fintech & Insutech, των τραπεζών, των εταιρειών Επενδύσεων & Επαγγελματικής Διαχείρισης Περιούσιας, των Πληρωμών, των εταιρειών Ασφάλισης κλπ).

Βοηθούν, επίσης, στην αξιολόγηση των εταιρειών του οικοσυστήματος, συγκρίνοντας τον κάθε οργανισμό με τους αντίστοιχους peers, συμβάλλοντας στη διαρκή βελτίωση του επιχειρηματικού τοπίου.

Τέλος, είναι πολύ σημαντική η συμβολή εντός τέτοιου βραβείου στην ενίσχυση της δημοσιότητας ενός προϊόντος, λύσης ή/και εταιρείας, δημοσιότητα που βοηθάει τόσο το τελικό πελάτη να ανακαλύπτει τις καλύτερες λύσεις της αγοράς, όσο και τις ίδιες εταιρείες παροχής τεχνολογίας & ανάπτυξης λογισμικού, μέσω ενός πιθανά θετικού αποτυπώματος πωλήσεων. Η βράβευση της PCS, μέλους του ομίλου εταιρειών Epsilonnet, ως Fintech of the Year, αποτελεί πράγματι την επιβεβαίωση και το επιστέγασμα των προσπαθειών όλου του προσωπικού της εταιρείας σε ένα κοινό στόχο, αυτόν της ανάπτυξης τεχνολογικά σύγχρονων λύσεων για τον χρηματοπιστωτικό τομέα και της παροχής υψηλού επιπέδου υπηρεσιών προς τον τελικό χρήστη.

Η απονομή επιπλέον συνολικά επτά (7) πιο καθετοποιημένων βραβείων, για τους ιδιαίτερα απαιτητικούς τομείς της επαγγελματικής διαχείρισης (Wealth Management), της διάθεσης Αμοιβαίων Κεφαλαίων και της πλήρους ενημέρωσης των επενδυτών (Mutual Funds Portal), και της ολοκληρωμένης Διαχείρισης των Συνταξιοδοτικών προγραμμάτων των Ασφαλιστικών Εταιρειών (Pension Schemes) μας γεμίζει όλους υπερηφάνεια. Ταυτόχρονα, όμως αποτελεί, κι έναν αντικειμενικό τρόπο αξιολόγησης της PCS και των προϊόντων της, σε σχέση με τον ανταγωνισμό.

Παύλος Κασκαρέλης, Διευθύνων Σύμβουλος

Υδρόγειος Ασφαλιστική: επενδύουμε συστηματικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό
Μεγάλη τιμή και χαρά για εμάς να είμαστε η Digital Ασφαλιστική Εταιρεία της χρονιάς στα πρώτα Digital Finance Awards! Αξίζουν συγχαρητήρια στον νέο αυτό θεσμό ο οποίος αναδεικνύει με τον καλύτερο τρόπο τις εταιρείες και τις δράσεις εκείνες που ηγούνται της ψηφιακής μετάβασης και αποτελούν πρότυπα εξέλιξης για όλον τον κλάδο.

Στην Υδρόγειο Ασφαλιστική εργαζόμαστε με πάθος πάνω στη νέα φιλοσοφία οργάνωσης και λειτουργίας και επενδύουμε συστηματικά στον ψηφιακό μετασχηματισμό. H νέα αυτή αντίληψη βασίζεται φυσικά στη δύναμη της τεχνολογίας, η οποία αποτελεί τη βασική κινητήρια δύναμη των εξελίξεων, πηγάζει όμως από ένα κεντρικό ζητούμενο: την ενδυνάμωση των συνεργατών μας και τη βελτίωση της εμπειρίας των ασφαλισμένων μας.

Όλες μας οι εφαρμογές και υλοποιήσεις που βραβεύθηκαν στο διαγωνισμό υπηρετούν αυτή τη φιλοσοφία. Προσφέρουν αμεσότητα και διευκόλυνση, απλοποιούν και εκσυγχρονίζουν τις ασφαλιστικές διαδικασίες, κάνουν πράξη το μεγάλο ζητούμενο της εποχής, τις υπηρεσίες που είναι παντού και πάντα διαθέσιμες. Την ίδια στιγμή, αποτελούν στρατηγικά εργαλεία ανάπτυξης για τους συνεργάτες μας, τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές, επιτρέποντάς τους να επικεντρωθούν στην εξυπηρέτηση του πελάτη τους με τους πλέον σύγχρονους τρόπους και να αναδείξουν τον συμβουλευτικό τους ρόλο.

Οι πολλαπλές διακρίσεις μας στα πρώτα Digital Finance Awards δείχνουν το ευρύ φάσμα των τομέων όπου εφαρμόζουμε τις νέες τεχνολογίες: υπηρεσίες, ‘πράσινη’ στρατηγική, mobile-first προσέγγιση, analytics, συνδεσιμότητα υπηρεσιών.

Δείχνουν ακόμη τις δυνατότητες και το ταλέντο των ανθρώπων μας, οι οποίοι αποτελούν για εμάς το ισχυρότερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για να μπορέσουμε να κερδίσουμε το μεγάλο ψηφιακό στοίχημα του μέλλοντος. Τους ευχαριστώ από την καρδιά μου!


Οι 12 χρυσοί νικητές

Δημήτριος Στρογγυλόπουλος, Ανώτερος Διευθυντής, Διεύθυνση Ψηφιακής Τραπεζικής

Alpha Bank: έξυπνες ψηφιακές λύσεις για τις αυξημένες απαιτήσεις
Η εξυπηρέτηση των αναγκών των πελατών μας με άμεσο, απλό και αποτελεσματικό τρόπο, αποτελεί καθημερινή προτεραιότητα και πρόκληση για όλους εμάς, στην Alpha Bank. Στο ολοένα και περισσότερο «ψηφιακό» περιβάλλον που λειτουργούμε, η δημιουργία έξυπνων ψηφιακών λύσεων και υπηρεσιών είναι η απάντησή μας στις αυξημένες απαιτήσεις και προσδοκίες τους, με γνώμονα πάντα τη βέλτιστη εμπειρία του χρήστη. Το κινητό τηλέφωνο αποτελεί πλέον το βασικό κανάλι εξυπηρέτησης των πελατών μας, στο οποίο επενδύουμε συνεχώς σε νέες δυνατότητες κ εργαλεία, υποστηρίζοντας αφενός τη συντριπτική πλειοψηφία των καθημερινών συναλλακτικών αναγκών τους, αφετέρου την απόκτηση απλών τραπεζικών προϊόντων.

Νικόλας Πρέντζας, Αναπλ. Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής & Ανώτατος Διευθυντής Επιχειρηματικών Λειτουργιών

Ancoria Bank: Θα συνεχίσουμε να καινοτομούμε
Είναι μεγάλη τιμή να παραλαμβάνουμε αυτά τα έξι βραβεία για τις ψηφιακές μας υπηρεσίες. Η Ancoria Bank είναι η challenger bank της Κύπρου και ιδρύθηκε πριν από μόλις έξι χρόνια. Οι βραβευμένες μας υπηρεσίες (τα ψηφιακά δάνεια, το ψηφιακό άνοιγμα λογαριασμού και οι έξυπνες λύσεις πληρωμών) δημιουργήθηκαν εσωτερικά από την ομάδα της Ancoria Bank και αυτές οι διακρίσεις που δίνονται σε μια μεγαλύτερη και πιο εξελιγμένη αγορά, όπως αυτή της Ελλάδας, αποτελούν σημαντική επιβράβευση της δημιουργικότητας, της γνώσης και της σκληρής δουλειάς μας. Υποσχόμαστε να συνεχίσουμε να καινοτομούμε και να μειώνουμε σταδιακά τον χρόνο και τον κόπο που χρειάζονται οι πελάτες μας για να διαχειριστούν τα οικονομικά τους.

Δημήτρης Νικολάου, Acting Chief Digital Officer

Bank of Cyprus: αφοσίωση στην πρωτοπορία της ψηφιακής εξέλιξης
Αυτό το βραβείο αποτελεί αναγνώριση των προσπαθειών που έγιναν από την Τράπεζα για τη δημιουργία νέων ψηφιακών υπηρεσιών και λύσεων οι οποίες βελτιώνουν την εμπειρία των καταναλωτών. Πρόσφατα παραδείγματα είναι το άνοιγμα ψηφιακού λογαριασμού για νέους πελάτες και η πώληση ασφαλιστικών προϊόντων μέσω του BOC Mobile App. Οι πελάτες μας έχουν αγκαλιάσει τα προσφερόμενα προϊόντα και υπηρεσίες, όπως αποδεικνύεται από τα αποτελέσματά μας. Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου 2021, μέσω των ψηφιακών καναλιών είχε διεκπεραιωθεί το 88,3% του συνόλου των συναλλαγών κατάθεσης, ανάληψης μετρητών και μεταφοράς μετρητών (αύξηση 64,6% σε σύγκριση με τον Σεπτέμβριο του 2017, οπότε ξεκίνησε το πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού). Η Τράπεζα είναι αφοσιωμένη στο να είναι πρωτοπόρος στην ψηφιακή εξέλιξη της χώρας μας και στην ολοκλήρωση της μετάβασής μας σε μια νέα εποχή, μια φιλοσοφία που εμπεριέχεται στην πρωτοβουλία CYON (Cyprus ON) της Τράπεζας Κύπρου.

Αντώνης Τσακνάκης, Digital Business Director

Ergo: δημιουργούμε συνεχώς λύσεις
Με μεγάλη μας χαρά συμμετείχαμε στον νέο αυτό θεσμό, των Digital Finance Awards και μάλιστα με πενταπλή διάκριση. Αναμφισβήτητα, η αξιοποίηση των ψηφιακών δυνατοτήτων αποτελεί πλέον σημαντικό μέρος του επιχειρησιακού σχεδιασμού κάθε οργανισμού.

Η πανδημία που βιώνουμε συντέλεσε καθοριστικά στην ανάγκη αυτή, καθώς αναδιαμόρφωσε τον τρόπο που αλληλοεπιδρούμε στην καθημερινότητά μας. Στην ERGO Ασφαλιστική, με επίκεντρο πάντα τον πελάτη και τον συνεργάτη μας, δημιουργούμε συνεχώς λύσεις με στόχο να προσφέρουμε επιπρόσθετη αξία σε κάθε μας επαφή μαζί τους. Σε αυτό το έργο, ο ρόλος των ανθρώπων μας παραμένει κομβικός. Με τον ίδιο ενθουσιασμό θα συνεχίσουμε, πιστοί στο όραμά μας να γίνουμε η πρώτη επιλογή για τους πελάτες, τους συνεργάτες αλλά και τους εργαζόμενους.

Δημήτρης Πλέσσας, Βοηθός Γεν. Διευθυντής Cards & Digital Business

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος: στόχος η βελτίωση της ψηφιακής μας προσφοράς
Είναι τιμή για την Εθνική Τράπεζα η διάκρισή της στο νέο θεσμό Digital Finance Awards, με επίκεντρο το Digital Banking, που διοργανώθηκε φέτος για πρώτη χρονιά. Όλοι εμείς στην Εθνική Τράπεζα, αισθανόμαστε υπερήφανοι αποσπώντας επτά βραβεία για την κορυφαία ψηφιακή εμπειρία που προσφέρουμε στους πελάτες μας. Εργαζόμαστε καθημερινά για τη βελτίωση της ψηφιακής μας προσφοράς, με γνώμονα τις ανάγκες των πελατών. Με τις νέες δυνατότητες και τη βελτίωση της εμπειρίας χρήστη στο digital banking, η Εθνική Τράπεζα εκπαιδεύει τωους πελάτες της με στοχευμένες καμπάνιες επικοινωνίας, εκπαιδευτικά βίντεο και καθοδήγηση στο δίκτυο καταστημάτων. Επιπλέον, προκειμένου να ενθαρρύνουμε τους επιχειρηματικούς μας πελάτες να χρησιμοποιούν περαιτέρω τις ηλεκτρονικές πληρωμές και τις νέες ψηφιακές λειτουργίες, αναβαθμίσαμε το Corporate Internet Banking και παρουσιάσαμε ένα νέο ολοκληρωμένο πακέτο ψηφιακών λύσεων.

Φώτης Κοσμάτος, Manager of Client Unit & Sales, Greece & Cyprus

Kyndryl: βραβείο αφιερωμένο στις ομάδες μας
Είμαστε περήφανοι που στους πρώτους τέσσερις μήνες της αυτόνομης πορείας της Kyndryl, μας δίνεται μια τόσο σημαντική διάκριση. Στην Kyndryl, φέρνουμε μαζί μας την μεγάλη κληρονομιά και εμπειρία της ΙΒΜ και φιλοδοξούμε με μια νέα, πιο εστιασμένη και ανεξάρτητη στρατηγική στην επιλογή του οικοσυστήματος μας, να είμαστε ο στρατηγικός συνεργάτης των πελατών μας στον ψηφιακό τους μετασχηματισμό.

Αυτή η επιτυχία δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την εμπιστοσύνη και την υποστήριξη που μας δίνει από πολλά χρόνια η Interamerican, την οποία και ευχαριστούμε θερμά. Το βραβείο είναι αφιερωμένο στις ομάδες της Kyndryl που, με την τεχνογνωσία και την εμπειρία τους, μας επιτρέπουν να φέρνουμε με επιτυχία εις πέρας τόσο πολύπλοκα και απαιτητικά έργα.

Γιώργος Καραμανώλης, Συνιδρυτής και Συντονιστής Τεχνολογίας & Καινοτομίας της Crowdpolicy, Υπεύθυνος Στρατηγικής του Greek Fintech Cluster

Greek Fintech Cluster: έναυσμα για να συνεχίσουμε δυναμικά
Η ψηφιακή πλατφόρμα FintelioX έρχεται να προσφέρει εφαρμογές και διαδικασίες Open Finance, εμπλουτίζοντας τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες με άμεσες, σύγχρονες και καινοτόμες ψηφιακές λύσεις. Το χρυσό βραβείο στην κατηγορία Fintech Solution, που κερδίσαμε στα Digital Finance Awards 2022, μας δίνει το έναυσμα για να συνεχίσουμε δυναμικά στη μετά-covid εποχή, και να κινητοποιήσουμε το fintech οικοσύστημα στην Ελλάδα. Μέσα από το ταξίδι μας, που ξεκίνησε πριν από επτά χρόνια με αφορμή την ευρωπαϊκή οδηγία PSD2 και το Open Banking, έχουμε ως στόχο να εφαρμόσουμε στην πράξη μοντέλα που θα κάνουν τη ζωή μας καλύτερη και θα παράξουν αξία για όλους τους πολίτες και τους οργανισμούς.”

Πάνος Γιαλελής, Managing Director

Intelli Group: σημαντική επιβράβευση για τους ανθρώπους μας
Ευχαριστούμε ιδιαίτερα την Boussias για το σημαντικό θεσμό των Digital Finance Awards. Η νέα αυτή τιμητική διάκριση με δύο κορυφαία βραβεία στις περιοχές του Digital OnBoarding και Customer Loyalty αποτελεί σημαντική επιβράβευση για όλους τους ανθρώπους μας, ιδιαίτερα σε μία χρονική στιγμή που ο χώρος του digital transformation είναι πιο απαιτητικός από ποτέ.
Είναι προτεραιότητά μας να πρωτοπορούμε στην παροχή digital υπηρεσιών με τη χρήση των πιο καινοτόμων τεχνολογιών και μεθοδολογιών που συμβάλλουν στο συνολικό ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας, προάγουν την αλληλεπίδραση με τους τελικούς πελάτες και προσφέρουν σε όλους μας νέες εμπειρίες χρήσης.

Χρήστος Κοντέλλης, General Manager, Enterprise Solutions

Netcompany: συνεχείς οι επενδύσεις μας
Τα τρία βραβεία που κερδίσαμε στα Digital Finance Awards 2022 επιβεβαιώνουν τη μακροχρόνια δέσμευση της Netcompany-Intrasoft για συνεχή έρευνα και ανάπτυξη προϊόντων και υπηρεσιών που καλύπτουν τις ολοένα μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς και της επιχειρηματικότητας. Η Netcompany-Intrasoft επενδύει συνεχώς στον τομέα των Χρηματοοικονομικών, για να προσφέρει ολοκληρωμένες λύσεις, καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες λογισμικού και υποδομής στα μεγαλύτερα Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα παγκοσμίως. Είμαι βέβαιος ότι η ποιότητα των υπηρεσιών μας στον κλάδο του Banking & Finance, σε συνδυασμό με την τεράστια εμπειρία μας, θα συνεχίσουν να υπερβαίνουν τις υψηλές προσδοκίες και απαιτήσεις των πελατών μας. Με την ευκαιρία αυτή θα ήθελα να ευχαριστήσω προσωπικά την Cepal, που εμπιστεύτηκε την Netcompany-Intrasoft, για να βελτιώσει τα μοντέλα επιχειρηματικών διαδικασιών της και να εξασφαλίσει έναν ομαλό ψηφιακό μετασχηματισμό.

Παναγιώτης Γεωργίου, Διευθυντής Γραφείου Διευθ. Συμβούλου

Ευρωπαϊκή Πίστη: δημιουργούμε αξία για τους ασφαλισμένους μας
Η Ευρωπαϊκή Πίστη με motto “Digital, yet Human”, έχει υλοποιήσει μια σειρά από σημαντικά έργα στο πλαίσιο του ψηφιακού της μετασχηματισμού, τα οποία στοχεύουν στη μεγιστοποίηση της εμπειρίας του πελάτη. Στο παραπάνω πλαίσιο ανήκει και η υπηρεσία “My Portal”, όπου οι ασφαλισμένοι μπορούν να ενημερώνονται εύκολα και απλά για τις συναλλαγές τους με την Εταιρεία. Η διάκριση στα “Digital Finance Awards”, αποτελεί την επιβράβευση των ανθρώπων μας που ασχολήθηκαν με ιδιαίτερη φροντίδα και αγάπη για το εν λόγω έργο και μας κινητοποιεί να συνεχίσουμε να υλοποιούμε υπηρεσίες και προϊόντα υψηλού επιπέδου, που θα δημιουργούν αξία για τους Ασφαλισμένους μας.

Χρήστος Μίχας, Sales Lead Banking & Insurance Sector (Greece-Bulgaria)

SAS: Δημιουργήσαμε ένα μοναδικό σετ εργαλείων
Τα δύο βραβεία Gold στο πλαίσιο των Digital Finance Awards είναι μια ακόμα επιβεβαίωση της ηγετικής θέσης που έχει η SAS στην αγορά των data analytics. Με στήριγμα την εμπιστοσύνη της Interamerican, καταφέραμε να δημιουργήσουμε ένα σετ εργαλείων μοναδικό για την ελληνική αγορά, τα οποία έχουν συμβάλει ήδη στο ψηφιακό μετασχηματισμό του πελάτη κι έχουν αποφέρει μέρος των προσδοκώμενων οφελών.

Οι λύσεις μας αποδεικνύουν ότι ο συνδυασμός των τεχνολογιών machine learning και ΑΙ είναι ήδη ώριμος για να ωθήσει την εξέλιξη των επιχειρήσεων.

Γιώργος Κασκαρέλης, Marketing & Promotions Head, Διεύθυνση Marketing & Business Development
Φώτης Σπύρου, Product Owner, General Dep. Digital Transformation & Growth

Eurolife FFH: Αξία για εμάς έχει η διάδραση με τον πελάτη και την κοινωνία
«Η διάκριση της Eurolife FFH στα Digital Finance Awards αποτελεί επιστέγασμα της μεθοδικής υλοποίησης του πλάνου ψηφιακού μετασχηματισμού της εταιρείας, που ξεκίνησε πριν από έξι χρόνια και συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό. Αξία για εμάς έχει η διάδραση με τον πελάτη, αλλά και με την ευρύτερη κοινωνία, μέσω χρήσιμου περιεχομένου και ψηφιακών εργαλείων, που αποσκοπούν στη προστασία της ζωής και περιουσίας του», αναφέρει ο Γιώργος Κασκαρέλης. Μιλώντας για το project EurolifeConnect, ο Φώτης Σπύρου επισημαίνει ότι πρόκειται για ένα εργαλείο με το οποίο οι πελάτες μπορούν ανά πάσα στιγμή να έχουν πρόσβαση σε ό,τι αφορά στα συμβόλαιά τους στη Eurolife FFH. «Η δική μας δέσμευση είναι να το αναβαθμίζουμε συνεχώς με λειτουργικότητες, όπως το e-claims για ομαδικά ασφαλιστήρια. Ευχαριστούμε θερμά τη διοργάνωση για αυτή την πολύ σημαντική διάκριση, η οποία επιβραβεύει το έργο μας».

Γιώργος Παλλιούδης: Η στασιμότητα βλάπτει σοβαρά τις παραδοσιακές τράπεζες

Οι μεγάλες ανατροπές στην καθημερινότητά μας δεν θα μπορούσαν να αφήσουν ανεπηρέαστο τον χώρο των τραπεζών. Οι neo-banks άλλαξαν με την εμφάνισή τους και την ψηφιακή λειτουργία τους για πάντα τους κανόνες του παιχνιδιού, αναγκάζοντας τους κραταιούς πλην παραδοσιακούς «παίκτες» είτε να προχωρήσουν σε συμμαχίες και συνέργειες, είτε να αλλάξουν στρατηγική και στόχους, πριν εξαναγκαστούν (εκ των πραγμάτων και των αποτελεσμάτων) σε παραίτηση από τη συνέχεια του αγώνα και εγκατάλειψη των σημερινών τους θέσεων.

Υπάρχει τρόπος να «γυρίσουν το παιχνίδι»; Πρόσφατη μελέτη της Accenture με τίτλο “The Future of Banking: It’s time for a change of perspective” δείχνει πως… ναι, υπάρχει και μάλιστα θα μπορούσαν να αυξήσουν τα έσοδά τους κατά περίπου 4% ετησίως (ποσοστό που θα τους έφερνε πρόσθετα έσοδα άνω του μισού τρισεκατομμυρίου δολαρίων ως το 2025), αν προχωρούσαν σε επανεξέταση των επιχειρηματικών τους μοντέλων και υιοθετούσαν τις καινοτόμες (μη-γραμμικές, βεβαίως) στρατηγικές των αποκλειστικά ψηφιακών τους αντιπάλων.

Σχολιάζοντας ειδικά την κατάσταση στη χώρα μας, ο Λάμπρος Τσόλκας, επικεφαλής του τομέα Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών και αντιπρόεδρος της Accenture στην Ελλάδα, τονίζει πως «το χρονικό περιθώριο που είχαν οι τράπεζες να ανταποκριθούν -δεδομένου του μικρού μεγέθους της ελληνικής αγοράς και της χαμηλότερης προτεραιοποίησης στα πλάνα γεωγραφικής επέκτασης των διαφόρων ψηφιακών παρόχων- έχει παρέλθει και ήδη αρχίζουμε να βλέπουμε ένα νέο κύκλο ανταγωνισμού. Στο πλαίσιο αυτό, οι παραδοσιακές τράπεζες -εδώ, αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο- οφείλουν να οραματιστούν εκ νέου πώς θα δημιουργούν και θα προσφέρουν πελατοκεντρικές τραπεζικές λύσεις, επανεξετάζοντας το επιχειρηματικό τους μοντέλο».

Με αφορμή τα ευρήματα και τα συμπεράσματα αυτής της μελέτης, το Digital Finance μίλησε με τον Γιώργο Παλλιούδη, Financial Services Managing Director της Accenture στην Ελλάδα για την επόμενη ημέρα των τραπεζών στη χώρα μας, αλλά και διεθνώς, καθώς όλα δείχνουν πως δεν έχουν πλέον την πολυτέλεια να μείνουν στάσιμες.

Μπορούν οι παραδοσιακές διεθνείς τράπεζες να γίνουν σαν τις ψηφιακές από πλευράς αποτελεσματικότητας και σε ποιους τομείς θα πρέπει να αλλάξουν, κατά προτεραιότητα;

Είναι σαφές σήμερα ότι οι παραδοσιακές τράπεζες δεν θα πρέπει να έχουν απλά ως στόχο τη μετατροπή τους σε ψηφιακές εκδόσεις του ίδιου τους του εαυτού, τη μετάπτωση δηλαδή των υφιστάμενων προϊόντων και υπηρεσιών στα ψηφιακά τους κανάλια. Κάτι τέτοιο θα έδινε σημαντικά οφέλη στις τράπεζες, κυρίως σε επίπεδο εξοικονόμησης κόστους, χωρίς όμως να διασφαλίζει τη μακροχρόνια αύξηση των εσόδων τους. Αντιθέτως, αν οι παραδοσιακές τράπεζες αλλάξουν την προσέγγισή τους κι αρχίσουν να αξιολογούν διαρκώς νέα επιχειρηματικά μοντέλα με επίκεντρο την προϊοντική καινοτομία, τις συνεργασίες, τους νέους τρόπους και κανάλια πώλησης, τον εταιρικό τους σκοπό και -φυσικά- τη βιωσιμότητα, θεωρώ πως θα ανοίξουν νέους δρόμους ανάπτυξης για το μέλλον.

Αξίζει να σημειωθεί πως αυτή η στρατηγική δεν αφορά μόνο τις παραδοσιακές τράπεζες αλλά και πολλούς πλήρως ψηφιακούς παίκτες που ακολουθούν, όμως, παραδοσιακό γραμμικό τραπεζικό μοντέλο. (ΣΣ. η μελέτη έδειξε πως όσοι από αυτούς υιοθέτησαν μη-γραμμικά επιχειρηματικά μοντέλα πέτυχαν 76% ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης [CAGR] στα έσοδα τους, ενώ εκείνοι που μιμήθηκαν τα παραδοσιακά τραπεζικά μοντέλα μόλις 44% CAGR, στην ίδια περίοδο)

Ποια θα πρέπει να είναι η νέα στρατηγική των πρώτων, ώστε να ανταγωνιστούν τις δεύτερες;

Η πρόσφατη μελέτη μας προτείνει μια σειρά τρόπων με τους οποίους οι παραδοσιακές τράπεζες μπορούν να αξιοποιήσουν τα δυνατά τους σημεία προκειμένου να ενισχύσουν το επιχειρηματικό τους μοντέλο και να διαφοροποιηθούν από τον ανταγωνισμό. Συγκεκριμένα, προτείνεται η υιοθέτηση ενός από τα ακολούθα μοντέλα ή συνδυασμού αυτών:

  • Αποκλειστική πώληση προϊόντων της τράπεζας με έλεγχο σε όλα τα στάδια της αλυσίδας αξίας, έχοντας ως βασικό μοχλό ανάπτυξης την απόκτηση μεγαλύτερου μεριδίου αγοράς, κυρίως μέσα από εξαγορές / συγχωνεύσεις.
  • Ανάπτυξη οικοσυστήματος που βασίζεται στα τραπεζικά κανάλια διανομής για τη διάθεση τραπεζικών και χρηματοοικονομικών προϊόντων από άλλες εταιρείες και δημιουργία ενός marketplace για τη διανομή μη τραπεζικών προϊόντων.
  • Παροχή τραπεζικών υπηρεσιών ή τεχνολογίας (banking as a service) σε άλλους οργανισμούς, με στόχο την επίτευξη μεγάλης κλίμακας.
  • Ανάπτυξη εντελώς νέων λύσεων για τους τελικούς πελάτες δημιουργώντας ή ομαδοποιώντας κατακερματισμένα προϊόντα και υπηρεσίες (τραπεζικά ή μη), που μπορούν να διανεμηθούν είτε από τραπεζικά είτε από άλλα δίκτυα.

Το μήνυμα για εμάς είναι σαφές: Οι τράπεζες οφείλουν να επιταχύνουν το μετασχηματισμό τους στη βάση, όμως, ενός νέου value proposition και με στόχο την ανάπτυξη συνεργασιών με το ευρύτερο οικοσύστημα.

Μπορούν οι ελληνικές τράπεζες να υιοθετήσουν μη-γραμμικά μοντέλα; Πόσο ξεφεύγει αυτό από την «παραδοσιακή» λογική τους;

Διεθνώς παρατηρούμε τη μείωση του μεριδίου των τραπεζών με μέρος των εσόδων να μετακυλίονται σε νεοεισερχόμενους παίκτες.

Όπως σωστά υπογραμμίζει ο Λάμπρος Τσόλκας, το χρονικό περιθώριο που είχαν οι τράπεζες για να ανταποκριθούν έχει παρέλθει και ταυτόχρονα παρατηρούμε άνθιση της εγχώριας αγοράς νεοφυών επιχειρήσεων (startups), με αρκετές από αυτές να αποκτούν γρήγορα σημαντική υπόσταση στους κλάδους δραστηριοποίησής τους.

Θεωρώ ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη κάνει τα πρώτα βήματα για την υιοθέτηση νέων επιχειρηματικών μοντέλων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο χώρος των πληρωμών όπου βλέπουμε joint ventures τραπεζών με παρόχους πληρωμών, πρόσφατες ηχηρές εξαγορές κ.ά.. Βλέπουμε, επίσης, νέα προϊόντα όπως το Buy Now – Pay Later να κερδίζουν σταδιακά έδαφος ή πρωτοβουλίες των τραπεζών για να προσφέρουν καθετοποιημένες λύσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες (π.χ. στον αγροτικό ή τον τουριστικό τομέα). Όσο κι αν ξεφεύγει από την κραταιά λογική, λοιπόν, βλέπουμε ότι τα ελληνικά τραπεζικά στελέχη αντιλαμβάνονται τη νέα πραγματικότητα κι εκτιμώ ότι θα οδηγήσουν σύντομα τις τράπεζες προς αυτήν την κατεύθυνση.

Στον χώρο της τεχνολογίας, βλέπουμε τελευταία ηχηρές εξαγορές νεοφυών επιχειρήσεων από μεγάλους διεθνείς παίκτες. Στον ελληνικό τραπεζικό χώρο, πόσο πιθανό είναι να δούμε κάτι ανάλογο, μεταξύ κατεστημένου και fintech;

Όπως αναφέρθηκε νωρίτερα, οι τράπεζες έχουν πλέον πιο ξεκάθαρη οπτική σχετικά με το πότε να αναπτύξουν, πότε να αγοράσουν και πότε να συνεργαστούν.

Επίσης, όλες οι συστηματικές τράπεζες στην Ελλάδα έχουν προσπαθήσει διαχρονικά να υποστηρίξουν το οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων μέσα από οργανωμένες πρωτοβουλίες (innovation challenges / hackathons / accelerators). Δε, θα μου έκανε εντύπωση, λοιπόν, αν μέσα στα επόμενα τρία χρόνια κάποια ελληνική τράπεζα εξαγόραζε ή επένδυε σημαντικά σε μία startup, για να επιταχύνει την υλοποίηση μιας καινούργιας ιδέας.

Πού θα είμαστε σε μια τριετία από σήμερα, σ’ ότι αφορά στο ελληνικό τραπεζικό τοπίο, ψηφιακό και μη; Μπορούμε να διακινδυνεύσουμε μια πρόβλεψη;

Η ελληνική ψηφιακή οικονομία έχει ωριμάσει σημαντικά, ως απόρροια της πανδημίας. Αρκεί να σκεφτούμε πόσο αυξήθηκαν τα τελευταία λίγα χρόνια οι ηλεκτρονικές αγορές και οι ψηφιακές συναλλαγές με το δημόσιο. Εκτιμώ ότι ο μετασχηματισμός των τραπεζών θα συνεχισθεί με ραγδαίους ρυθμούς και θα επεκταθεί πέρα από τα ψηφιακά κανάλια, εστιάζοντας στον τρόπο με τον οποίο εξυπηρετείται συνολικά ο τραπεζικός πελάτης.

Επίσης, με τη μετάβαση στο cloud να γίνεται επιτακτικότερη, οι ελληνικές τράπεζες θα αρχίσουν να αξιοποιούν ουσιαστικά τον πλούτο δεδομένων που διαθέτουν (δικών τους και τρίτων) ώστε να προσφέρουν εξατομικευμένες λύσεις στους πελάτες τους.

Τέλος, σε επίπεδο ανταγωνισμού -και καθώς ως καταναλωτές γινόμαστε ολοένα πιο δεκτικοί στην ψηφιακή πραγματικότητα- εκτιμώ ότι κάποια μεγάλη εταιρεία Πληροφορικής ή fintech θα αποφασίσει να επενδύσει στην ελληνική αγορά, ταράζοντας την εγχώρια τραπεζική πραγματικότητα.

ΑΙ: Πόσος δίκαιος είναι, τελικά, ο αλγόριθμος;

Δεν υπάρχει αμφιβολία πως η είσοδος της Τεχνητής Νοημοσύνης στην καθημερινότητά μας αποκτά ολοένα ισχυρότερα ερείσματα, καθώς η αξιοποίησή της επεκτείνεται πλέον σε πλήθος τομείς, συμβάλλοντας με πολλούς και καινοτόμους τρόπους στην παρακολούθηση, τη διαχείριση και την πρόβλεψη, σε συνδυασμό με τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων. Η κρίση του αλγόριθμου συχνά υπερισχύει εκείνης των ανθρώπων, ως πιο αμερόληπτη και αδέκαστη – είναι, όμως, έτσι στην πραγματικότητα; Σε ποιο βαθμό μπορούμε να εμπιστευτούμε τα απρόσωπα συστήματα; Και πώς μπορούμε να εξασφαλίσουμε ότι η κρίση τους θα είναι διαφανής, δίκαιη και υπεύθυνη, χωρίς αποκλεισμούς;

Το Digital Finance ζήτησε τη γνώμη των εκπροσώπων τριών χαρακτηριστικών φορέων – όλων βασικών stakeholders στη διαμορφούμενη «νέα κανονικότητα»: μιας ψηφιακής ασφαλιστικής εταιρίας, μιας τεχνολογικής – παρόχου λύσεων, αλλά κι ενός κοινωνιολόγου, ηγετικού στελέχους θεσμικού φορέα, αρμόδιου σε θέματα Τεχνο-ηθικής.

Αλέξης Πανταζής, Hellas Direct
Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αποφάσεις της μηχανής είναι πολύ πιο ακριβείς από τις ανθρώπινες, ιδίως όταν οι αποφάσεις σχετίζονται με την αξιολόγηση ή τιμολόγηση κάποιου ρίσκου. Εκεί, η απόφαση της μηχανής αποτελεί νόμο για μας και δεν δίνουμε οποιοδήποτε περιθώριο στον ανθρώπινο παράγοντα.

Συνδυάζουμε αλγορίθμους και ανθρώπινη εμπειρία
Τις επιλογές της Hellas Direct, «μιας αμιγώς ψηφιακής ασφαλιστικής εταιρίας επόμενης γενιάς», σχετικά με την αξιοποίηση του ΑΙ, καταθέτει στο Digital Finance o συνιδρυτής και CEO της, Αλέξης Πανταζής. Αποκαλύπτει ότι διαθέτουν δική τους, πολυμελή ομάδα για την ανάπτυξη λογισμικού αποκλειστικής χρήσης, που βοηθά στη γρήγορη λήψη αποφάσεων, αλλά -σε κάποιες περιπτώσεις- καταβάλλεται προσπάθεια αυτό να συνδυαστεί με την ανθρώπινη εμπειρία.

Σε ποιο βαθμό αξιοποιείτε την Τεχνητή Νοημοσύνη στο λογισμικό σας και για να καλύψετε ποιες ανάγκες;

Η Hellas Direct είναι μία αμιγώς ψηφιακή ασφαλιστική εταιρία επόμενης γενιάς. Η χρήση μηχανικής μάθησης και τεχνολογιών αιχμής είναι στο DNA μας από την ημέρα ίδρυσής μας και αποτελεί σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα της εταιρίας. Έχουμε χτίσει μία εσωτερική ομάδα με 50 εξειδικευμένους προγραμματιστές, επιστήμονες δεδομένων και αναλογιστές, η οποία αναπτύσσει λογισμικό αποκλειστικής χρήσης και επεξεργάζεται μια κεντροποιημένη βάση μαζικών δεδομένων, σε πραγματικό χρόνο. Αυτό μας επιτρέπει να παίρνουμε γρήγορες αποφάσεις -πολλές φορές απόλυτα αυτοματοποιημένες- σε όλη την αλυσίδα αξίας της εταιρίας, από την πρώτη αξιολόγηση και αναδοχή ενός ρίσκου, μέχρι και την τελική διευθέτηση μιας ζημιάς.

Αυτό το λογισμικό είναι δικό σας (δημιούργημα των δικών σας μηχανικών) ή «έτοιμη» διεθνής λύση, έστω παραμετροποιημένη;

Η ομάδα μας χρησιμοποιεί διάφορες γλώσσες προγραμματισμού και εφαρμογές ανοιχτού κώδικα, αλλά η ανάπτυξη των μοντέλων και αλγορίθμων που χρησιμοποιούμε στην μηχανική μάθηση έχει αναπτυχθεί από εμάς και για δική μας, αποκλειστική χρήση.

Πώς εξασφαλίζετε την «ανθρώπινη» διάσταση (αυτή που διέθετε, παλιά, ο ασφαλιστής) στις αποφάσεις της μηχανής; Υπάρχει κάποια «επίβλεψη» ή συνεργασία των δυο μερών στις τυχόν αμφισβητούμενες περιπτώσεις ή ό,τι πει η μηχανή είναι νόμος;

Αυτή είναι μία εύστοχη ερώτηση κι ένα θέμα το οποίο μας απασχολεί συχνά. Τα μοντέλα τα οποία αναπτύσσουμε και οι αλγόριθμοί μας ενημερώνονται καθημερινά με καινούρια δεδομένα και εξελίσσονται συνεχώς. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι αποφάσεις της μηχανής είναι πολύ πιο ακριβείς από τις ανθρώπινες (όση εμπειρία και να έχει κανείς), ιδίως όταν οι αποφάσεις σχετίζονται με την αξιολόγηση ή τιμολόγηση κάποιου ρίσκου. Εκεί, η απόφαση της μηχανής αποτελεί νόμο για μας και δεν δίνουμε οποιοδήποτε περιθώριο στον ανθρώπινο παράγοντα. Σε άλλες περιπτώσεις, όπως αποφάσεις που σχετίζονται με τη διερεύνηση κάποιας πιθανής απάτης ή την επιλογή της σωστής διαπραγματευτικής στρατηγικής σε μία δικαστική υπόθεση, η ανθρώπινη εμπειρία μπορεί να έχει σημαντική συμβολή και τείνουμε προς μία συμβιβαστική προσέγγιση που συνδυάζει και τα δύο.

Βλέπετε να αυξάνει η εμπλοκή του ΑΙ στον ασφαλιστικό χώρο και, αν ναι, χρειάζονται κάποιοι έλεγχοι / βελτιώσεις / ενημερώσεις; Γίνονται βάσει feedback από τους πελάτες σας, πόσο συχνά συμβαίνει αυτό και ποιος αναλαμβάνει την υλοποίηση;

Σίγουρα! Η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει ριζικά τον ασφαλιστικό κλάδο και εταιρίες που δεν θα προλάβουν να προσαρμοστούν στις καινούριες συνθήκες δεν θα μπορέσουν να επιβιώσουν. Αυτό αναφέρει και στο τελευταίο του βιβλίο ο Daniel Kahneman (το βιβλίο λέγεται “Noise” και το συνιστώ ανεπιφύλακτα). O Kahneman περιγράφει μία μελέτη των αποκλίσεων στην αξιολόγηση του κόστους μιας σειράς από ζημιές από 48 έμπειρους διακανονιστές, οι οποίες διαφέρουν κατά μέσο όρο 55%! Αυτά τα περιθώρια σφάλματος και στατιστικού θορύβου δεν μπορεί να είναι αποδεκτά σε μία σύγχρονη, τεχνολογικά ανεπτυγμένη ασφαλιστική εταιρία.

Όπως συμβαίνει και σε πολλούς άλλους κλάδους όμως, η ευρύτερη αποδοχή της Τεχνητής Νοημοσύνης στον ασφαλιστικό χώρο εξαρτάται από πολλές άλλες παραμέτρους – π.χ. την ευκολότερη πρόσβαση σε μη ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα (βλέπουμε κάποιες ενθαρρυντικές κινήσεις στο χώρο της κινητικότητας από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης), την συγκατάθεση του καταναλωτή στην επεξεργασία ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων (πάντα με βάση το GDPR και ξεκάθαρους περιορισμούς στη χρήση αυτών των δεδομένων), την πρόσληψη του κατάλληλου επιστημονικού προσωπικού από ασφαλιστικές εταιρίες κλπ.

Ο λόγος ύπαρξης της Hellas Direct είναι η παροχή δικαιότερης τιμής και καλύτερης εξυπηρέτησης σε συγκεκριμένες κατηγορίες καταναλωτών που πιστεύουμε ότι αδικούνται από την ασφαλιστική αγορά. Ο τρόπος με τον οποίο εξελιχθήκαμε τα τελευταία χρόνια ήταν πάντα το feedback των 250.000 πελατών μας. Ακούμε τον κάθε πελάτη μας και προσαρμόζουμε κατάλληλα την προσέγγισή μας, ώστε να βελτιώσουμε τον τρόπο λειτουργίας μας. Αυτό αφορά (α) βελτιώσεις σε επίπεδο προϊόντος (το 2015 λανσάραμε την ασφάλιση με τη μέρα – μία παγκόσμια πρωτοτυπία τότε – μετά από σχόλιο πελάτη μας), (β) βελτιώσεις στον τρόπο λειτουργίας (έχουμε συνδεθεί διαδικτυακά με 2.500 φανοποιεία σ’ όλη την Ελλάδα για να μειώσουμε το χρόνο διευθέτησης μιας επισκευής – πάλι έπειτα από παρότρυνση πελάτη μας), και (γ) βελτιώσεις στα μοντέλα μηχανικής μάθησης που χρησιμοποιούμε (όπου αλλάζουμε τις μεταβλητές παραμέτρους καθημερινά, με βάση feedback που λαμβάνουμε από πελάτες μας, ακόμα κι από όσους επέλεξαν να μην ασφαλιστούν σε εμάς).

Άγγελος Βλαχόπουλος, IBM
Το unbiased AI θα συνεχίσει να απασχολεί φορείς, επιχειρήσεις, οργανισμούς και κυβερνήσεις. Το \εξηγήσιμο AI είναι τόσο σημαντικό, ώστε ένα τεράστιο ποσοστό των επιχειρήσεων δηλώνουν ως κρίσιμη την ικανότητά τους να μπορούν να εξηγούν πώς κατέληξαν σε μια απόφαση.

Σημείο εκκίνησης η θέσπιση βασικών αρχών
Την καίρια άποψη μιας εταιρίας τεχνολογίας, με σημαντική εμπειρία και σπουδαίες επιδόσεις στις εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης μεταφέρει, απαντώντας στα ερωτήματά μας, ο Άγγελος Βλαχόπουλος, Διευθυντής Πωλήσεων του τομέα Λογισμικού στην ΙΒΜ Ελλάδας & Κύπρου, τονίζοντας ότι προβληματισμός και ανησυχίες βεβαίως υπάρχουν. Όμως, η θέσπιση βασικών αρχών (η ΙΒΜ έχει το δικό της «Ευαγγέλιο», για τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης) μπορεί να συμβάλει στην αποκατάσταση κλίματος εμπιστοσύνης.

Ποια είναι η φιλοσοφία της ΙΒΜ, όσον αφορά στη σχέση ανθρώπου – μηχανής, με δεδομένη την ταχύτατη εισβολή της Τεχνητής Νοημοσύνης στην καθημερινότητά μας;

Όπως ισχύει με κάθε ανατρεπτική τεχνολογία, η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μεταμορφώσει τη σύγχρονη εποχή και να βοηθήσει την κοινωνία και την οικονομία να φτάσουν σε νέα ύψη, κάνοντάς μας πιο υγιείς, ευημερούντες και βιώσιμους. Καθώς αναμένονται οι τεράστιες δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης, υπάρχουν ερωτήματα και ανησυχίες, πολλά από τα οποία θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο, έρευνα και ανταλλαγή απόψεων για να απαντηθούν – καθώς η κοινωνία θα πρέπει να εμπιστευτεί την Τεχνητή Νοημοσύνη για να την αξιοποιήσει.

Πιστεύουμε ότι η θέσπιση βασικών αρχών είναι το σημείο εκκίνησης για την οικοδόμηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, περισσότερο δίκαιης, υπεύθυνης και χωρίς αποκλεισμούς.

Η ΙΒΜ έχει ιδιαίτερα καλές επιδόσεις στον τραπεζοασφαλιστικό κλάδο, άρα διαθέτει πλούσιο feedback από το σύνολο σχεδόν της ελληνικής και διεθνούς αγοράς. Τι προβλήματα έχει αποκαλύψει αυτή η ανάδραση, σχετικά με τη χρήση του ΑΙ, και πώς τα αντιμετωπίσατε εσείς και οι συνεργάτες σας;

Οι λύσεις AI της IBM έχουν εφαρμογή στον ελληνικό χώρο, τόσο στην Κεντρική Διοίκηση (πχ. AI chatbot στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, για την αντιμετώπιση των νέων αναγκών που έφερε η πανδημία), όσο και σε πολλούς τομείς του ιδιωτικού τομέα όπως η υγεία, οι μεταφορές, το εμπόριο και ειδικότερα ο ελληνικός τραπεζοασφαλιστικός κλάδος, όπου η ΙΒΜ έχει παραδοσιακά ισχυρή και διαχρονική παρουσία. Η ως τώρα εμπειρία αναδεικνύει έναν από τους πιο σημαντικούς παράγοντες για τη δυνατότητα υλοποίησης και ικανότητα κλιμάκωσης της Τεχνητής Νοημοσύνης κι αυτός είναι η θέσπιση επαναλαμβανόμενων και αξιόπιστων διαδικασιών. Συγκεκριμένα,

  • Εμπιστοσύνη στα δεδομένα: επικέντρωση στη διακυβέρνηση δεδομένων και στην πηγή τους.
  • Εμπιστοσύνη στα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης: διασφάλιση επαρκούς διαχείρισης κινδύνου των μοντέλων ώστε να επιτευχθεί η βέλτιστη συνεργασία ευφυών εκθετικών τεχνολογιών και ανθρώπων, και τέλος,
  • Εμπιστοσύνη σε διαδικασίες και επιχειρηματικά μοντέλα: αύξηση της παραγωγικότητας με την ενσωμάτωση μιας αξιόπιστης πλατφόρμας Τεχνητής Νοημοσύνης.

Επιπλέον, η IBM έχει θεσπίσει μια σειρά αρχών που διέπουν τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης:
(α) Σκοπός της είναι η επαύξηση κι όχι η αντικατάσταση της Ανθρώπινης Νοημοσύνης, Κρίσης και Διαίσθησης,
(β) Διαφάνεια στις πηγές που τροφοδοτούν και εκπαιδεύουν τέτοιες λύσεις, στην εξαγωγή των συμπερασμάτων, αλλά και στην πνευματική ιδιοκτησία των πελατών μας, κατά την χρήση του IBM AI, και τέλος
(γ) Δεξιότητες που θα πρέπει να αναπτύξουν φοιτητές, επαγγελματίες και πολίτες ώστε να αλληλοεπιδράσουν με την Τεχνητή Νοημοσύνη με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα. Μάλιστα, πρόσφατα, η IBM ανακοίνωσε τη δέσμευσή της να συνεισφέρει στην εκπαίδευση 30 εκατομμυρίων ανθρώπων όλων των ηλικιών ως το 2030, με τις νέες δεξιότητες που απαιτούνται για να στελεχώσουν την αγορά εργασίας όπως πλέον διαμορφώνεται, συμπεριλαμβανομένου, βεβαίως, του τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Έχοντας στη διάθεσή σας την «προίκα» του Watson και το πλήθος των προηγμένων λύσεων, μπορείτε να διασφαλίσετε τη μείωση ή ακόμα και την παντελή απουσία bias στη διαχείριση των project τα οποία καλούνται να φέρουν εις πέρας, στην εποχή του Ψηφιακού Μετασχηματισμού των πάντων; Κι αν ναι, με ποιόν τρόπο;

Πράγματι, η αμερόληπτη Τεχνητή Νοημοσύνη (unbiased AI) είναι ένα θέμα που απασχολεί και θα συνεχίσει να απασχολεί φορείς, επιχειρήσεις, οργανισμούς και κυβερνήσεις. Το αξιόπιστο και εξηγήσιμο AI είναι τόσο σημαντικό, ώστε ένα τεράστιο ποσοστό, της τάξης του 91%, των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη, δηλώνουν ως κρίσιμη την ικανότητά τους να μπορούν να εξηγούν πώς κατέληξαν σε μια απόφαση, αξιοποιώντας το AI.

Οι μισές από αυτές δηλώνουν πως υπάρχουν εμπόδια που οφείλονται κυρίως σε έλλειψη ικανοτήτων, ευέλικτων εργαλείων, biased data κ.α.

Όσο οι οργανισμοί υλοποιούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους – ειδικά τώρα, στη μετά πανδημία εποχή- τόσο θα αυξάνουν οι επενδύσεις στο AI. Η ΙΒΜ εστιάζει σε τρεις σημαντικούς πυλώνες: την αυτοματοποίηση του ΙΤ και των διαδικασιών, την οικοδόμηση εμπιστοσύνης στα αποτελέσματα που παράγει η Τεχνητή Νοημοσύνη και στην κατανόηση των νέων αναγκών των επιχειρήσεων.

Οι επενδύσεις θα επιταχύνονται, όσο οι πελάτες μας αναζητούν νέους, καινοτόμους τρόπους να οδηγήσουν τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό τους με όχημα το Hybrid Cloud και το AI.

Βλέπετε να αυξάνει η εμπλοκή της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τραπεζοασφαλιστικό κλάδο; Θεωρείτε ότι χρειάζονται έλεγχοι / βελτιώσεις / ενημερώσεις της αρχικής λύσης; Πόσο συχνά πρέπει να συμβαίνει αυτό και ποιος αναλαμβάνει την υλοποίηση;

Παρόλο που σύμφωνα με το ετήσιο IBM Global AI Adoption Index, η χρήση του AI ήταν σταθερή το 2020, ένας στους τρεις επαγγελματίες IT δηλώνουν ότι η επιχείρησή τους σκοπεύει να επενδύσει σε δεξιότητες και λύσεις που αφορούν στην Τεχνητή Νοημοσύνη τους επόμενους 12 μήνες.

Έλεγχοι, βελτιώσεις και ενημερώσεις είναι συνεχείς και εντατικοποιούνται. Το IBM Watson για επιχειρήσεις εξελίχθηκε σε μια δεκαετία από ερευνητικό και πειραματικό σε πλατφόρμα «enterprise» που λειτουργεί οπουδήποτε, σε Red Hat OpenShift, και ενσωματώνει δεδομένα διάσπαρτα σε περιβάλλοντα hybrid cloud.

Η εξέλιξη είναι συνεχής, μέσω της στόχευσης του Watson AI στην καινοτομία κρίσιμων τομέων, όπως η αυτοματοποίηση, η αναγνώριση φυσικής γλώσσας και το αξιόπιστο AI, αλλά και της ανάπτυξης ανοιχτού οικοσυστήματος συνεργατών.

Οι λύσεις συνεχίζουν να βελτιώνονται και να πλαισιώνονται αφού, μόνο τους τελευταίους μήνες, η IBM επένδυσε στον τομέα Έρευνας (IBM Research), μέσω εξαγορών, όπως συνέβη με τις Turbonomic, Instana, MyInvenio και WDG RPA Automation, αλλά και στρατηγικών συνεργασιών, όπως αυτές με τις εταιρίες Palantir και ServiceNow.

Χαράλαμπος Τσέκερης, Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής & Τεχνοηθικής
Οι τραπεζο-ασφαλιστικοί οργανισμοί οφείλουν να αξιοποιούν εξειδικευμένο προσωπικό για τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας και υπεύθυνης χρήσης των τεχνολογικών συστημάτων, καθώς και για την εφαρμογή δικλίδων ασφαλείας για την ενίσχυση της προστασίας των δεδομένων.

Βούληση για τήρηση τεχνο-ηθικής στάσης στην ΕΕ
Τις μεροληψίες και προκαταλήψεις, μαζί με την έλλειψη διαφάνειας, όσον αφορά στη λήψη αποφάσεων από τους αλγορίθμους στη λογική του «μαύρου κουτιού» και τις πιθανές παραβιάσεις της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων, αναγνωρίζει ως μείζονα ρίσκα και προβλήματα κατά την ολοένα εντονότερη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τραπεζοασφαλιστικό τομέα, ο αντιπρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής & Τεχνοηθικής και ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών, Χαράλαμπος Τσέκερης, που επίσης απάντησε στα ερωτήματα του Digital Finance, υπογραμμίζοντας την κοινή βούληση στην ΕΕ για τήρηση τεχνο-ηθικής στάσης.

Η εξατομίκευση των συναλλαγών στον τραπεζοασφαλιστικό τομέα με αξιοποίηση των δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης τι κινδύνους κρύβει από πλευράς bias και προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων του καταναλωτή;

Στο πλαίσιο της τεχνοηθικής και της ψηφιακής δεοντολογίας, μείζον πρόβλημα της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τραπεζοασφαλιστικό τομέα είναι η έλλειψη διαφάνειας και εξηγησιμότητας ή ερμηνευσιμότητας των «έξυπνων» αλγορίθμων της, η μη πρόσβαση στο πώς ένα σύνολο δεδομένων κατέληξε να πάρει συγκεκριμένες αποφάσεις.

Πέρα από το πρόβλημα του «μαύρου κουτιού», τα ηθικά ρίσκα αφορούν, επίσης, στις κάθε είδους μεροληψίες (biases) και προκαταλήψεις που μπορεί να εμφωλεύονται στις αποφάσεις αυτές, οδηγώντας σιωπηλά σε αναπαραγωγή στερεοτύπων και ενίσχυση διακρίσεων και ανισοτήτων (που, πιθανώς, θα επιβαρύνουν και μελλοντικές γενιές).

Εκτός από τις αλγοριθμικές αδικίες, αυτό που μας απασχολεί ιδιαίτερα είναι η δυναμική της παραβίασης της ιδιωτικότητας και των προσωπικών δεδομένων, των οποίων η προστασία και ορθή χρήση αποτελούν επιτακτική ηθική ανάγκη.

Πώς μπορούμε να μειώσουμε, αν όχι να εξαλείψουμε αυτούς τους κινδύνους;

Η μείωση ή εξάλειψη των παραπάνω κινδύνων προϋποθέτει ότι η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης θα υπακούει σε κανόνες ηθικής και αρχές δεοντολογίας. Ολοένα και περισσότερο κερδίζει έδαφος η οργανωσιακή στρατηγική του εξαρχής ηθικού σχεδιασμού των συστημάτων, η λεγόμενη «ηθική-εκ-βάθρων» (ethics-by-design), και η διατήρηση μιας ανθρωποκεντρικής προσέγγισης.
Εξίσου σημαντική είναι και η στρατηγική της εκπαίδευσης των στελεχών σε ζητήματα τεχνοηθικής, ψηφιακής δεοντολογίας και ψηφιακής νοημοσύνης, με μελλοντοστραφή οπτική. Επιπλέον, οι τραπεζοασφαλιστικοί οργανισμοί οφείλουν να αξιοποιούν εξειδικευμένο προσωπικό για τη διασφάλιση της ορθής λειτουργίας και υπεύθυνης χρήσης των τεχνολογικών συστημάτων, καθώς και για την εφαρμογή δικλίδων ασφαλείας για την ενίσχυση της προστασίας των δεδομένων.

Υπάρχει ομοφωνία ως προς την αντιμετώπισή τους, ας πούμε εντός των κόλπων της ΕΕ;

Γενικά, η ηθική αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης. Ωστόσο, εντός των κόλπων της ΕΕ, η βούληση για την τήρηση μιας τεχνοηθικής στάσης είναι κοινή. Αν και η υιοθέτηση του ΑΙ στον ευρωπαϊκό τραπεζοασφαλιστικό τομέα βρίσκεται σε σχετικά πρώιμο στάδιο, υφίσταται ήδη λεπτομερές ρυθμιστικό πλαίσιο (βλ, πχ, Markets in Financial Instruments Directive) που αποτελεί σημείο αναφοράς για μια δεοντολογική προσέγγιση.

Σημειωτέον ότι η χρήση ΑΙ για την πιστοληπτική αξιολόγηση φυσικών προσώπων χαρακτηρίζεται ως «εφαρμογή υψηλού ρίσκου» στο Σχέδιο Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η πρόταση για την εγκαθίδρυση Ευρωπαϊκού Χώρου Χρηματοοικονομικών Δεδομένων.

Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, όπως αναφέρει το Brookings Institution, οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν ακόμα επαρκείς νομικές και ρυθμιστικές δομές προστασίας απέναντι σε μεροληπτικές και άδικες συμπεριφορές συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης στον τραπεζοασφαλιστικό τομέα.

Ωστόσο, αναμένονται σχετικές θεσμικές πρωτοβουλίες, καθώς τέτοιου είδους συζητήσεις έχουν ήδη έρθει στο προσκήνιο και συμπεριλαμβάνονταν στο προεκλογικό πρόγραμμα του προέδρου Μπάιντεν.

Ποιος θα ελέγξει την εφαρμογή των (επικαιροποιημένων, αν και όταν υπάρξουν) κανόνων, από το μέγα πλήθος των επιχειρήσεων και των οργανισμών, που αξιοποιούν τέτοιες λύσεις;

Σε γενικές γραμμές, ένας τέτοιος έλεγχος μπορεί να υλοποιηθεί ακολουθώντας είτε μια προσέγγιση αυτορρύθμισης (που επιτρέπει στους ίδιους τους οργανισμούς να ορίζουν και να επιβλέπουν τους σχετικούς κανόνες), είτε μια προσέγγιση κανονιστικής ρύθμισης και συμμόρφωσης μέσω ανεξάρτητων αρχών, ενώ ενδιάμεση κατάσταση αποτελούν τα μοντέλα της συρρύθμισης (co-regulation).

Θα πρέπει, ωστόσο, να έχουμε υπόψιν ότι οι λύσεις που δίνονται από την τεχνολογία στον τραπεζοασφαλιστικό τομέα και όχι μόνο είναι -και θα συνεχίσουν να είναι- πάντοτε ατελείς και μαχητές.
Η ανθρώπινη επαγρύπνηση και εποπτεία οφείλουν να είναι διαρκώς «εκεί», ώστε να διασφαλίζεται η πρακτική εφαρμογή των ηθικών κανόνων και δεοντολογικών αρχών.


Εν Ολίγοις
Μπορεί η Ευρώπη (άλλη μια φορά «μπροστάρης») να επιμένει στην τήρηση μιας τεχνο-ηθικής στάσης, όσον αφορά στη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, όμως τα προβλήματα εφαρμογής (στον τραπεζοασφαλιστικό κλάδο, στην περίπτωσή μας) παραμένουν, ιδιαίτερα αν οι εταιρίες και οργανισμοί που εξ ανάγκης την αξιοποιούν, δεν εφαρμόζουν κάποιο εσωτερικό πρωτόκολλο ή κώδικα βασικών αρχών, με κατάλληλες δικλίδες σε θέματα διαφάνειας και πάγιο ζητούμενο μια δίκαιη, υπεύθυνη και χωρίς αποκλεισμούς χρήση.

Quo Vadis, Fintech?

Πολλοί λένε -και η εμπειρία έχει δείξει πως έχουν δίκιο- ότι σε δύσκολους και ανήσυχους καιρούς, σαν τους σημερινούς, τις λύσεις στα νέα προβλήματα και ανάγκες που προκύπτουν σε μια αγορά, συνήθως τις δίνει το πιο δυναμικό και ευέλικτο κομμάτι της. Στον χρηματοοικονομικό τομέα, στις μέρες μας, αυτό είναι οι fintech, μικρές κατά κανόνα εταιρίες που συνεισφέρουν καινοτόμες ιδέες, ανοίγοντας νέους δρόμους. Σ’ αυτές πέφτει ο «κλήρος» να προτείνουν τις λύσεις που θα αξιοποιήσουμε στην εποχή της «νέας κανονικότητας» και σ’ αυτές θα προστρέξουμε για emerging trends και emerging tech. Άραγε, πού πηγαίνει (όπως ερωτά ο κλασικός λατινικός -και διάσημος κινηματογραφικός- τίτλος) η χρηματοοικονομική τεχνολογία, το ’22 και τα επόμενα χρόνια;

Ανθολογήσαμε τις κατά τη γνώμη μας σημαντικότερες τάσεις σχετικά με τις fintech, απ’ όσες έχουν κάνει την εμφάνισή τους τις τελευταίες εβδομάδες στη διεθνή ειδησεογραφία, γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι αρκετές από αυτές δεν θα επικρατήσουν: άλλες θα ατονήσουν στην πορεία επηρεασμένες από απρόβλεπτους παράγοντες κι άλλες θα μεταλλαχθούν σε κάτι διαφορετικό, που όμως προσφέρει καλύτερες λύσεις.

Κάποιες άλλες, όμως, θα εξελιχθούν σε mainstream, θα περάσουν στην καθημερινότητά μας και θα γίνουν μέρος της. Με κύριους άξονες την ακόμα καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων, προφανώς με τη βοήθεια Τεχνητής Νοημοσύνης, Μηχανικής Μάθησης και Analytics, την αδιαπραγμάτευτη φροντίδα για βέλτιστη εμπειρία του χρήστη και την ολοένα εντονότερη απουσία μετρητών (έχουν δει το φως τη δημοσιότητας έρευνες που προβλέπουν cashless society για τη Σουηδία κι άλλες Βόρειες χώρες από το ’23, με το Ηνωμένο Βασίλειο να ακολουθεί ως το ’26), οι fintech έχουν μπροστά τους πεδίο δόξης λαμπρό.

Έχοντας ως «προίκα» από την απελθούσα χρονιά άφθονη χρηματοδότηση και «λαϊκή στήριξη» που εκδηλώθηκε (ας όψεται η πανδημία) με την εκθετική αύξηση του ηλεκτρονικού εμπορίου και των ψηφιακών πληρωμών σε εθνικό και διασυνοριακό επίπεδο, οι fintech πρέπει πλέον να δώσουν πρακτικές λύσεις σε θέματα όπως οι ψηφιακές πληρωμές Β2Β σε πραγματικό χρόνο, υπό καθεστώς πλήρους ασφάλειας και συμμόρφωσης με το «φρέσκο» κανονιστικό πλαίσιο.

Στον χώρο του B2C, επίσης, πρέπει να δοθούν μέσα στη χρονιά ανάλογες ικανοποιητικές λύσεις στο θέμα του embedded finance, δηλαδή της ενσωμάτωσης εύκολης και απόλυτα φιλικής προς τον χρήστη λύσης για την αποστολή και λήψη χρημάτων, σχεδόν σε πραγματικό χρόνο. Αμφότερα θα ανοίξουν το δρόμο για το open banking, την ανοικτή τραπεζική, η οποία θα μετασχηματίσει όλον τον κλάδο – ως προς αυτό, όμως, έχουμε ακόμα αρκετό δρόμο, καθώς φαίνεται.

Με το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο να «σηκώνει ατμό» και τις digital-only τραπεζικές συναλλαγές να πυκνώνουν, το επόμενο βήμα (πολλοί λένε πως το «πόδι» έχει ήδη σηκωθεί και είναι μετέωρο) δεν είναι άλλο από την ολοένα μεγαλύτερη χρήση του blockchain, ως ανάχωμα απέναντι στην ηλεκτρονική απάτη, μέσο καλύτερου-αμεσότερου ελέγχου και απάντηση σε κρίσιμες κανονιστικές απαιτήσεις. Προφανώς, σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις θα παίξει η αξιοποίηση όλου του περί την Τεχνητή Νοημοσύνη οικοσυστήματος (βλέπε Μηχανική Μάθηση και Robotic Process Automation), όπως και η υιοθέτηση από οργανισμούς και επιχειρήσεις λύσεων Platform-as-a-Service, που θα συμβάλουν στην αναβάθμιση του επιπέδου συνεργασίας, αλλά και στην καλύτερη διαχείριση των πόρων, των πληρωμών και των πιστωτικών κινδύνων.

Τέλος, φέτος και τα επόμενα χρόνια θα δούμε να διαμορφώνονται ακόμα ισχυρότερες -κι όχι απλώς ευκαιριακές- συνέργειες μεταξύ τραπεζών και fintech, με τις τελευταίες να δίνουν λύσεις και στον χώρο του payroll, όπως ήδη δίνουν στις αγορές με τη λογική του Buy-Now-Pay-Later, ενώ προβλέπεται απογείωση και στις πληρωμές μέσω κινητού. Κι αν για κάποιες τάσεις υπάρχουν αμφιβολίες και δισταγμοί, για κάτι άλλο δεν υπάρχει αμφιβολία: η πλήξη θα είναι φέτος άγνωστη λέξη.

Η κλιματική κρίση μέγιστη πρόκληση και για τον ασφαλιστικό κλάδο

Το βλέπουμε, το νιώθουμε, το ζούμε, αλλά όταν έρχονται και οι επιστήμονες, με στοιχεία και αριθμούς, να επιβεβαιώσουν το λαϊκό αίσθημα, τότε τα πράγματα κάθε άλλο παρά καλά μπορεί να είναι… Στα μέσα Νοεμβρίου και στο πλαίσιο δημόσιας διαδικτυακής συζήτησης του Think Tank διαΝΕΟσις για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στην Ελλάδα, το πρώτο-πρώτο συμπέρασμα της ειδικής μελέτης που πραγματοποίησαν ο καθηγητής Κωνσταντίνος Καρτάλης και οι συνεργάτες του πάνω σ’ αυτό το αντικείμενο, ήταν πως «η Μεσόγειος και η Ελλάδα αποτελούν κλιματικό ‘hot spot’, όπου οι κλιματικές αλλαγές εμφανίζονται με μεγαλύτερο πρόσημο, ήτοι με αυξημένη ένταση, διάρκεια και συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων».

Μ’ άλλα λόγια, ο καιρός στη χώρα μας πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο, με όποιες δυσμενείς επιπτώσεις μπορεί να έχει αυτό από πλευράς υλικών ζημιών, καταστροφών, διατάραξης των καθημερινών δραστηριοτήτων και -δυστυχώς, μερικές φορές- απώλειας ζωών. Μπορούμε να επέμβουμε στο βασικό αίτιο, που είναι η κλιματική κρίση; Μόνοι μας και βραχυπρόθεσμα, όχι.
Πολλοί μαζί και μακροπρόθεσμα ναι, κι αυτό αποτελεί προτεραιότητα τόσο για την Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και για τον ΟΗΕ, που έχουν αναπτύξει ανάλογες στρατηγικές με συγκεκριμένους στόχους και χρονοδιαγράμματα για τα υπόλοιπα χρόνια της τρέχουσας δεκαετίας, ως το 2030.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν πρόκειται να δούμε μείωση ή έστω σταθεροποίηση από τη μια μέρα στην άλλη… Αντίθετα, οι ζημιές από τις φυσικές καταστροφές θα συνεχιστούν, καθώς οι φυσικές απειλές παραμένουν, κάνοντας -μεταξύ άλλων- δυσκολότερο το έργο και των ασφαλιστικών εταιριών, των βασικών διαχειριστών κινδύνου, που βλέπουν σε παγκόσμιο επίπεδο τα ως τώρα μοντέλα τους να μην ανταποκρίνονται στις νέες συνθήκες και να χρειάζονται επειγόντως αλλαγή.

Σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνούς (ηλεκτρονικού, πλέον, στην εποχή μας) Τύπου, επειδή οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης είναι ουσιαστικά συστημικές, πιθανότερη εξέλιξη θεωρείται η άσκηση πίεσης στις τοπικές οικονομίες, με αυξημένο τον κίνδυνο «ατυχημάτων» τόσο ανάμεσα στους καταναλωτές, όσο και στις ασφαλιστικές εταιρίες.

Από την άλλη πλευρά, η σωστή ενημέρωση της κοινής γνώμης για τη σημασία και τον ρόλο που μπορεί να παίξει η ασφάλιση έναντι τέτοιων κινδύνων, με την θεσμική «ευλογία» της Πολιτείας, θα μπορούσε να αυξήσει θεαματικά τη ζήτηση για νέες, σύγχρονες ασφαλιστικές υπηρεσίες και λύσεις, διευρύνοντας βεβαίως τις ευκαιρίες ανάπτυξης του κλάδου.

Μαργαρίτα Αντωνάκη, ΕΑΕΕ
Η ασφαλιστική αγορά κλήθηκε να στηρίξει τους ασφαλισμένους πολίτες και επιχειρήσεις σε 8 συμβάντα φυσικών καταστροφών: δηλώθηκαν περίπου 6.200 ζημιές που αντιστοιχούν σε αποζημιώσεις συνολικού ύψους 106 εκ ευρώ.

Οι επιπτώσεις στην ελληνική αγορά
Για όλα αυτά κι ακόμα περισσότερα θέματα, σχετικά με τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στον ασφαλιστικό κλάδο, όσον αφορά προφανώς στην ελληνική αγορά, το Digital Finance απευθύνθηκε στην Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδας. Στην πολλαπλών κατευθύνσεων ερώτησή μας, απάντησαν ο Πρόεδρος της Επιτροπής Περιουσίας, Αντασφαλίσεων, Μεταφορών & Σκαφών, Ερρίκος Μοάτσος, και η Γενική Διευθύντρια της ΕΑΕΕ, Μαργαρίτα Αντωνάκη, παραθέτοντας σημαντικά στοιχεία και προτείνοντας ως λύση ένα μοντέλο αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών που θα βασίζεται στην εκ των προτέρων χρηματοδότηση των οικονομικών επιπτώσεων τους.

Πόσο έχουν επηρεάσει οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης γενικότερα τον κλάδο σας και ειδικότερα την Ελλάδα, που πρόσφατες έρευνες χαρακτηρίζουν “κλιματικό hot-spot” στη Μεσόγειο; Ποια είναι η αντίδρασή σας ως τώρα; Συλλέγετε στοιχεία, όσον αφορά στους κινδύνους για ιδιώτες και επιχειρήσεις; Επεξεργάζεστε αναπροσαρμογές και risk models και, αν ναι, με ποια “εργαλεία”; Συνδέονται όλα αυτά με τις κατά ESG σύγχρονες απαιτήσεις;

Ηρακλής Μοάτσος, ΕΑΕΕ
Η ΕΑΕΕ υποστηρίζει τη λύση ενός μοντέλου αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών που θα βασίζεται στην εκ των προτέρων χρηματοδότηση των οικονομικών επιπτώσεων τους.

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί μία πραγματικότητα που επηρεάζει όλη την ανθρωπότητα, καθώς απειλεί τη βιωσιμότητα στον πλανήτη. Οι επιπτώσεις της γίνονται ορατές ανά τον κόσμο υπό τη μορφή ολοένα συχνότερων, αλλά και σφοδρότερων φυσικών καταστροφών, οι οποίες προκαλούν υλικές ζημιές και πολυάριθμες ανθρώπινες απώλειες. Επομένως, η συγκράτηση της κλιματικής αλλαγής μέσω του περιορισμού των εκπομπών ρύπων στην ατμόσφαιρα, κάτι που στην ουσία προϋποθέτει αλλαγή του παραγωγικού και ενεργειακού μοντέλου της παγκόσμιας οικονομίας προς ένα φιλικότερο προς το περιβάλλον μοντέλο, αποτελεί τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η παγκόσμια κοινότητα.

Ο ασφαλιστικός κλάδος εμπλέκεται ποικιλοτρόπως στο θέμα της κλιματικής αλλαγής και των φυσικών καταστροφών. Η βασική δραστηριότητα του ασφαλιστικού κλάδου είναι η διαχείριση κινδύνου και τα τελευταία χρόνια οι ασφαλιστές ανταποκρίνονται όλο και περισσότερο σε περιβαλλοντικά, κοινωνικά και θέματα διακυβέρνησης (ESG), σε διαφορετικά επίπεδα και κλίμακες. Η υιοθέτηση των αρχών ESG δεν αφορά μόνο τον ασφαλιστικό κλάδο, αλλά το σύνολο των επιχειρήσεων και αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί η αγορά γενικότερα, άρα σχετίζεται απόλυτα με τη δράση για τη συγκράτηση της κλιματικής αλλαγής.

Η ασφάλιση είναι μηχανισμός ο οποίος καλύπτει τις οικονομικές ζημιές που έρχονται ως αποτέλεσμα των φυσικών καταστροφών, τόσο εκείνων που θα εμφανίζονται συχνότερα ως απόρροια της κλιματικής αλλαγής όπως πλημμύρες, δασικές πυρκαγιές κ.ά. όσο και των ανεξάρτητων της κλιματικής αλλαγής φαινομένων, όπως οι σεισμοί. Επιπλέον, οι ασφαλιστές ασχολούνται συστηματικά με την πρόληψη, την ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση των πολιτών, αλλά και όλων των εμπλεκόμενων μερών σχετικά με την κλιματική αλλαγή και τις φυσικές καταστροφές και χρηματοδοτούν σχετική έρευνα. Εξαιρετικά σημαντικός είναι, επίσης, ο ρόλος της ασφαλιστικής αγοράς ως μεγάλου θεσμικού επενδυτή, μέσω της χρηματοδότησης έργων με πράσινο πρόσημο κ.ά..

Η Ένωση Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος (ΕΑΕΕ) καταγράφει συστηματικά τις ασφαλισμένες ζημιές από τα φυσικά φαινόμενα στην Ελλάδα, την τελευταία 25ετία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το 50% των φυσικών καταστροφών που σχετίζονται με το κλίμα συνέβησαν μόλις τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Τους τελευταίους 12 μήνες (Σεπτέμβριος 2020 – Σεπτέμβριος 2021) η ασφαλιστική αγορά κλήθηκε να στηρίξει τους ασφαλισμένους πολίτες και επιχειρήσεις σε 8 συμβάντα φυσικών καταστροφών: δηλώθηκαν περίπου 6.200 ζημιές που αντιστοιχούν σε αποζημιώσεις συνολικού ύψους €106 εκ. Στα παραπάνω θα προστεθούν και οι ζημιές της κακοκαιρίας Μπάλλος του Οκτωβρίου, τα στοιχεία της οποίας βρίσκονται υπό επεξεργασία. Σημειώνεται, εδώ, ότι η χώρα μας έχει χαμηλό ποσοστό ασφαλιστικής κάλυψης (περίπου 15%), άρα το ποσοστό των ζημιών που είναι ασφαλισμένες, είναι μικρό.

Η ΕΑΕΕ υποστηρίζει τη λύση ενός μοντέλου αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών που θα βασίζεται στην εκ των προτέρων χρηματοδότηση των οικονομικών επιπτώσεων τους. Η ασφαλιστική αγορά είναι ο κατεξοχήν φορέας και διαχειριστής του κινδύνου σε όλες τις προηγμένες οικονομίες. Λόγω της σημαντικότητας των ζημιών που προκαλούν οι φυσικές καταστροφές, αλλά και της ανάγκης για ένα διαχρονικά σταθερό σύστημα, είναι απαραίτητη η σύμπραξη του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα, κάτι που επίσης αποτελεί παράμετρο των συστημάτων τα οποία λειτουργούν αποτελεσματικά σε χώρες της Ευρώπης και αλλού. Κράτος και επιχειρήσεις έχουν να διαδραματίσουν συμπληρωματικούς και διακριτούς ρόλους. Η επένδυση στην ενημέρωση, την πρόληψη και την προσαρμογή με σκοπό τον περιορισμό των ζημιών είναι επίσης κρίσιμη, καθώς έχει αποδειχτεί ότι η επένδυση σε προληπτικά μέτρα αποσοβεί ζημιές πολλαπλάσιου ύψους.

Ζητούνται απαντήσεις στους νέους κινδύνους
Σχετικά πρόσφατη (Νοέμβριος του ‘20) μελέτη της McKinsey επικαλείται στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ο κλάδος Περιουσίας & Ζημιών πρέπει επειγόντως να επανεκτιμήσει τη στάση και τα μοντέλα εργασίας του, όμως -κατά τους ερευνητές- λίγες εταιρίες (ΣΣ. που, μακάρι να έχουν αυξηθεί από πέρυσι) έχουν προχωρήσει στη λήψη σοβαρών μέτρων, υπολογίζοντας τις επιδεινούμενες συνθήκες στα νέα προγράμματά τους. Κάποιες άλλες δεσμεύτηκαν δημοσίως να μειώσουν την έκθεσή τους σε βιομηχανίες με «επιβαρυμένο ανθρακικό αποτύπωμα» ως το 2030 (καταληκτικό έτος ως προς την επίτευξη των 17 στόχων του ΟΗΕ για την αειφόρο ανάπτυξη) ή ακόμα και το 2040. Η μελέτη χαρακτηρίζει αυτές τις αντιδράσεις απλώς ανεπαρκείς, παρά την αναγνώριση της κλιματικής κρίσης εκ μέρους των ίδιων εταιριών ως «κορυφαίας προτεραιότητας που έχουν να αντιμετωπίσουν».

Και, για να έχουμε ένα μέτρο της απειλής, η ίδια μελέτη αναφέρει πως -σύμφωνα με συντηρητικούς υπολογισμούς- το κόστος των συνεπειών της κλιματικής κρίσης από περίπου 2% του παγκόσμιου ΑΕΠ πέρυσι, θα ξεπεράσει το 4% ως το 2050, καθώς οι σχετικοί κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται, με αποτέλεσμα μικρές φυσικές μεταβολές να εξελίσσονται εν δυνάμει σε μη-αναστρέψιμες αλλαγές ολόκληρων συστημάτων.

Πρέπει να κάνουμε πολύ περισσότερα από τις συμβατικές μας υποχρεώσεις
Το Digital Finance ζήτησε τη γνώμη και ενός εκπροσώπου ασφαλιστικής εταιρίας, θυγατρικής μεγάλου διεθνούς ομίλου, ώστε να έχει μια περισσότερο σφαιρική εικόνα ως προς τις θέσεις και τα «εργαλεία» αντιμετώπισης του προβλήματος. Να τι απάντησε, σε αντίστοιχες ερωτήσεις μας, ο Στέφανος Στεφανίδης, Διευθυντής Τομέα Ασφαλιστικών Λειτουργιών Ασφαλίσεων Ζημιών της ERGO Ασφαλιστική, θυγατρικής της Munich Re.

Οι επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης, που συνεχώς διογκώνονται, είναι οδυνηρές, τόσο από κοινωνικής, όσο και από οικονομικής άποψης. Πόσο έχουν επηρεάσει τον κλάδο σας τόσο γενικότερα, όσο και ειδικότερα στην Ελλάδα, όπου πρόσφατες έρευνες προβλέπουν ότι τα πράγματα θα πάνε από το κακό στο χειρότερο;

Στέφανος Στεφανίδης, ERGO Ασφαλιστική
Δουλεύουμε για την καλύτερη διαχείριση του θέματος συλλογικά, τόσο σε επίπεδο ανάλυσης των δεδομένων με τη βοήθεια της τεχνολογίας, όσο και με προσπάθειες αύξησης της ενημέρωσης του κοινού και των αρχών για το πρόβλημα.

Η κλιματική αλλαγή είναι ένα φαινόμενο με ολοένα σοβαρότερες συνέπειες για τον πλανήτη μας. Ακόμη και στην Ελλάδα, όπου μέχρι πρόσφατα οι συνέπειές της ήταν περιορισμένες, με μικρή συχνότητα έντονων καιρικών φαινομένων, η κατάσταση αλλάζει με γοργούς ρυθμούς, καθώς τέτοια γεγονότα εμφανίζονται όλο και συχνότερα στην περιοχή μας.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε ότι η αυξημένη συχνότητα και σφοδρότητα αυτών των φαινομένων οδηγεί σε υψηλότερο αριθμό δαπανηρών απαιτήσεων για την ασφαλιστική αγορά.
Περισσότερες από τις μισές απαιτήσεις των τελευταίων 30 ετών στη χώρα μας, τόσο σε αριθμό όσο και σε κόστος, που σχετίζονται με καιρικά φαινόμενα και δασικές πυρκαγιές έγιναν την τελευταία πενταετία.

Δυστυχώς, στη χώρα μας το ποσοστό των περιουσιών που είναι ασφαλισμένες είναι εξαιρετικά μικρό σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Αυτό μπορεί να περιορίζει μεν τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις ασφαλιστικές εταιρείες, τις αυξάνει όμως για τα νοικοκυριά που επηρεάζονται, αφού σε κάθε καταστροφικό φαινόμενο οι ασφαλισμένες ζημιές δεν ξεπερνούν το 10-15% του συνόλου.

Κάποιοι θα ισχυριστούν ότι τελικά οι ασφαλιστές μπορούν να αποφύγουν τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, επαναπροσδιορίζοντας τα προϊόντα και τα χαρτοφυλάκιά τους ετησίως και ότι ως αποτέλεσμα θα αυξηθεί η ζήτηση για νέες ασφαλιστικές λύσεις, δημιουργώντας ευκαιρίες περαιτέρω ανάπτυξης. Αυτό, ωστόσο, είναι μέρος της αλήθειας και αποτελεί κοντόφθαλμη θεώρηση του προβλήματος.

Η πραγματική απειλή είναι συστημική και θέτει τις οικονομίες υπό πίεση. Οι επιχειρήσεις που θεωρούν την κλιματική αλλαγή ένα πρόβλημα που οι κυβερνήσεις πρέπει να λύσουν μόνες τους, θα βρεθούν σε δύσκολη θέση αφού θα βρεθούν αντιμέτωπες με την κίνηση του ακτιβισμού για το κλίμα, καθώς τα κλιματικά ζητήματα βρίσκονται στον πυρήνα της ιδεολογίας της νέας γενιάς.

Η μη ενεργή αντιμετώπιση ενός ζητήματος που διαμορφώνει τα συναισθήματα των καταναλωτών, θα τους αποξενώσει από τη μελλοντική πελατειακή τους βάση.

Ποια είναι η αντίδρασή σας ως τώρα; Συλλέγετε στοιχεία, όσον αφορά στους κινδύνους για ιδιώτες και επιχειρήσεις; Πώς τα επεξεργάζεστε και με ποια “εργαλεία”; Συνδέονται όλα αυτά με τις κατά ESG σύγχρονες απαιτήσεις;

Μέχρι πρόσφατα ο κύριος κίνδυνος που απασχολούσε τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα ήταν ο σεισμός και λιγότερο η πλημμύρα. Αν αγνοήσουμε τα σημερινά σημάδια, οι συνέπειες του μέλλοντος θα ενισχυθούν, αφού το παγκόσμιο κλίμα θα συνεχίσει να αλλάζει.

Η πλημμύρα αποτελεί αυξανόμενα σημαντικό κίνδυνο, που πρέπει να διαχειριστούν οι Έλληνες ασφαλιστές.

Ως αγορά, παρακολουθούμε μέσω της ΕΑΕΕ τα στατιστικά στοιχεία του κλάδου περιουσίας και δουλεύουμε για την καλύτερη διαχείριση του θέματος συλλογικά, τόσο σε επίπεδο ανάλυσης των δεδομένων με τη βοήθεια της τεχνολογίας, όσο και με προσπάθειες αύξησης της ενημέρωσης του κοινού και των αρχών για το πρόβλημα.

Στην ERGO δουλεύουμε εντατικά με τη μητρική εταιρεία μας, τη Munich Re, για να διαχειριστούμε το ζήτημα αποτελεσματικά.

Η Munich Re είναι πρωτοπόρος στην ανάλυση των ζημιών που προκαλούνται από φυσικές καταστροφές με δράση και εργαλεία που βοηθούν στην καλύτερη κατανόηση των αλλαγών στους κινδύνους. Το NATHAN (Natural Hazards Edition), το Risk Suite της Munich Re, προσφέρει καλά σχεδιασμένες λύσεις εκτίμησης κινδύνου και συμμόρφωσης για την ανάληψη κινδύνων, την προστασία δεδομένων, για επενδυτικές αποφάσεις και για την ανάλυση της κλιματικής αλλαγής.

Ποιες είναι οι προβλέψεις του ομίλου σας; Αυξάνει διαρκώς η έκθεσή σας; Ετοιμάζεστε για αναπροσαρμογές και νέα risk models;

Η παγκόσμια ασφαλιστική αγορά άρχισε να αναλαμβάνει ουσιαστική δράση και αρκετοί ασφαλιστές έχουν δεσμευθεί δημοσίως να μειώσουν την έκθεσή τους σε ρυπογόνες βιομηχανίες, με δεσμεύσεις για καθαρές μηδενικές εκπομπές ως το 2050.

Η Munich Re δεσμεύτηκε στο σχέδιο Ambition 2025 να ευθυγραμμίσει την πορεία μείωσης των δικών της εκπομπών με τη συμφωνία του Παρισιού, που έχει στόχο τις μηδενικές εκπομπές άνθρακα ως το 2030. Ο όμιλος έχει υιοθετήσει μια ολιστική προσέγγιση κι έχει θέσει φιλόδοξους στόχους μείωσης των ρύπων του, όχι μόνο για τις λειτουργικές του διαδικασίες, αλλά επίσης για τις επενδύσεις του και τις ασφαλιστικές του συναλλαγές.

Στην προσπάθεια επίτευξης των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού, η Munich Re προχωράει μερικά βήματα παραπέρα. Το πρώτο βήμα είναι ο ενδιάμεσος στόχος για μείωση των εκπομπών άνθρακα ανά εργαζόμενό της κατά επιπλέον 12% ως το 2025 (σε σχέση με το 2019), εστιάζοντας στις κύριες πηγές των εκπομπών του ομίλου – την κατανάλωση ενέργειας και τα επαγγελματικά ταξίδια. Θέτει ως στόχο την αύξηση της αγοράς πράσινης ηλεκτρικής ενέργειας από 90% σήμερα σε 100% ως το 2025.

Δεσμεύεται σε στόχο μηδενικού άνθρακα έως το 2030 για τις λειτουργικές εκπομπές του ομίλου. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε γραμμάριο CO2 που θα συνεχίσει να εκπέμπει, θα χρηματοδοτεί έργα αναδάσωσης ή δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα (Carbon capture and storage – CCS) ίσης τουλάχιστον ποσότητας.

Πιστεύετε ότι χρειάζονται συλλογικές προσπάθειες στην αντιμετώπιση αυτού του θέματος ή θα επικρατήσει για άλλη μια φορά η σοφή παρότρυνση “ο σώζων εαυτόν, σωθήτω”; Ποια είναι η θέση του κράτους σ’ όλη αυτή την ιστορία και ποιος θα αναλάβει την “εκπαίδευση ” των πολιτών, ώστε να πιστέψουν ότι είναι αναγκαία η ασφάλιση της περιουσίας τους και για τα καιρικά φαινόμενα που οξύνονται;

Ως αγορά, αλλά και ως εταιρεία διαχειριστήκαμε τα αυξανόμενα περιστατικά αποζημιώσεων από φυσικές καταστροφές των τελευταίων χρόνων αποτελεσματικά. Αυτό που κάναμε ήταν, βέβαια, η τήρηση της συμβατικής μας υποχρέωσης. Θεωρώ, όμως, πως αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι πολύ περισσότερο από αυτό.

Ως κλάδος, η καθημερινή μας δραστηριότητα σχετίζεται με τη διαχείριση κινδύνων. Έχουμε επαγγελματίες διαχειριστές κινδύνων και εμπειρία στο θέμα μεγαλύτερη από οποιονδήποτε άλλο. Για να προσφέρουμε αξιόπιστη προστασία, πρέπει να αξιοποιήσουμε την κατανόησή μας για τον κίνδυνο για να μετριάσουμε τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής για εμάς και τους πελάτες μας.
Ως ασφαλιστές πρέπει να είμαστε ενεργοί και να χτίζουμε σχέσεις με τους πελάτες μας, ώστε να τους βοηθάμε στη διαχείριση και τον μετριασμό του κινδύνου τους, εστιάζοντας στην πρόληψη και περιορίζοντας τις ζημιές ως αποτέλεσμα.

Μετά από κάθε μεγάλο καταστροφικό γεγονός στην Ελλάδα, η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την πρόληψη κι όχι την παρέμβαση μετά το συμβάν – αυτό που θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει, αλλά δεν το κάναμε. Έχουμε την υποχρέωση να συνεργαστούμε στενά με το κράτος και τις αρχές, ενισχύοντας το συμβουλευτικό μας ρόλο, βασιζόμενοι στη συσσωρευμένη τεχνογνωσία μας στη διαχείριση κινδύνων.

Μετά τα επαναλαμβανόμενα καταστροφικά γεγονότα και με δεδομένη την πρόβλεψη για αυξημένη συχνότητα και σφοδρότητά τους στο μέλλον, είναι υποχρέωσή μας να προάγουμε το θεσμό της ασφάλισης, όχι με επένδυση στον φόβο, αλλά με προβολή των θετικών της ασφάλισης.

Ως βιομηχανία, θα πρέπει να επανεξετάσουμε τις ενέργειές μας ως απάντηση στον κίνδυνο για το κλίμα. Η προληπτική δράση μπορεί να προστατεύσει καλύτερα τους πελάτες μακροπρόθεσμα, αλλά μπορεί επίσης να συμβάλει στη διαφύλαξη των συμφερόντων της κοινωνίας και την εξυπηρέτηση του θεμελιώδους σκοπού του ασφαλιστικού κλάδου, στη μείωση της οικονομικής αβεβαιότητας.


Εν ολίγοις
Η κλιματική κρίση επηρεάζει ήδη τον ασφαλιστικό κλάδο και η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί τα επόμενα χρόνια. Η ανάγκη για άμεση λήψη μέτρων και επανεξέταση μοντέλων πρέπει να συνδυαστεί με κατάλληλες δράσεις ευαισθητοποίησης των πολιτών, ώστε να εστιάσει στην πρόληψη και να περιορίσει τις ζημιές ως αποτέλεσμα.

Η Ευρώπη οχυρώνεται απέναντι στο «ξέπλυμα» χρήματος

Στα τέλη του περασμένου Ιουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μια σημαντικά αναβαθμισμένη νέα Οδηγία προκειμένου να αντιμετωπίσει το οξυμμένο πρόβλημα «ξεπλύματος» χρήματος και χρηματοδότησης -μέσω αυτού- της τρομοκρατίας. Οι συζητήσεις που οδήγησαν στη νέα πρόταση είχαν ξεκινήσει το 2020, όμως τα «καμπανάκια» στις Βρυξέλλες τα είχε χτυπήσει πολύ νωρίτερα η FATF (Financial Action Task Force, διεθνής οργανισμός που ηγείται στον αγώνα κατά του «ξεπλύματος» χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας – περισσότερα γι’ αυτήν στη συνέχεια), με αφορμή τόσο την αύξηση των τρομοκρατικών επιθέσεων εντός και εκτός Ευρώπης, όσο και τα αλλεπάλληλα οικονομικά σκάνδαλα, με την διακίνηση αρκετών δις δολαρίων από και προς περίεργους προορισμούς, μέσω της ηπείρου μας.

Στο σοβαρότερο από αυτά, που δεν έχει ακόμα ολοκληρώσει τον κύκλο του, η Danske Bank εξακολουθεί να ελέγχεται σε πολλές χώρες (ανάμεσά τους και στις ΗΠΑ) για ύποπτες συναλλαγές ύψους 200 δις $ μέσω του υποκαταστήματός στην Εσθονία, μεταξύ 2007 και 2015, που η ίδια παραδέχθηκε πως είχαν σχέση με «περιοχές υψηλού κινδύνου», ανάμεσά τους και τη Ρωσία. Κι άλλες τράπεζες, όπως η Swedbank και η SEB, παραδέχθηκαν επίσης τη συμμετοχή τους στο ίδιο κύκλωμα με αποτέλεσμα να τους επιβληθεί πρόστιμο περίπου 500 Μ$, ενώ πολλά στελέχη τους διώχθηκαν με αποφάσεις των αντίστοιχων ρυθμιστικών αρχών, οι οποίες το έφεραν βαρέως ότι όλα αυτά γίνονταν «κάτω από τη μύτη τους».

Στον απόηχο αυτών των εξελίξεων, από το 2019 και μετά η Επιτροπή πίεσε για τη δημιουργία ενός πανευρωπαϊκού φορέα Anti-Money-Laundering, με εξουσία να επεμβαίνει στις περιφερειακές ρυθμιστικές αρχές, αλλά και να επισημαίνει εγκαίρως τις «τρύπες» του συστήματος, που επιτρέπουν τέτοιες παρανομίες εκ μέρους μεγάλων και καλά οργανωμένων εγκληματικών ομάδων, διεφθαρμένων ολιγαρχών και τρομοκρατικών δικτύων. Προφανώς, όλοι αυτοί κινούνται στον πραγματικό, αλλά και στον εικονικό κόσμο, «παίζοντας» με πολλαπλές τράπεζες, περίεργα jurisdictions και τρόπους πληρωμής, προπληρωμένες κάρτες, διατακτικές και άλλα «εργαλεία», ων ουκ έστιν αριθμός. Σύμφωνα με το Γραφείο του ΟΗΕ για τα Ναρκωτικά και το Έγκλημα, το «ξέπλυμα» χρήματος μέσα από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα κυμαίνεται από τα 800 εκατομμύρια ως και τα 2 τρις δολάρια σε ετήσια βάση…

Έχουν γνώσιν οι φύλακες;
Προφανώς έχουν και γι’ αυτό τον λόγο η φιλόδοξη πρόταση της 20ης Ιουλίου (αξίζει να αναφερθεί, για ιστορικούς λόγους, ότι η πρώτη Οδηγία για την αντιμετώπιση του «ξεπλύματος» χρήματος, παρουσιάσθηκε από την Επιτροπή το 1990) είναι δεόντως «πολυσυλλεκτική», ώστε να καλύπτει με τα μέτρα της τα νέα δεδομένα, όπως είναι η εμφάνιση των fintech, οι νέοι τρόποι πληρωμών, τα κρυπτονομίσματα κλπ. Συγκεκριμένα, η πρόταση ξεκινάει από τη δημιουργία μιας νέας, ισχυρής ευρωπαϊκής κεντρικής Αρχής, της Anti Money Laundering Authority – AMLA, η οποία θα έχει την εποπτεία όλων των σχετικών δράσεων, θα υποστηρίζει και θα συντονίζει τη συνεργασία ανάμεσα στις Financial Intelligence Units (FIUs) όλων των χωρών, με στόχο τη βελτίωση των δυνατοτήτων τους σε θέματα ανάλυσης και την ανάλογη στήριξη των υπηρεσιών εφαρμογής του νόμου, και επίσης θα παρακολουθεί αν ο ιδιωτικός τομέας εφαρμόζει σωστά και διαρκώς τους κανονισμούς.

Αυτοί οι κανονισμοί, βεβαίως, επικαιροποιούνται και περιλαμβάνουν άμεσα εφαρμοζόμενους κανόνες, πχ. σε θέματα due diligence και επικαρπιών, ενώ θεσμοθετείται και πανευρωπαϊκό όριο πληρωμών με μετρητά, στα 10.000 €. Η 6η Οδηγία, που έρχεται να συμπληρώσει την 5η και μέρος της παλαιότερης 4ης περιλαμβάνει με τη σειρά της στοιχεία τα οποία είναι αναγκαίο να συμπεριληφθούν στην εθνική νομοθεσία κάθε χώρας, καθώς ρυθμίζουν τους σχετικούς με τις εθνικές αρχές επιτήρησης και τις FIUs, σε κάθε χώρα. Τέλος, προτείνεται η αναθεώρηση του Κανονισμού 2015/847/EU, ώστε να είναι πλέον δυνατή η ιχνηλάτηση των μεταφορών κεφαλαίων και ιδιαίτερα κρυπτο-αξιών. Ειδικά σ’ ό,τι αφορά στο τελευταίο, προφανής στόχος της Επιτροπής είναι να ανακοπεί η ολοένα συχνότερη χρήση κρυπτονομισμάτων για «ξέπλυμα» χρήματος, μέσω ανώνυμων crypto-wallets.

Επίσης, προβλέπεται η -εκ προοιμίου, δύσκολη- δημιουργία ενός κοινού και εναρμονισμένου εγχειριδίου κανόνων, καθώς το κανονιστικό πλαίσιο θα πρέπει να είναι ταυτόχρονα ακριβές, λεπτομερές, αλλά και ισορροπημένα ευέλικτο, ώστε να καλύπτει τις προφανώς διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις ανάμεσα στις χώρες-μέλη.

Θετικό το Ευρωκοινοβούλιο
Το συχνά επικριτικό απέναντι στις εισηγήσεις της Επιτροπής Ευρωκοινοβούλιο, ήταν στη μεγάλη του πλειοψηφία θετικό στη νέα πρόταση Οδηγίας, όπως φάνηκε κατά τη διάρκεια της κοινής συνεδρίασης των σχετικών υπο-επιτροπών του, την 1η Δεκεμβρίου, όπου η επικεφαλής της Μονάδας Οικονομικών Εγκλημάτων της Επιτροπής, Raluca Pruna, έκανε εκτενή παρουσίασή της.
Φυσικά, υπήρξαν κάποιες αντιδράσεις και αιτήματα για διευκρινήσεις, όπως πχ. για την επιτυχία της αποκεντρωμένης εφαρμογής της Οδηγίας σε κάθε χώρα-μέλος, για τη στήριξη της νέας Αρχής με ικανοποιητικούς πόρους ώστε να επιτελέσει καλύτερα το έργο της, για τις κρυπτο-αξίες σε θέματα αγοράς γης, τα τυχόν προβλήματα σε θέματα διεθνούς συνεργασίας, τον καλύτερο συντονισμό και το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής κλπ.

Ειδικά σ’ ό,τι αφορά στο τελευταίο, τα επόμενα βήματα της Οδηγίας προβλέπουν την σύντομη ολοκλήρωση της διαβούλευσης στο Ευρωκοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών, με την Επιτροπή να εκφράζει την αισιοδοξία της για νομοθετικές διαδικασίες – εξπρές, στις χώρες-μέλη, στη συνέχεια. Στόχος είναι η πλήρης ενεργοποίησή της ως το 2024, ώστε να ξεκινήσει αμέσως μετά η εποχή του ακόμα στενότερου ελέγχου.

Πάντως, κάποιοι από τους βασικούς «παίκτες» έχουν ήδη εγκαινιάσει σχετικές δράσεις.
Με κοινή ανακοίνωσή τους ήδη από τα μέσα Οκτωβρίου, η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Ομοσπονδία (European Banking Federation), στην οποία ανήκουν 32 εθνικές Ενώσεις Τραπεζών (ανάμεσά τους και η ελληνική), και η εταιρία Πληροφορικής SAS ενημέρωσαν «κάθε ενδιαφερόμενο» -στην EBF ανήκουν σχεδόν 6000 τράπεζες, με 2,6 εκατομμύρια εργαζομένους- για την πρόθεσή τους να συμβάλουν στην προετοιμασία των στελεχών τους, σε παγκόσμιο μάλιστα επίπεδο, σχετικά με τις δρομολογούμενες αλλαγές στον χώρο του AML. Η επιμόρφωση θα ξεκινήσει με έναν κύκλο masterclasses, από τον Ιανουάριο του 2022, που θα εστιάζουν στα analytics και στις δυνατότητες τις οποίες παρέχουν πλέον AI και ML, για τον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών.

Σχολιάζοντας αυτή την εξέλιξη, ο CEO της EBF, Wim Mijs, υπογράμμισε ότι «οι ταχύτατες εξελίξεις στους χώρους των επιχειρήσεων και της τεχνολογίας, έχουν ξεπεράσει τις συμβατικές μεθόδους σε θέματα AML, επιβάλλοντας περισσότερο καινοτόμες προσεγγίσεις στην αντιμετώπιση του οικονομικού εγκλήματος. Το μέλλον του AML βρίσκεται στη χρήση καινοτόμων τεχνολογιών και κοινών λύσεων που, στην πράξη, ενισχύουν την κρίση των ειδικών και αποκαλύπτουν την πλήρη εικόνα, όταν έχουμε να κάνουμε με πολύπλοκα εγκληματικά δίκτυα. Είμαστε βέβαιοι πως η συνεργασία μας με τη SAS θα συμβάλει στην προετοιμασία των μελών μας και της ευρύτερης τραπεζικής κοινότητας γι’ αυτή τη νέα πραγματικότητα».

Κωνσταντίνος Ελευθεριάδης, Deloitte
Το Digital Onboarding αναμένεται να βελτιώσει το customer experience & journey και να προσφέρει δυνατότητες πιστοποίησης και επαλήθευσης της ταυτότητας των νέων πελατών χωρίς φυσική παρουσία

Καλές οι ελληνικές επιδόσεις
Το θέμα του «ξεπλύματος» είναι, προφανώς, τεράστιο, και για την αντιμετώπισή του επιβάλλεται η συνεργασία του δημόσιου με τον ιδιωτικό τομέα, σε παγκόσμιο επίπεδο. \Στα καθ’ ημάς, την ανάγκη στενότερης συνεργασίας σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών επεσήμανε, από την πλευρά της Πολιτείας, ο υφυπουργός Αρμόδιος για Θέματα Κρατικής Αρωγής & Αποκατάστασης από Φυσικές Καταστροφές, Χρήστος Τριαντόπουλος, μιλώντας στην εκδήλωση «FATF – Νέες τεχνολογίες και περιβάλλον: Προκλήσεις και προοπτικές», στο πλαίσιο της 85ης ΔΕΘ, τον Σεπτέμβριο.

Ο υφυπουργός -που από την προηγούμενη θέση του, του ΓΓ του υπουργείου Οικονομικών, ήταν επικεφαλής της ελληνικής αντιπροσωπείας στον διεθνή οργανισμό, αλλά έχει πλέον παραδώσει στον νέο ΓΓ, Νίκο Κουλοχέρη- τόνισε ότι «η Ελλάδα εφάρμοσε αρκετά μέτρα για να υποστηρίξει και να προάγει την αξιοποίηση της τεχνολογίας στον αγώνα κατά του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας. Παρ’ όλα αυτά, είμαι πεπεισμένος ότι υπάρχουν ακόμα τομείς στους οποίους μπορούμε να εργαστούμε περισσότερο».

Ο πρόεδρος της FATF, Markus Pleyer, σχολίασε, επίσης, θετικά το έργο της ελληνικής πλευράς στην καταπολέμηση του «ξεπλύματος» χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας από το 2019 ως σήμερα, υπογραμμίζοντας: «Θα ήμουν χαρούμενος, αν τα άλλα κράτη είχαν το ίδιο καλό αποτέλεσμα που είχε η Ελλάδα».

Με το ίδιο, «φλέγον» θέμα ασχολήθηκε και το πρόσφατο (18/11) συνέδριο του ελληνικού παραρτήματος της ACFE (Association of Certified Fraud Examiners) που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, αφιερώνοντάς του μια ολόκληρη ενότητα. Συμμετείχαν εκπρόσωποι των μεγαλύτερων ελληνικών τραπεζών κι είχε τον χαρακτηριστικό τίτλο «Χρηματοπιστωτικό σύστημα – Το μεγάλο οχυρό απέναντι στο Ξέπλυμα Χρήματος και τη Χρηματοδότηση της Τρομοκρατίας».

Συντονιστές ήταν δυο στελέχη της Deloitte Ελλάδας, οι Κωνσταντίνος Ελευθεριάδης, Partner Financial Advisory (και μέλος του ΔΣ της ACFE Greece) και Βάλια Βαρζάκα, Senior Financial Crime Compliance Expert. Τους ζητήσαμε να μας σχολιάσουν τα αποτελέσματά της -κάτι που έκαναν με τη συνεργασία του συναδέλφου τους Γιώργου Τζιάρου, όλοι είναι μέλη του τμήματος Forensic, Financial Crimes & Disputes της εταιρίας- αλλά και να μας περιγράψουν τι κάνουν καθημερινά, στο πεδίο. Να τι μας είπαν.

Νέα εργαλεία ενάντια στο Οικονομικό Έγκλημα
Η χρήση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων για την ενίσχυση του πλαισίου πρόληψης, εντοπισμού και καταστολής του Οικονομικού Εγκλήματος μονοπώλησε τις ομιλίες του πρόσφατου συνεδρίου του ΑCFE Greece για το «Ξέπλυμα Χρήματος & Φορολογική Απάτη», που γνώρισε ιδιαίτερη επιτυχία.

Η δημιουργία μητρώου από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης «e-gov KYC» για την επαλήθευση των στοιχείων ταυτοποίησης των πελατών και τη διασύνδεσή του με τα συστήματα των τραπεζών και των χρηματοπιστωτικών οργανισμών αναγνωρίστηκε ως μία από τις εξελίξεις που επηρεάζουν γενικότερα την ελληνική αγορά. Σκοπός του είναι η βελτίωση της επικαιροποίησης των στοιχείων υφιστάμενων πελατών με ταχύτητα, ασφάλεια, εγκυρότητα, χωρίς την ανάγκη φυσικής παρουσίας για την προσκόμιση δικαιολογητικών. Αναμένεται περαιτέρω επέκταση της υπηρεσίας στα νομικά πρόσωπα και ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας με άλλα μητρώα για διαβατήρια, άδειες διαμονής αλλοδαπών και το ΓΕΜΗ, ωστόσο σίγουρα αποτελεί πάρα πολύ σημαντικό βήμα από τους κρατικούς φορείς προς τη σωστή κατεύθυνση.

Όμως, σε ένα θέμα όπως το «ξέπλυμα» χρήματος, μεγάλη βαρύτητα έχουν πάντα οι εξελίξεις που προέρχονται από τον χρηματοπιστωτικό τομέα και ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν τα εργαλεία που χρησιμοποιεί και οι προκλήσεις που αυτός αντιμετωπίζει απέναντι στο Οικονομικό Έγκλημα, παρότι χαρακτηρίζεται από ένα ώριμο κανονιστικό πλαίσιο.

Η χρήση σύγχρονων και πολλές φορές σύνθετων τεχνολογικών εργαλείων κρίνεται απαραίτητη για τη δημιουργία αποτελεσματικού πλαισίου αντιμετώπισης και την περαιτέρω ενίσχυσή του. Μερικές από τις τεχνολογικές λύσεις στις οποίες οφείλεται ειδική αναφορά σχετίζονται με το Digital Onboarding και το Advanced Transaction Monitoring μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης και Μηχανικής Μάθησης.

Συγκεκριμένα, το Digital Onboarding αναμένεται να βελτιώσει το customer experience & journey και να προσφέρει δυνατότητες πιστοποίησης και επαλήθευσης της ταυτότητας των νέων πελατών χωρίς φυσική παρουσία (μέσω τηλεφώνου, διαδικτύου κλπ). Αφορά μια τεχνολογική λύση με διττό όφελος, καθώς ο πελάτης θα μπορεί να ανοίγει λογαριασμό χωρίς φυσική παρουσία, ενώ ταυτόχρονα θα γίνεται ταχύτερα και ασφαλέστερα η διαχείριση των κινδύνων που απορρέουν από αυτές τις περιπτώσεις.

Με τη χρήση ΑΙ και ML
Αντίστοιχα, η χρήση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης και Μηχανικής Μάθησης αποτελεί έναν πιο αποδοτικό και αποτελεσματικό τρόπο διαρκούς παρακολούθησης συναλλαγών, για τον περιορισμό εσφαλμένων ειδοποιήσεων. Σε αρκετά πιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού ακολουθούνται αντίστοιχες πρακτικές σχετικά με την παρακολούθηση των συναλλαγών. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα χωρών, όπως η Σιγκαπούρη και η Ολλανδία, όπου έχει ήδη επιτευχθεί κάποια συνέργεια των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην υλοποίηση τεχνολογικών λύσεων transaction monitoring με δυνατότητα information sharing, για την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση και τον εντοπισμό πιθανών ύποπτων συναλλαγών.

Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό το γεγονός ότι πραγματοποιούνται συζητήσεις και ενέργειες για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του Οικονομικού Εγκλήματος σε όλους του τομείς του επιχειρείν. Πρόκειται για παγκόσμιο πρόβλημα με τεράστιες διαστάσεις και επίδραση στην καθημερινότητα όλων μας. Τρισεκατομμύρια δολάρια χάνονται ετησίως σ’ όλο τον κόσμο από πράξεις οικονομικού εγκλήματος και είναι ιδιαίτερα ευοίωνο ότι όλοι οι τομείς δραστηριοτήτων παραμένουν σε εγρήγορση για την αντιμετώπισή του. Στην Deloitte πιστεύουμε ότι η χρήση προηγμένων τεχνολογικών λύσεων αποτελεί έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους στην αντιμετώπιση του Οικονομικού Εγκλήματος. Συνεργαζόμαστε καθημερινά με τους πελάτες μας για να εφαρμόσουμε τεχνολογικές λύσεις σε περιοχές όπως η διαχείριση κινδύνων Οικονομικού Εγκλήματος (Ξέπλυμα Χρήματος, Απάτη, Δωροδοκία, Διαφθορά, κτλ.), οι διαδικασίες δέουσας επιμέλειας (Due Diligence), η παρακολούθηση λιστών κυρώσεων (Sanctions), και ο εντοπισμός ύποπτων συναλλαγών. Οι υπηρεσίες και οι λύσεις μας εστιάζουν στην ενίσχυση του πλαισίου αντιμετώπισης Οικονομικού Εγκλήματος του εκάστοτε πελάτη και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των αντίστοιχων ενεργειών. Προσεγγίζουμε την κάθε περίπτωση λαμβάνοντας υπόψιν ότι ο πελάτης δεν είναι μια απομονωμένη οντότητα (Silo Approach), αλλά μέρος του συνολικού οικοσυστήματος αντιμετώπισης του Οικονομικού Εγκλήματος.

Χαράλαμπος Ξύδης, ACFE
Πρέπει να έχεις συγκεκριμένη πολιτική, να έχεις αναγνώριση των κινδύνων σου, να εφαρμόζεις ελέγχους με κατάλληλα εργαλεία, να πραγματοποιείς συνεχή και αποτελεσματική εκπαίδευση του προσωπικού σου σ’ αυτά τα ζητήματα

Όλα ανάγονται στην ηθική…
«Για εμάς, ως ACFE, έχει τεράστια σημασία η πρόληψη του φαινομένου, ως προς την ανάπτυξη και εφαρμογή αναλυτικών και αποτελεσματικών προγραμμάτων AML εκ μέρους των εταιριών», τόνισε, μιλώντας στο Digital Finance, ο πρόεδρος του ACFE Greece, Χαράλαμπος Ξύδης «Που σημαίνει να έχεις συγκεκριμένη πολιτική σ’ αυτό το θέμα, να έχεις αναγνώριση των κινδύνων σου, να εφαρμόζεις ελέγχους με κατάλληλα εργαλεία, να πραγματοποιείς συνεχή και αποτελεσματική εκπαίδευση του προσωπικού σου σ’ αυτά τα ζητήματα…

Όλα αυτά -μαζί με κάποιες άλλες θέσεις της εταιρίας, πχ. σε θέματα δωροδοκιών, σύγκρουσης συμφερόντων, χειραγώγησης, αθέμιτου ανταγωνισμού κλπ.- έχουν σχέση μεταξύ τους, είναι συγκοινωνούντα δοχεία. Σε σοβαρές εταιρίες, που θέλουν να προστατεύσουν τον εαυτό τους και δεν έχουν τους κανονισμούς ξεχασμένους σε ένα συρτάρι, απλώς για να υπάρχουν, αυτά πρέπει να αποτελούν μέρος ενός ολοκληρωμένου προγράμματος εταιρικής κανονιστικής συμμόρφωσης, ειδικά στο ethics τμήμα του, στην εταιρική ηθική.

Κι όλα εντάσσονται, τελικά, κάτω από την ομπρέλα καλών πρακτικών εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία στοχεύει στην καλλιέργεια μιας κουλτούρας ηθικής και ακεραιότητας. Αυτό πρέπει να το αντιληφθούν όλοι οι εργαζόμενοι και η εταιρία να λειτουργεί και να απολαμβάνει όλα τα σχετικά προνόμια, προτερήματα και πλεονεκτήματα, προστατεύοντας τα συμφέροντα και τις αξίες της, σε βάθος χρόνου»

Τα real-time data αλλάζουν την οικονομία

Ένα από τα πολύ σημαντικά παράπλευρα κέρδη της -κατά τα άλλα οδυνηρής- περιπέτειας της ανθρωπότητας με την πανδημία που δυστυχώς συνεχίζεται, είναι χωρίς αμφιβολία η «απογείωση» της ψηφιακής επανάστασης, με τον επιχειρηματικό μετασχηματισμό οργανισμών και επιχειρήσεων να κυριαρχεί ως τάση και να κερδίζει καθημερινά ολοένα και περισσότερο έδαφος. Κι αφού όλα γίνονται πλέον δικτυακά, μπορούμε εύκολα να συλλέξουμε και τα ανάλογα δεδομένα -κάθε λογής και πάμφθηνοι πια αισθητήρες μπορούν να μετρήσουν και να διαβιβάσουν ό,τι μπορεί να βάλει ο νους του ανθρώπου, για τον ίδιο και για τον περίγυρό του, σε τοπικό ή υπερτοπικό, εθνικό ή διεθνές επίπεδο.

Δεδομένα είχαμε και παλιότερα, βεβαίως, όμως αυτό που μετράει περισσότερο και κάνει τη διαφορά, είναι ότι σήμερα τα έχουμε σε πραγματικό χρόνο, καθώς η υπολογιστική ισχύς γίνεται ολοένα και πιο προσιτή και τα δίκτυα, ενσύρματα και ασύρματα, καλύπτουν τους πάντες και τα πάντα. Κάθε λεπτό διακινούνται τεράστιοι όγκοι δεδομένων και είναι διαθέσιμοι σε όποιον θέλει να τους αναλύσει, με τη βοήθεια ειδικών λογισμικών και όλου του περί την Τεχνητή Νοημοσύνη οικοσυστήματος λύσεων και εφαρμογών, για να καταλήξει σε συμπεράσματα και να λάβει αποφάσεις, εδώ και τώρα – είτε πρόκειται για την κυκλοφοριακή συμφόρηση σε έναν κόμβο, είτε για μια φυσική καταστροφή, είτε για αυξομειώσεις στις τιμές κάποιου αγαθού, είτε ακόμα και για τη διαμόρφωση μιας δημόσιας πολιτικής. Μάλιστα, η χρήση ΑΙ στο άκρο, στο edge, στον ίδιο τον αισθητήρα, έχει αξιοποιηθεί τον τελευταίο καιρό με επιτυχία ως πρώτο «φίλτρο», ώστε να διαβιβάζονται κεντρικά μόνο τα χρήσιμα δεδομένα και να μην υπερφορτώνονται τα δίκτυα με άχρηστο περιεχόμενο.

Πανεπιστημιακοί και ερευνητές φτάνουν στο σημείο να προβλέπουν ακόμα και την εξάλειψη του κλάδου της μακροοικονομίας, όσο θα βελτιώνονται οι τρόποι συλλογής και ανάλυσης δεδομένων από κυβερνήσεις, οργανισμούς και επιχειρήσεις, όσο θα μειώνονται τα λάθη που μπορεί να οδηγήσουν σε καταστροφικές αποφάσεις κι όσο οι πειραματισμοί των τελευταίων χρόνων θα δίνουν τη θέση τους σε στέρεες και αποδεδειγμένες στην πράξη μεθόδους επεξεργασίας, με τη βοήθεια της πανταχού παρούσας πλέον, Μηχανικής Μάθησης.

Ειδικά στον χώρο της οικονομίας, όπου περισσότερο από άλλους κλάδους «ο χρόνος είναι χρήμα», η λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο μπορεί -κατά τους ειδικούς- να έχει ως αποτέλεσμα μεγαλύτερη συνέπεια, περισσότερη διαφάνεια κι ακόμα καλύτερη συμμόρφωση με το εκάστοτε ισχύον κανονιστικό πλαίσιο. Εδώ, η θεωρία κάνει ένα βήμα πίσω και αφήνει την πράξη να ορίσει τους νέους κανόνες του παιχνιδιού, με τη συνεχή ροή δεδομένων να «προκαλεί» αναλύσεις και αποφάσεις. Οι ίδιοι ειδικοί, όμως, επισημαίνουν ταυτόχρονα τους κινδύνους που κρύβει η άμεση και άκριτη ανταπόκριση στην παραμικρή διακύμανση κάποιου μεγέθους, ειδικά αν αφήνουμε στις μηχανές την απόφαση της όποιας παρέμβασης.

Και, βέβαια, είναι αλήθεια πως το σημερινό ψηφιακό χάσμα παίζει τον ρόλο του και σ’ αυτή την περίπτωση. Γιατί, άλλο όγκο στοιχείων συγκεντρώνει μια πολυεθνική εταιρία με εκατομμύρια πελάτες, όγκος ο οποίος διαφοροποιεί την ποσότητα και την ποιότητα των δεδομένων που θα λάβει και θα αναλύσει, κι άλλον μια μικρή τοπική αλυσίδα καταστημάτων – ακόμα κι αν έχει όλη τη θέληση και τη γνώση για να το κάνει, η δεύτερη πάντα θα υστερεί στην «πρώτη ύλη». Όμως, και μόνο το γεγονός ότι -της πανδημίας βοηθούσης, που επιτάχυνε τα πάντα- τα πολλά πλέον δεδομένα αναλύονται και αξιοποιούνται σε πραγματικό χρόνο, αντί να συνδιαμορφώνουν μήνες αργότερα κάποιους στατιστικούς δείκτες, είναι από μόνο του πολύ μεγάλο επίτευγμα.

Λίνα Γρηγοράτου: Ψηφιακός μετασχηματισμός με τον μήνα

Ο ψηφιακός μετασχηματισμός ήταν μέχρι πριν από λίγους μήνες μια από εκείνες τις υποχρεώσεις που όλοι οι οργανισμοί και οι επιχειρήσεις ήξεραν πως πρέπει κάποια στιγμή να την κάνουν πράξη -κάποιες όντως το έκαναν εγκαίρως και τώρα χαμογελούν με καμάρι- αλλά οι περισσότερες είτε ξεκινούσαν απρόθυμα τη σχεδίαση και την υλοποίηση, είτε τη μετέθεταν «εν ελθέτω χρόνο». Η πανδημία, που μπήκε ξαφνικά στη ζωή μας στις αρχές του προηγούμενου χρόνου, ακύρωσε κυριολεκτικά εν μια νυκτί όλες τις δικαιολογίες, έκαμψε τις όποιες αντιστάσεις και -αντίθετα- επέβαλε τη μετάβαση των πάντων, ανεξαρτήτως τομέα και κλάδου, στο ψηφιακό οικοσύστημα, ει δυνατόν, χθες.

Κι αυτό, όσο εύκολο είναι να το λες, τόσο δύσκολο είναι να το κάνεις, πολύ περισσότερο καθώς η πίεση του χρόνου και η οικονομική στενότητα (ειδικά στους κλάδους που «έθιξε» η πανδημία) χτύπησαν «κόκκινο». Όσοι είχαν ξεκινήσει «πάτησαν γκάζι», όσοι το σκέφτονταν πήραν άμεσα αποφάσεις κι όσοι δεν είχαν καν αρχίσει, έτρεξαν για λύσεις, καθώς οι νέοι κανόνες του παιχνιδιού επιβάλλουν πλέον τη μετάβαση στο cloud, την αλλαγή σε δομές και τρόπο λειτουργίας, την υιοθέτηση νέας φιλοσοφίας όχι πρόσκαιρα αλλά για πάντα, με στόχο η καθημερινότητα στον οργανισμό ή την επιχείρηση να γίνεται ευφυέστερη, ταχύτερη και περισσότερο ευέλικτη. Γιατί, ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι, στην πραγματικότητα, ένα «ταξίδι» χωρίς τέλος.

Ανάμεσα στις πολλές λύσεις που όλες, βεβαίως, υλοποιούνται πλέον με τον χαρακτήρα του κατεπείγοντος, μια προσέγγιση -το Rise with SAP- ξεχωρίζει, γιατί είναι διαφορετική: εφαρμόζει συνδρομητικό μοντέλο και σταδιακή υλοποίηση, προσφέροντας ουσιαστικά Business Transformation–as–a-Service. Το Digital Finance ζήτησε από την Λίνα Γρηγοράτου, COO της SAP για Ελλάδα, Κύπρο & Μάλτα να μας μιλήσει γι’ αυτήν.

Ποια ανάγκη έρχεται να καλύψει το Rise with SAP και ποια είναι η δική σας προσέγγιση;

Ο μετασχηματισμός των επιχειρήσεων και των οργανισμών, όπως απέδειξε και η πανδημία, είναι ουσιαστικά μονόδρομος, ενώ βλέπουμε πως η επαγγελματική και προσωπική μας ζωή υποστηρίζεται όλο και περισσότερο από τα ψηφιακά μέσα. Άρα, το νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται σε όλους τους κλάδους της οικονομίας καθιστά υποχρεωτική την αξιοποίηση της τεχνολογίας για έναν επιτυχή επιχειρησιακό μετασχηματισμό.

Για να καλύψει αυτή την ανάγκη, η SAP έρχεται να προτείνει το Rise with SAP – Business Transformation as a Service, μια μοναδική -θεωρούμε- πρόταση στο cloud, η οποία περιλαμβάνει το πλαίσιο κι όλα τα εργαλεία που χρειάζεται ένας οργανισμός, για να σχεδιάσει και να υποστηρίξει το πρόγραμμα του επιχειρησιακού μετασχηματισμού του. Απευθύνεται σε όλο το εύρος της αγοράς και σε όλους τους κλάδους, στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, σε μεγάλες και αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις, σε όποιον θέλει να ξεκινήσει το «ταξίδι» του επιχειρηματικού μετασχηματισμού. Επιπλέον η SAP προσφέρει 25 κάθετες και ειδικές λύσεις, κάθε μια προσαρμοσμένη στα προβλήματα και τις ανάγκες του εκάστοτε κλάδου, συμπεριλαμβανομένου βεβαίως, εκείνου των τραπεζών και των ασφαλιστικών εταιριών.

Ποια είναι η ως τώρα πορεία του και πώς έχει γίνει δεκτό, τόσο διεθνώς, όσο και στη χώρα μας;

Η επίσημη ανακοίνωση έλευσης του Rise with SAP έγινε σε παγκόσμια κλίμακα τον Ιανουάριο του ‘21 από τον CEO της SAP, Christian Klein, και ακολούθησαν οι ενημερώσεις στις τοπικές αγορές. Στην Ελλάδα ξεκινήσαμε άμεσα την ενημέρωση των πελατών και των συνεργατών μας, ενώ τον Απρίλιο διοργανώσαμε το Business Transformation Tour, όπου μιλήσαμε διεξοδικά για το περιεχόμενο της πρότασης. H αγορά έχει υποδεχτεί το Rise with SAP με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και πολύ θετικά σχόλια. Ήδη, πραγματοποιούνται πολλά έργα διεθνώς, με κάποιες υλοποιήσεις να έχουν πια ολοκληρωθεί, ενώ και στην Ελλάδα είμαστε σε συζητήσεις με πολλούς πελάτες. Η πρώτη συμφωνία ήδη υπεγράφη, κάποιες άλλες είναι στο τελικό στάδιο και αναμένονται σύντομα. Πιστεύω ότι ως το τέλος του χρόνου θα μπορούμε να πούμε περισσότερα, επισήμως.

Ποιο είναι το μοντέλο κοστολόγησης αυτών των υπηρεσιών;

Το Rise with SAP προσφέρεται με τη λογική συνδρομητικού μοντέλου και περιλαμβάνει τις υποδομές στο cloud, τη συντήρηση του λογισμικού, την ασφάλεια κι ένα προνομιακό SLA, όλα αυτά στο ίδιο συμβόλαιο. Επί πλέον, διαθέτει εργαλεία αυτοματισμών και βελτίωσης διαδικασιών, μαζί με καινοτόμες λύσεις και υπηρεσίες που ψηφιοποιούν την επιχείρηση εντός και εκτός των τειχών της, δηλαδή και τις συναλλαγές με τους εμπορικούς της εταίρους. Η υλοποίησή του είναι ευέλικτη για κάθε οργανισμό, ανάλογα με τις ανάγκες και την ψηφιακή του ετοιμότητα. Ο στόχος μας είναι πάντα η δημιουργία μιας ‘ευφυούς και ανθεκτικής’ επιχείρησης.

Η πρόταση, ως προς τη δομή της, είναι ένα σύνολο modules;

Το Rise with SAP περιλαμβάνει ένα αρχικό, κοινό και ολοκληρωμένο μενού λύσεων, υπηρεσιών και εργαλείων, πάνω στο οποίο διαμορφώνουμε την τελική και μοναδική πρόταση για κάθε οργανισμό.

Ξεκινάμε, λοιπόν, από τον βασικό κορμό της πρότασης, αλλά επειδή βεβαίως κάθε οργανισμός είναι μοναδικός ενώ από την άλλη υπάρχει δυνατότητα αγοράς πρόσθετων υπηρεσιών, εφαρμογών και εργαλείων, ικανοποιούμε πλήρως όλες τις ανάγκες που διαφέρουν από εταιρία σε εταιρία και στο τέλος διαμορφώνουμε τη βέλτιστη πρόταση. Το Rise with SAP παραμετροποιείται σαν προσφορά για να καλύψει ακριβώς τις ανάγκες κάθε οργανισμού, είναι ένα μενού στα μέτρα σου. Το τελικό ύψος της συνδρομής διαμορφώνεται ανάλογα με τις πρόσθετες δυνατότητες που επιλέγει κάθε πελάτης και περιλαμβάνονται στην πρόταση.

Μέσω ποιου δικτύου γίνεται η διάθεσή του στην Ελλάδα;

Η διάθεση γίνεται είτε από την ίδια τη SAP Hellas, είτε μέσω του οικοσυστήματος των συνεργατών μας, οι οποίοι δεν είναι απλά μεταπωλητές, διαθέτουν και τις απαραίτητες πιστοποιήσεις για την υλοποίησή του. Το οικοσύστημά μας περιλαμβάνει σήμερα περισσότερους από 10 Rise with SAP συνεργάτες σε Ελλάδα, Κύπρο, Μάλτα, ενώ συζητάμε και τη διεύρυνσή του. Απαραίτητη, όμως, προϋπόθεση για την υποβολή κάθε πρότασης, είτε από την SAP είτε από τους συνεργάτες της, είναι η συζήτηση με τον πελάτη και η αναγνώριση των αναγκών και προτεραιοτήτων του.

Το (συνήθως πολυάσχολο) ανθρώπινο δυναμικό ενός οργανισμού πώς το αντιμετωπίζετε, καθώς ετοιμάζεται για το «ταξίδι» του επιχειρησιακού μετασχηματισμού;

Στην πρόταση υπάρχει μέριμνα για την εκπαίδευση και κατάρτιση των στελεχών του πελάτη ως προς τις δυνατότητες και τις λειτουργικότητες του Rise with SAP. Διαθέτουμε ένα πλήρη και ευέλικτο οδηγό σπουδών, ο οποίος προσφέρεται με τη λογική του ασύγχρονου e-learning – δηλαδή, καθένας παρακολουθεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που τον ενδιαφέρει στο χρόνο και με το ρυθμό που θα επιλέξει, ολοκληρώνοντάς το με την ανάλογη πιστοποίησή του από την SAP. Έτσι βελτιώνουμε τις δεξιότητές και αναβαθμίζουμε τη γνώση του προσωπικού κάθε οργανισμού που υιοθετεί αυτή τη λύση.

Τί γίνεται μετά την αρχική εγκατάσταση; Eσείς, ποιο μοντέλο υποστήριξης ακολουθείτε;

Προφανώς, τα πάντα εξελίσσονται, στο πλαίσιο του επιχειρησιακού μετασχηματισμού – πρόκειται για μια «ζωντανή» λύση… Μετά την αρχική εγκατάσταση, η SAP αναλαμβάνει τη συντήρηση της υποδομής, της βάσης και του λογισμικού, άρα και τη διάθεση των νέων εκδόσεων, καθώς και την ασφάλεια της εγκατάστασης στο «νέφος» -είτε είναι στα Data Center της SAP, είτε σ’ εκείνα των hyperscalers (Microsoft Azure, Google, AWS), όλα περιλαμβάνονται στο ίδιο συμβόλαιο. Τυχόν επεκτάσεις και αναβαθμίσεις της λειτουργικότητας των εφαρμογών αναλαμβάνονται είτε από την ίδια την εταιρία, είτε από τον υλοποιητή – μέλος του οικοσυστήματος, με τη δική μας στήριξη, όπου αυτό κριθεί απαραίτητο.

Υπάρχει ανταγωνισμός για το Rise with SAP;

Η SAP είναι σήμερα η μόνη εταιρία που προσφέρει λύση βασισμένη στο συνδρομητικό μοντέλο με συνολική πρόταση για επιχειρησιακό μετασχηματισμό – άνθρωποι, διαδικασίες και τεχνολογία έρχονται να αλληλοεπιδράσουν, για να αλλάξουν και να βελτιστοποιήσουν τα λειτουργικά μοντέλα, ώστε να μπορούμε να απαντάμε στις προκλήσεις και τις νέες ανάγκες της αγοράς άμεσα και αποτελεσματικά, χωρίς να υπάρχει διακοπή της εύρυθμης λειτουργίας του κάθε οργανισμού, όπως βιώσαμε στη διάρκεια της πανδημίας και όχι μόνο. Αυτός είναι ο στόχος μας.

Εν ολίγοις
Το Rise with SAP είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα στο cloud που υποστηρίζει τον ψηφιακό μετασχηματισμό των επιχειρήσεων, μέσα από εξειδικευμένα εργαλεία. Αυτή τη στιγμή, επιχειρήσεις από την Ελλάδα, την Κυπρο και τη Μάλτα χρησιμοποιούν την υπηρεσία, η οποία υποστηρίζεται με συνεχείς εκπαιδεύσεις του προσωπικού για την αξιοποίησή της.

Η μόνη της Bloomberg απειλή

Μια από τις πιο αταλάντευτες σταθερές στο χρηματοοικονομικό σύμπαν τα τελευταία 30 χρόνια, όταν όλα γύρω μας αλλάζουν ραγδαία, είναι αναμφισβήτητα το… τερματικό της Bloomberg, με το πολύχρωμο πληκτρολόγιό του. Πανταχού παρόν, στα γραφεία κάθε λογής οργανισμών, σε επιτελικές αίθουσες και dealing rooms προσφέρει πληροφόρηση, αλλά και πλήθος ευκολίες σε πραγματικό χρόνο σ’ όσους έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν την «τσουχτερή» μηνιαία συνδρομή για τη χρήση του, που ξεκινάει από τα 2000 δολάρια ανά μήνα και ανά άτομο.

Μάλλον κάτι θα πρέπει να κάνει καλά, λοιπόν, αυτή η εταιρία – κι όχι απλώς καλά, αλλά πολύ καλά, αφού όχι μόνο ευημερεί, αλλά αποφέρει και πολύ σημαντικά κέρδη στον συνιδρυτή, μεγαλομέτοχο (ελέγχει το 88% της εταιρίας, με το υπόλοιπο να ανήκει στη Merrill Lynch) και CEO της, τον 79χρονο σήμερα δισεκατομμυριούχο Michael Bloomberg, ο οποίος μάλιστα χρημάτισε και δήμαρχος της Νέας Υόρκης, την περίοδο 2002 – 2013. Η ιδιωτική εταιρία, που δραστηριοποιείται στους χώρους του λογισμικού, των δεδομένων, των ΜΜΕ και, βεβαίως, των χρηματοοικονομικών, είχε έσοδα 10,5 δις δολαρια το 2019, η κεφαλαιοποίησή της φτάνει τα 22,5 δις δολάρια και σήμερα απασχολεί πάνω από 20.000 εργαζομένους ανά τον κόσμο.

Η δύναμη του δικτύου
Γύρω (και πίσω) από το τερματικό -για το οποίο λέγεται χαρακτηριστικά, ότι αποτελεί τον «χρυσό κανόνα» τόσο ως trading tool, όσο και ως πηγή πληροφόρησης- έχει στηθεί όλα αυτά τα χρόνια ένα τεράστιο δίκτυο συγκέντρωσης και αναδιανομής δεδομένων από χιλιάδες πηγές σ’ όλο τον κόσμο επί παντός του επιστητού, με την αξιοποίηση της τελευταίας λέξης της τεχνολογίας και στόχο την καλύτερη δυνατή εμπειρία του πελάτη.

Οι περισσότεροι από 325.000 χρήστες απανταχού της Γης (στην πλειοψηφία τους μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές, διαχειριστές χαρτοφυλακίων και χρηματοοικονομικοί αναλυτές) έχουν στη διάθεσή τους αναλύσεις δεδομένων επιχειρήσεων και αγορών, δεδομένα συναλλαγών, ακριβείς πληροφορίες για ευρύτατη γκάμα θεμάτων, από νομοθεσία και ρυθμιστικά θέματα έως τίτλους, αξίες, χρεόγραφα, παράγωγα – ουσιαστικά μπορούν να έχουν ό,τι στοιχείο ζητήσουν στις οθόνες τους σε πραγματικό χρόνο, κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο για τη λήψη σωστών αποφάσεων, ειδικά σε επενδυτικά θέματα, ενώ μπορούν να κάνουν ακόμα και chat με άλλους χρήστες. Τέλος, μπορούν να δώσουν μέσω αυτού εντολές για αγορές και πωλήσεις μετοχών και άλλων αξιών, καθώς το τερματικό είναι, τελικά, ένα «εργαλείο για πάσα χρήση».

Δεν είναι παράξενο, λοιπόν, ότι «πολλοί εζήλωσαν τη δόξα του», ιδιαίτερα καθώς το ύψος της μηνιαίας συνδρομής σίγουρα κάνει αρκετούς νυν και υποψήφιους χρήστες να ψάχνουν για εναλλακτικές λύσεις. Όμως, το terminal παραμένει κραταιό, ελέγχοντας πάντα το μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς. Κι όπως λένε οι ειδήμονες, οι ανταγωνιστές του δείχνουν να ξεχνούν ή να μην υπολογίζουν ότι η Bloomberg έχει αποδειχθεί μια από τις καλύτερες δημιουργούς λογισμικού στην ιστορία. Το τερματικό είναι μεν «παλαιάς κοπής» (κι αυτό, στη fancy εποχή μας μόνο καλό δεν μοιάζει), όμως αφενός η συγκεντρωμένη πληροφορία είναι «ανεκτίμητη», αφετέρου το επίπεδο εξυπηρέτησης σ’ αυτό το ‘κλειστό και ακριβό club’ χρηστών είναι «απλά απίστευτο».

Οι ανταγωνιστές και η «άλλη λύση»
Παρά τους διθυράμβους και την υπερ-θετική εικόνα (με εξαίρεση την τιμή, βεβαίως) για το τερματικό της Bloomberg, στην αγορά υπάρχουν ανταγωνιστές με σημαντικότερο την Thomson Reuters Group κι έτσι πρέπει – τα μονοπώλια φέρνουν πάντα στρεβλώσεις. Κάθε χρόνο, λοιπόν, κάνουν την εμφάνισή τους γνώμες και απόψεις για το ποια υπηρεσία κάνει αυτό ή εκείνο καλύτερα σε σχέση με την πρώτη διδάξασα (γιατί, απ’ ό,τι καταλαβαίνουμε, δεν υπάρχει πρόταση που να τα κάνει όλα το ίδιο καλά), με λιγότερο κόστος ή ακόμα και δωρεάν. Έτσι, ως καλύτερες εναλλακτικές λύσεις για το 2021 βρήκαμε στη διεθνή βιβλιογραφία (συγκεκριμένα, στο Investopedia) αναφορές στο FactSet (ως Best Overall), το Koyfin (Best Free Terminal), το Refinitiv Eikon (Best for Financial Data & Analytics), το Symphony (Best for Live Chat), το YCharts (Best for Data Visualization) και το Alpha Search (Best for Market Research). Κι αν θέλετε να μάθετε πόσο κοστίζει η δεύτερη καλύτερη υπηρεσία, το ετήσιο κόστος του FactSet είναι ακριβώς το μισό – 12.000 $, με σοβαρότερη παρατήρηση εκ μέρους των (επι)κριτών ότι η λειτουργία του δεν είναι και τόσο φιλική προς τον χρήστη, όσο κάποιων άλλων υπηρεσιών.

Άτρωτο, λοιπόν, το «ιερό» τερματικό; Για την ώρα ναι, αλλά οι φήμες καλά κρατούν και -συνήθως- όπου υπάρχει καπνός, υπάρχει και φωτιά, πολύ περισσότερο όταν οι φήμες έχουν συγκεκριμένο όνομα και διεύθυνση: Microsoft και Redmond, Wash. Αρχικά, έκαναν την εμφάνισή τους το 2019, όταν ο Michael Bloomberg διεκδίκησε την προεδρεία των ΗΠΑ (αποσύρθηκε σχετικά νωρίς, αφού ξόδεψε σχεδόν 1 δις $, από την κούρσα για το χρίσμα των Δημοκρατικών, την οποία τελικά κέρδισε -μαζί με τον Λευκό Οίκο- ο νυν πρόεδρος, Τζο Μπάιντεν), με αφορμή τη δήλωσή του ότι -αν εκλεγεί- θα πουλήσει την εταιρία του. Δεν εξελέγη και δεν την πούλησε, αλλά οι φήμες φούντωσαν, μαζί με τις εικασίες για την τιμή εξαγοράς που στη Wall Street την όριζαν μεταξύ 40 και 70 δις $, αρκετά παραπάνω από τα 26,2 δις $ που είχε δώσει η Microsoft το 2016, για την LinkedIn – την ως τώρα μεγαλύτερη εξαγορά της.

Τα κίνητρα και οι εξελίξεις
Τι θα την κάνει την Bloomberg η Microsoft; Θα μπορούσε να αξιοποιήσει τον τεράστιο πλούτο των δεδομένων της καλύτερα και ευρύτερα (σε συνδυασμό με τα δικά της προϊόντα Power BI και Dynamics) απ’ ό,τι οι σημερινοί ιδιοκτήτες της, αλλά και να αναβαθμίσει τις υπηρεσίες του τερματικού, προκειμένου να προσελκύσει περισσότερους πελάτες από τον χρυσοφόρο χώρο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, για να περιοριστούμε μονάχα σ’ αυτόν. Διακινείται, βέβαια, κι ένα σενάριο σε κύκλους του City που φέρνει τη Microsoft να διερευνά το ενδεχόμενο μετεξέλιξης και αναβάθμισης του Teams σε υπηρεσία ανάλογη εκείνης του διάσημου τερματικού, όμως, εκτός από το Chat (που προφανώς θα είναι καλύτερο) για την ώρα της λείπει όλη η υποδομή της συγκέντρωσης και αναδιανομής των χρηματοοικονομικών δεδομένων και όχι μόνο, την οποία ήδη διαθέτει η Bloomberg.

Πιο σίγουρο είναι, λοιπόν, να αγοράσεις τον (μελλοντικό) ανταγωνιστή σου, αν εποφθαλμιάς τη θέση του και δεν μπορείς να τον ανταγωνιστείς, αλλιώς. Προφανώς, μια τέτοια εξέλιξη θα της δώσει σημαντικό προβάδισμα απέναντι στους βασικούς ανταγωνιστές της στο cloud, την Amazon Web Services και την Google-Alphabet, που δείχνουν ιδιαίτερη κινητικότητα σ’ έναν χώρο ο οποίος βιάζεται να καλύψει καθυστερήσεις χρόνων και να μετασχηματιστεί ψηφιακά το ταχύτερο δυνατό, τηρώντας πάντα αφενός τις προδιαγραφές των ρυθμιστικών αρχών, αφετέρου τις αναγκαίες προφυλάξεις σε θέματα κυβερνοασφάλειας.

Η πρώτη προχωρεί σε ολοένα περισσότερες συνέργειες για χρηματοοικονομικά προϊόντα με μεγάλα ονόματα της αγοράς σε συνδυασμό με παροχές cloud, ενώ η δεύτερη μπήκε μόλις πριν από μερικές ημέρες στον χώρο των χρηματιστηριακών υπηρεσιών, επενδύοντας 1 δις $ στο Χρηματιστήριο του Σικάγου, CME, όπου διαπραγματεύονται σημαντικά προθεσμιακά συμβόλαια εμπορευμάτων. Τα δυο μέρη υπέγραψαν δεκαετή συμφωνία βάσει της οποίας η Google Cloud θα υποστηρίζει στο εξής ηλεκτρονικά, με νέες και ταχύτερες υπηρεσίες, τη διαχείριση συναλλαγών αρκετών τρισεκατομμυρίων δολαρίων ημερησίως.

Θα απαντήσει γρήγορα η Microsoft, με μια κίνηση που θα κάνει μπαμ; Ίδωμεν!

Digital Euro: Το μεγάλο στοίχημα της Ευρωζώνης

Όσο τα κρυπτονομίσματα γίνονται μέρος της ζωής μας, όσο ασχολούμαστε περισσότερο με αυτά και εξοικειωνόμαστε μαζί τους, τόσο θα αυξάνουν και θα πληθαίνουν τα ερωτηματικά, σχετικά με τις μελλοντικές εξελίξεις. Πολύ περισσότερο, όταν η εμφάνιση ολοένα και περισσότερων ιδιωτικών stable coins ως μέσων πληρωμών, δίπλα και παράλληλα με το κρυπτοχρήμα, αυξάνει τον κίνδυνο άναρχης εξάπλωσής τους ως αποθεματικών νομισμάτων και «φλερτάρει» με μεγάλες ανατροπές (δεν είναι τυχαίες οι εκκλήσεις των ειδημόνων στις ΗΠΑ για την υπαγωγή των πρώτων σε κάποιο ρυθμιστικό πλαίσιο), υπονομεύοντας τις «κρατικές» προσπάθειες για τη δημιουργία ψηφιακού εναλλακτικού χρήματος, ως συμπλήρωμα των παραδοσιακών fiat. Κατά την McKinsey, η αξία των stable coins (Tether και USDC, για παράδειγμα) που διακινήθηκαν μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2021, άγγιξε τα 3 τρις $.

Από την άλλη πλευρά, οι λόγοι προσχώρησης στον ψηφιακό κόσμο, είναι σαφείς: σύμφωνα με το ΔΝΤ, τα CBDCs (Central Bank Digital Currencies) έχουν πολύ μικρότερο κόστος στις συναλλαγές τους σε σχέση με το φυσικό χρήμα, μπορούν να μειώσουν το χάσμα με τους μη-έχοντες τραπεζικό λογαριασμό αφού το ψηφιακό διακινείται με ασφάλεια μέσω του κινητού τους, μπορούν να συμβάλουν στη διαφάνεια στον χώρο με την παροχή κατάλληλων κινήτρων περιορίζοντας τις παράνομες δραστηριότητες και, τέλος, μπορούν να συμβάλουν στην ταχύτερη και καλύτερη υλοποίηση κάθε νομισματικής πολιτικής.

Εμείς, στην Ευρώπη, τι κάνουμε, λοιπόν; Όντως καθυστερούμε ή όχι; Η έρευνα που κάναμε, τις τελευταίες εβδομάδες, στη διεθνή βιβλιογραφία δεν δίνει σαφή εικόνα – περισσότερο «δηλώσεις προθέσεων» και προειδοποιήσεις καταγράψαμε εκ μέρους «αρμόδιων χειλέων», όπως η Christine Lagarde της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και οι αναλυτές της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS) – περισσότερα θα διαβάσετε στη συνέχεια. Την ίδια ώρα, μεγάλες (βλέπε, Κίνα) και περιφερειακές (βλέπε Σιγκαπούρη) δυνάμεις, αλλά και πολύ μικρότερες χώρες (βλέπε, Γκάνα, Νιγηρία και Ελ Σαλβαντόρ) δρομολογούν ψηφιακά νομίσματα, ξεκινώντας κάθε μια με τους δικούς της στόχους και τα δικά της κίνητρα. Παράλληλα με την έρευνα, ζητήσαμε και τη γνώμη μιας ιδιαίτερα έμπειρης οικονομολόγου, της Μαρίνας Νιφόρου, καθηγήτριας στο πολύ γνωστό HEC Business School του Παρισιού και παρατηρητή στο EU Blockchain Observatory, με σημαντική συμβολή στις τρέχουσες εξελίξεις, καθώς είναι μια από τους 24 experts τους οποίους κάλεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσουν απόψεις σ’ αυτό το μείζον θέμα, ώστε σταδιακά (και μέσα από πρωτοβουλίες, υποχωρήσεις και συμβιβασμούς, όπως γίνεται πάντα στα ευρωπαϊκά θέματα κοινής αποδοχής) να διαμορφωθεί η στρατηγική για το κοινό ψηφιακό μας νόμισμα.

Το διετές πείραμα της ΕΚΤ
Η Christine Lagarde μίλησε στις αρχές Σεπτέμβρη με τον Klaus Schwab, τον ιδρυτή του Οικονομικού Forum του Νταβός, για λογαριασμό αμερικανικού περιοδικού, πάνω σε ευρεία γκάμα θεμάτων, από τα οποία δεν θα μπορούσε να απουσιάζει το ψηφιακό Euro.

Σχετικά με αυτό και τις προοπτικές του, δήλωσε τότε πως «στην ΕΚΤ πιστεύουμε ότι πρέπει να είμαστε έτοιμοι, με την κατάλληλη τεχνολογία διαθέσιμη, για να ανταποκριθούμε στις απαιτήσεις των πελατών μας. Αν αυτοί προτιμούν να χρησιμοποιούν ψηφιακό χρήμα, αντί για μετρητά, θα πρέπει να τους το διαθέσουμε, αφού προηγουμένως βεβαιωθούμε ότι πρόκειται για μια λύση ευρωπαϊκή, ασφαλή, φιλική προς τον χρήστη, η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πληρωμών με λογικούς όρους και, επίσης, δεν υπονομεύει όλο το τραπεζικό μας σύστημα, το οποίο θα πρέπει να συμμετέχει σ’ αυτή την πρόταση».

Για να προσθέσει ότι «αυτός είναι ο λόγος που αποφασίσαμε (ΣΣ. τον περασμένο Ιούλιο) να προχωρήσουμε σε ένα διετές πείραμα, προκειμένου να εξασφαλίσουμε ότι πράγματι μπορούμε να ανταποκριθούμε σ’ αυτά τα ζητούμενα: διαθεσιμότητα, ανάλογη των μετρητών που είναι σήμερα και θα συνεχίσουν να είναι διαθέσιμα όσο τα προτιμούν οι καταναλωτές, φυσική και ψηφιακή ασφάλεια, φιλικότητα προς τον χρήστη, προσιτό κόστος και πραγματοποίηση συναλλαγών με τρόπο ο οποίος θα είναι αναγνωρίσιμος και αποδεκτός όχι μόνο στη ζώνη του Euro, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο».

Πριν από αυτές τις δηλώσεις, είχαν προηγηθεί διαβεβαιώσεις της ΕΚΤ, σύμφωνα με τις οποίες το ψηφιακό Euro δεν θα αντικαταστήσει τα μετρητά, αλλά αντίθετα θα δώσει τη δυνατότητα στους πολίτες των 19 χωρών-μελών του Ευρωσυστήματος να αξιοποιήσουν έναν εναλλακτικό, ασφαλή και ρυθμιζόμενο τρόπο χρήσης του «παραδοσιακού» Euro. Το πρόβλημα είναι πως κάποιες από αυτές τις χώρες έχουν ήδη (με δεδομένες τις καθυστερήσεις στη διαμόρφωση κοινής πολιτικής) εκπονήσει σχέδια για μετάβαση στο δικό τους ψηφιακό νόμισμα (ανάμεσά τους η Γαλλία, η Αυστρία, η Ολλανδία και η Ισπανία) ενώ κάποιες άλλες (όπως η Γερμανία και η Ιταλία) στηρίζουν την κοινή πρωτοβουλία.

Το «καμπανάκι» της BIS
Αναλυτές της BIS επεσήμαναν σε έκθεσή τους, μόλις τον περασμένο μήνα, ότι η άνοδος των stable coins προκλήθηκε από την αδυναμία να δοθεί κάποια βιώσιμη λύση σε θέματα οικονομικής συμπερίληψης, αλλά και στα προβλήματα των διασυνοριακών πληρωμών στις αναδυόμενες και αναπτυσσόμενες οικονομίες.

Σημειώνουν, όμως, πως τέτοιες επιλογές δεν αποτελούν πανάκεια – μπορεί πρόσκαιρα να δώσουν λύση σε κάποια προβλήματα, αλλά ταυτόχρονα φέρνουν μαζί τους πολλές προκλήσεις σε θέματα μακρο-οικονομίας, ανάπτυξης και διασυνοριακών συναλλαγών τις οποίες αυτές οι χώρες θα συναντήσουν στην πορεία, αφού οι επιλογές τους δεν έχουν δοκιμαστεί διεξοδικά στην πράξη. Κάποιες άλλες χώρες, όμως, στρέφονται στη δημιουργία των δικών τους ψηφιακών νομισμάτων, τουλάχιστον ζυγίζοντας τα υπέρ και τα κατά.

Οι αναλυτές της BIS υπογραμμίζουν στη μελέτη τους ότι η διάκριση μεταξύ του token-based και του account-based χρήματος έχει λιγότερη σημασία από τη διάκριση μεταξύ του χρήματος που ελέγχεται από μια Κεντρική και μια μη-Κεντρική Τράπεζα. Θεωρούν δε ότι οι καινοτομίες, που κάποιες ιδιαίτερα ικανές fintech ενσωματώνουν σε υπάρχουσες χρηματοοικονομικές δομές, μπορούν να δώσουν λύσεις στα περισσότερα ζητήματα που αντιμετωπίζουν αυτές οι χώρες, όπως πχ. τα θέματα ταυτοποίησης, το ηλεκτρονικό χρήμα και το mobile banking.

Πρέπει να πάρεις συγκεκριμένη θέση
Η Μαρίνα Νιφόρου υποστηρίζει, από την πλευρά της, πως σε μείζονα θέματα, όπως τα CBDCs, πρέπει να πάρεις συγκεκριμένη θέση, έστω κι αν χρειαστεί «να σπάσεις αυγά». Να τι δήλωσε, μιλώντας πρόσφατα στο Digital Finance:

«Τα μεγάλα ερωτήματα είναι δυο: 1. Το τραπεζικό μας σύστημα είναι σήμερα έτοιμο για μια τέτοια πρωτοβουλία, για τέτοιου είδους μετάβαση 2. Έχουμε τον χρόνο να πράξουμε κάτι διαφορετικό; Βέβαια, άλλα jurisdictions (δικαιοδοσίες, από γεωπολιτική άποψη) ήδη μπαίνουν πολύ δυναμικά με τα δικά τους ψηφιακά νομίσματα, οπότε μπορεί να μην έχουμε κι άλλες επιλογές… Αυτή μάλλον είναι η μη-επίσημη θέση της Κεντρικής Τράπεζας.

Προχωρούν κάποιοι με πολύ συγκροτημένη στρατηγική επ’ αυτού του θέματος, την οποία εξασκούν στο πεδίο, όπως και άλλοι οι οποίοι δεν έχουν την ίδια επιθετικότητα, όπως πχ. η Σιγκαπούρη, που κάνει διάφορα tests με πολλή hands-on και go-to-market προσέγγιση…

Υπάρχουν jurisdictions που έχουν κάποιο παγκόσμιο σχέδιο κι άλλα που απλώς το κάνουν για τη δική τους επιβίωση, όμως προχωρούν γρήγορα. Το ερώτημα είναι, μπορεί η Ευρώπη να παραμείνει ανταγωνιστική, αν πίσω από το Euro δεν υπάρχει ένα εφάμιλλο ψηφιακό νόμισμα;

Μετά, βέβαια, μπαίνεις στα θέματα της εκτέλεσης: ποιες υποδομές θα διαλέξεις; Blockchain; Κάτι άλλο; Υπάρχουν 2-3 επιλογές και το πιο σημαντικό για μένα είναι ότι θέτονται πολύ σημαντικά οργανικά θέματα. Μαζί με τα digital currencies μπαίνουν και θέματα χρηματοοικονομικής φύσεως, τεχνικά, για παράδειγμα, ποιος είναι ο ρόλος του τραπεζικού συστήματος; θα διαφοροποιηθεί; δεν θα διαφοροποιηθεί; θα διατηρήσει όλες τις αρμοδιότητες που είχε στο παρελθόν ή μόνο ορισμένες, πχ. τη «χονδρική». Ποιος θα είναι ο ρόλος του; Ποιος θα αναλάβει πλέον τα ηνία και πού θα σταματήσει αυτό; Είναι αρκετά σθεναρό το ευρωπαϊκό σύστημα για να ανταπεξέλθει; γιατί έχει ήδη δεχθεί αρκετά χτυπήματα και, μετά τη Βασιλεία, έχει πολύ μεγαλύτερη ρύθμιση απ’ ό,τι οι άλλοι… Έχει γίνει lean;

Για να κοιτάξουμε και την πλευρά του banking –καθώς αυτό είναι σήμερα το κύριο χρηματοδοτικό όργανο που έχει η Ευρώπη– αν φάει κι άλλο χτύπημα, θα μείνουμε χωρίς plumbing, θα υπάρξει πρόβλημα! Βλέποντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι περισσότερες τράπεζες (έχοντας κάνει ορισμένα σεμινάρια με ελληνικές τράπεζες και άλλες επιχειρήσεις, όπου μιλάμε για ψηφιακό μετασχηματισμό, fintech και πώς να σκέφτεσαι σαν αυτές) μπορώ να πω ότι είμαστε πολύ μακριά και δεν σκέφτονται οργανικά, τι σημαίνει εσωτερικά αν γίνουν αυτά – για να μην μιλήσω για τις ελλείψεις σε θέματα δεξιοτήτων, όσον αφορά στο προσωπικό και τις δυνατότητες των στελεχών τους. Μιλάω γενικά, ούτε τα άλλα jurisdictions είναι ακριβώς έτοιμα για να κάνουν αυτά τα άλματα, αλλά η Ελλάδα έχει μεγαλύτερο πρόβλημα!

Η Lagarde έχει πάρει κάποιες πρωτοβουλίες, αλλά δεν έχει πάρει συγκεκριμένη θέση – το θεωρεί ένα σημαντικό project, το οποίο πρέπει να αναλάβει η Ευρώπη… Ανακοίνωσαν ανοιχτό διάλογο με την Επιτροπή, αλλά από τότε δεν έχει βγει κάτι περισσότερο – για παράδειγμα, ανέλαβε κάποια Γενική Διεύθυνση να κάνει μια ανοικτή δημόσια διαβούλευση, να πάρουν κάποια σχόλια; δεν έχω δει κάτι συγκεκριμένο, για το πώς θα προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα. Η Επιτροπή προσπαθεί να συντονίσει τα πάντα, να συμβιβάσει πολλές διαφορετικές απόψεις, χωρίς τελικά να γίνεται κάτι…

Την ίδια ώρα, Κίνα, Νιγηρία, Γκάνα, Σαλβαντόρ κ.ά. προχωρούν για διαφορετικούς λόγους και με διαφορετικά κίνητρα κάθε μια, αλλά κάνουν αυτό το βήμα. Για παράδειγμα, Κίνα και Σιγκαπούρη διαφέρουν – η δεύτερη ψάχνει έναν μηχανισμό για τη δική της οικονομία, επειδή «ζει στη σκιά των μεγάλων ελεφάντων». Η Κίνα έχει άλλη οπτική γωνία, το διαχειρίζεται αλλιώς. Εμείς, στην Ευρώπη, ακόμα σκεφτόμαστε τι να κάνουμε…»

Η NEXI, τα TIPS και οι επιφυλάξεις
Μπορεί ακόμα να σκεφτόμαστε τι πρέπει να κάνουμε στην Ευρώπη, αλλά αυτές οι σκέψεις -απ’ ό,τι φαίνεται- περνούν μέσα από το φίλτρο της NEXI. Η εξ Ιταλίας ορμώμενη κορυφαία ευρωπαϊκή εταιρία πληρωμών συνεργάζεται -κατά τηλεοπτική δήλωση του CEO της, Paolo Bertoluzzo, στα τέλη Σεπτεμβρίου- με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πάνω στην ανάπτυξη του ευρωπαϊκού CBDC. Δικαιολογώντας αυτή την επιλογή, ο κ. Bertoluzzo υπογράμμισε ότι «πρόκειται για μια νέα μορφή μετρητών, κι αυτός ακριβώς είναι ο λόγος της συνεργασίας μας με την ΕΚΤ». Η εταιρία του έχει μερίδιο της τάξεως του 70% στην ιταλική αγορά πληρωμών και αρκετές εξωστρεφείς δραστηριότητες, στις οποίες συγκαταλέγεται και η συμφωνία με τη δική μας Alpha Bank.

Αρκετούς μήνες νωρίτερα, πάντως, στα τέλη Ιανουαρίου, ο διοικητής της Banca d’ Italia και από τους κύριους διαμορφωτές της πολιτικής της ΕΚΤ, Ignazio Visco, είχε δηλώσει πως «αν και όταν παρουσιαστεί το ψηφιακό Euro, θα μπορούσε να αξιοποιήσει την υποδομή και τη λειτουργικότητα του TIPS (Target Instant Payments Settlement – δείτε περισσότερα γι’ αυτό το θέμα, στο προηγούμενο τεύχος του Digital Finance), η οποία ήδη προσφέρει μεταβιβάσεις ποσών σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και σε πραγματικό χρόνο. Τότε, μάλιστα, είχε αποκαλύψει πως γίνονταν οι ανάλογες τεχνικές δοκιμές. Όμως, άλλες πηγές της Κεντρικής Τράπεζας της Ιταλίας διέρρευσαν ότι περισσότερο ψάχνουν για συνέργειες μεταξύ του TIPS και της τεχνολογίας DLT (Distributed Ledger Technology) – αποκεντρωμένου ψηφιακού συστήματος, το οποίο καταγράφει τις συναλλαγές σε διάφορες τοποθεσίες σε πραγματικό χρόνο, όπως το blockchain.

Πάντως, το γεγονός ότι ξεκίνησαν από τον περασμένο μήνα τα «πειράματα», καθόλου δεν σημαίνει ότι η δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού ψηφιακού χρήματος είναι «τελειωμένη υπόθεση». Μιλώντας μόλις πριν από μερικές εβδομάδες, στο πλαίσιο σχετικού συνεδρίου, ο Jürgen Schaaf, ένας εκ των συμβούλων της διοίκησης της ΕΚΤ, υπογράμμισε ότι η τελική απόφαση θα εξαρτηθεί από τα συμπεράσματα τα οποία θα εξαχθούν κατά τη διετή περίοδο, κυρίως από το «εάν τα πλεονεκτήματα θα υπερισχύσουν των μειονεκτημάτων»… Κι ας ομολογούσε η Cristine Lagarde, πέρυσι, ότι η Ευρώπη έχει μείνει πίσω, σε σχέση με άλλες χώρες. «Δεν είμαστε κι οι τελευταίοι», διαμαρτυρήθηκε ο κ. Schaaf, καθώς “δεν έχει λογική να συγκρίνουμε ολόκληρη ΕΚΤ με την Κεντρική Τράπεζα στις Μπαχάμες, που έθεσε από πέρυσι σε κυκλοφορία το ψηφιακό Sand Dollar, ούτε με το Ελ Σαλβαντόρ, που κυκλοφόρησε με συνοπτικές διαδικασίες, τον Ιούνιο, το δικό του επίσημο ψηφιακό νόμισμα. Αυτό που θα κυκλοφορήσουμε εμείς, θα πρέπει να είναι στέρεο και ασφαλές – δεν παίζεις με την παροχή του χρήματος, γιατί μπορείς να προκαλέσεις μεγάλες ανατροπές στο σύστημα και την κοινωνία…»

Τα κριτήρια για την ψηφιακή μετάβαση
Ο Γερμανός οικονομολόγος θεωρεί ότι τα βασικά κριτήρια (και ταυτόχρονα οι αφορμές) για την έγκαιρη μετάβαση στο ψηφιακό νόμισμα είναι η ψηφιοποίηση των πληρωμών και άλλων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, η ολοένα μικρότερη χρήση μετρητών (καταλυτικό ρόλο σ’ αυτό έπαιξε, προφανώς, η πανδημία), καθώς και ο κίνδυνος να κερδίσουν πόντους στις αγορές άλλοι διεθνείς «παίκτες» που θα εμφανίσουν νωρίτερα δημοφιλή και επιτυχημένα ψηφιακά νομίσματα. Μια τέτοια εξέλιξη, ομολογεί ότι θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη σταθερότητα της ζώνης του Euro, χωρίς να αποκλείεται ακόμα και μαζική φυγή, ειδικά των εταιριών υψηλής τεχνολογίας, των οποίων ο ρόλος είναι κρίσιμος για την ομαλότητα στην Ευρώπη.

Προφανώς, ανάλογα κριτήρια (αλλά και σκοπιμότητες, που δεν λέγονται ούτε γράφονται, αλλά εννοούνται) ώθησαν το Πεκίνο στη δημιουργία του ψηφιακού γουάν, τον περασμένο Αύγουστο, το οποίο χρησιμοποιήθηκε αρχικά στις τοπικές προθεσμιακές αγορές, έπειτα από πολλές δοκιμές. Και δεν είναι το μόνο: σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του Atlantic Council, του γνωστού αμερικανικού think tank στον χώρο των διεθνών σχέσεων, 87 χώρες (που αθροιστικά αντιπροσωπεύουν πάνω από το 90% του παγκόσμιου ΑΕΠ) ενδιαφέρονται σήμερα για τη δημιουργία CBDCs, σε σύγκριση με μόλις 35 πριν από 18 μήνες, τον Μάιο του 2020. Εκτός από τις επτά χώρες, στις οποίες ήδη κυκλοφορεί επίσημο ψηφιακό χρήμα, σε άλλες 17 πραγματοποιούνται πιλότοι, ενώ δεν λείπουν και κάποιες διασυνοριακές δοκιμές, όπως αυτή μεταξύ Νότιας Αφρικής, Μαλαισίας, Σιγκαπούρης και Αυστραλίας, καθώς όλοι κατανοούν πως ένα από τα μεγαλύτερα μελλοντικά προβλήματα θα είναι το χάος, που μοιραία θα παρουσιαστεί λόγω έλλειψης διαλειτουργικότητας στις συναλλαγές, αν δεν υπάρχουν κοινές προδιαγραφές.

Πάντως, αν εστιάσουμε μονάχα στις σημαντικές Κεντρικές Τράπεζες του δυτικού κόσμου (το αμερικανικό Federal Reserve, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Τράπεζα της Ιαπωνίας και την Τράπεζα της Αγγλίας), τα στοιχεία του Atlantic Council δείχνουν ότι λιγότερο προετοιμασμένο γι’ αυτή τη μετάβαση (ακόμα και από τους Ευρωπαίους) είναι το Fed. The Bells of (Digital) Freedom μάλλον πρέπει να ηχήσουν στην Ουάσιγκτον…

Εν ολίγοις
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πρέπει να πάρει γρήγορα τις αποφάσεις της, για την έγκαιρη δημιουργία του δικού μας, κοινού ψηφιακού νομίσματος, το οποίο θα λειτουργήσει συμπληρωματικά ως προς το φυσικό χρήμα και θα δώσει εφικτές λύσεις στα σημεία όπου αυτό υστερεί. Η διετής περίοδος «πειραματισμού», που εξαγγέλθηκε, ίσως μας στοιχίσει ακριβά στον αδιάκοπο αγώνα δρόμου για την εξασφάλιση επιρροής στο παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα.