Χρίστος Τόπακας: Χρειάζεται η βοήθεια και των πελατών για την προστασία των ηλεκτρονικών συναλλαγών

It takes two to tango στην προστασία από τις ηλεκτρονικές απάτες, γι’αυτό η συνεργασία τραπεζών με τους πελάτες είναι αναγκαία. Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο περιοδικό μας, ο κ. Τόπακας της Τράπεζας Πειραιώς υποστηρίζει ότι οι καταναλωτές είναι αρκετά ευάλωτοι στην ηλεκτρονική απάτη, καθώς υπάρχει μια έλλειψη εκπαίδευσης του κοινού στο πώς μπορούν να προστατευτούν από τους κυβερνοεγκληματίες.

Παρά τα συστήματα ασφαλείας και τα σχετικά νομοθετικά πλαίσια που υπάρχουν τόσο σε Ελλάδα όσο και σε Ευρώπη, κατά τη διάρκεια του lockdown και της πανδημίας, οι ηλεκτρονικές απάτες αυξήθηκαν κατακόρυφα αφού οι καταναλωτές στράφηκαν προς τις ψηφιακές αγορές, χρησιμοποιώντας κατά κόρον κάρτες και e-banking για την ολοκλήρωση των συναλλαγών τους.

Από τις πιο κοινές και συχνές περιπτώσεις απάτης είναι τα SMS ή e-mail phishing, τα οποία έχουν εξειδικευθεί σε μεγάλο βαθμό, και πλέον αποστέλλονται και από τη χώρα μας, κάνοντας ακόμα πιο δύσκολο και δυσδιάκριτο να καταλάβει κάποιος αν ένα μήνυμα είναι απάτη ή όχι. Υπάρχουν τρόποι για να προστατευτεί τόσο το τραπεζικό σύστημα όσο και οι πελάτες του; Ο Χρίστος Τόπακας υποστηρίζει ότι με λίγο παραπάνω awareness, και με τις συντονισμένες προσπάθειες τραπεζών και Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος τα πράγματα μπορούν να εξομαλυνθούν.

Κύριε Τόπακα, θέλω να μου πείτε πως αξιολογείτε τα συστήματα των τραπεζών σχετικά με την προστασία από τις απάτες στις ηλεκτρονικές συναλλαγές, ποιες είναι οι προκλήσεις και ποιες είναι οι αλλαγές που πρέπει να γίνουν.

Το θέμα του cybersecurity έχει ευρεία έννοια όπως το ζούμε όλοι, και αν κάνουμε focus σε αυτό που λέμε «ψηφιακές πληρωμές», οι κίνδυνοι είναι πάρα πολλοί. Είναι όπως λέμε «στους δύο τρίτος δε χωρεί», όπου ο fraudster προσπαθεί να μπει ανάμεσα σε αυτόν που πάει να εκτελέσει μια συναλλαγή ή να εκτελέσει το transaction σου ενώ εσύ δεν ξέρεις ότι ο απέναντι δεν είναι ο σωστός άνθρωπος. Εκεί στηρίζεται η λογική και θα την εξηγήσουμε πολύ απλά και γρήγορα για να απαντήσω αμέσως στο ερώτημα στο τι κάνουν οι τράπεζες.

Οι τράπεζες ευτυχώς ή δυστυχώς έχουν ένα πολύ στενό και περιορισμένο κανονιστικό πλαίσιο, έχουν μπει αρχές, ειδικά με την PSD2 οδηγία η οποία υλοποιήθηκε από όλους. Επιπλέον οι τράπεζες είναι κοντά στο 99% στην υλοποίηση αυτού του περιβόητου SCA, δηλαδή το strong customer authentication. Mε αυτό αναγκάζονται πλέον οι τράπεζες και οι έμποροι να δημιουργήσουν ένα σωστό και ασφαλές περιβάλλον χωρίς να είναι όμως αργό, αλλά ευέλικτο και ευπροσάρμοστο, δυνατό και ισχυρό. Με την υλοποίησή του μειώθηκαν όχι μόνο οι απάτες αλλά και τα ποσά που «έκλεβαν» οι fraudsters. Δυστυχώς, πριν το SCA, τα ποσά τα οποία υπεξαιρούνταν ήταν τεράστια – μιλάμε για αρκετά εκατομμύρια ευρώ – και με αυτό το μέτρο υπήρξε φως. Άρα οι τράπεζες λόγω του κανονιστικού πλαισίου είναι υποχρεωμένες να ακολουθήσουν τους τρόπους διασφάλισης των συναλλαγών.

Και πράγματι αυτοί οι τρόποι δούλεψαν. Στην ουσία αυτό που προστέθηκε είναι ένα επιπλέον βήμα στην ηλεκτρονική συναλλαγή, η φάση που γίνεται το redirection. Σε συναλλαγές όπου ο έμπορος δεν είναι πελάτης της τράπεζας, όταν το σύστημα ζητήσει τα στοιχεία του μέσω της ηλεκτρονικής τραπεζικής, πρέπει να γίνει το authentication. Σε αυτό αντιμετωπίσαμε ποικίλες συμπεριφορές. Αρκετοί μπήκαν και προχώρησαν κανονικά τη διαδικασία, ωστόσο υπήρξαν κι αυτοί που έχοντας υπόψη τους τις προτροπές που έχουν ακούσει να μη βάζουν τα credentials της ηλεκτρονικής τραπεζικής τους αλλού λειτούργησαν με καχυποψία και δισταγμό, ενώ υπήρχαν κι αυτοί οι οποίοι διέκοπταν την συναλλαγή καθώς θεωρούσαν ότι υποκλέπτονται οι κωδικοί τους.Έγιναν πράγματι πολλές κινήσεις, αλλά ο κόσμος μάς παίρνει τηλέφωνο και ρωτά: «να μπω εκεί κύριε Τόπακα, να μην μπω;» ή «γιατί κάποιες φορές ζητάει τα στοιχεία του e-banking και κάποιες άλλες όχι;». Αυτά είναι διάφορα πράγματα τα οποία ακούμε. Υπάρχει φυσικά και η άλλη πλευρά που λέει «ό,τι θέλει ας είναι, εγώ θα βάλω τα στοιχεία και θα ολοκληρώσω τη συναλλαγή».Aυτά είναι διάφορα πράγματα τα οποία ακούμε. Υπάρχει και η άλλη πλευρά που λέει «ό,τι θέλει ας είναι, εγώ θα βάλω τα στοιχεία και ας προχωρήσω». Απαντώ λοιπόν και στις δύο πλευρές ότι οι τράπεζες κάνουν τα αναγκαία βήματα γιατί είναι το πλαίσιο το κανονιστικό που τα επιβάλει.

Κατά πόσο ο ανθρώπινος παράγοντας παίζει ρόλο στην ασφάλεια και ποιο είναι το μέγεθος της ευθύνης των καταναλωτών;

Όπως είπα στην αρχή είναι δύο τα μέλη μιας συναλλαγής. Δυστυχώς αυτό που παρατηρούμε από τα συμβάντα που έχουμε υπόψη μας – όχι μόνο στην Τράπεζα Πειραιώς που εκπροσωπώ αλλά και σε όλες τις ευρωπαϊκές τράπεζες – είναι ότι ο χρήστης δεν έχει εκπαιδευτεί στο να προστατεύει τον εαυτό του.

Το λεγόμενο phishing καλά κρατεί. Γι’ αυτό είπα ότι πρέπει και το άλλο μέλος να μάθει πως να διαχειρίζεται τα ηλεκτρονικά του στοιχεία. ο ηλεκτρονικό vault του είναι η τράπεζα, μη δίνει τα κλειδιά ευκόλως.

Με την πανδημία έγιναν έργα πολύ εσπευσμένα – μιλάμε για πλάνα πέντε χρόνων που υλοποιήθηκαν μέσα σε ένα μήνα. Αν το δείτε με το gov.gr, έχουν γίνει τεράστια βήματα τα οποία δεν θα γίνονταν σε τριάντα χρόνια αλλά έπρεπε να γίνουν. Με αυτό το σκεπτικό και επειδή είμαστε όλοι με το κινητό στο χέρι, ή το tablet ή το iPad μας, και επειδή απαντάμε σε οτιδήποτε μέσω social media, πρέπει να μάθουμε να αναγνωρίζουμε με ποιον συνομιλούμε. Κατ’ αρχάς πρέπει να είμαστε προσεκτικοί με τα SMS που περιέχουν links – τα phishing SMS είναι η πρώτη μεγαλύτερη απάτη που πργματοποιείται την τρέχουσα περίοδο στην Ευρώπη.

Με το SMS είναι δύσκολο να καταλάβεις ποιος είναι ο αποστολέας γιατί δεν έχεις το full URL να δεις το pattern πάνω του και να καταλάβεις ότι δεν είναι η Πειραιώς, η Alpha Bank ή η Εθνική ή η Eurobank. Επειδή είμαστε εθισμένοι στα κινητά η εμπειρία λέει το εξής, ότι όταν έρχεται στο κινητό μου SMS πατάω αυτόματα το link. Η τράπεζα λέει ότι «εμείς δε θα σας ζητήσουμε τα credentials της ηλεκτρονικής τραπεζικής και ότι όλες οι επικοινωνίες γίνονται μέσω των επίσημων ιστοσελίδων και mobile applications».

Όμως εμείς σαν χρήστες είτε επειδή το ξεχνάμε είτε επειδή είμαστε πλέον με το δάχτυλο στη σκανδάλη, δηλαδή να απαντήσουμε στα SMS, στα posts των social media, πατάμε το link που είναι μεγάλο σφάλμα.. Έρχεται μετά το SCA και στη συναλλαγή σου φτάνεις σε ένα σημείο να σου κάνει το customer authentication. Σου βγάζει pop-up, δηλαδή redirection το οποίο σε πάει για να γίνει το strong customer authentication. Είναι όπως το taxisnet που σου λέει «με ποιο τρόπο θα μπεις; Με την ηλεκτρονική τραπεζική μου» και βάζω τα credential μου και με πάει στο taxisnet. Αυτό έχει γίνει και από την άλλη πλευρά. Πιστεύω ακράδαντα πως λείπει η ενημέρωση και ότι ο χρήστης που πραγματοποιεί ηλεκτρονικές συναλλαγές πρέπει να γνωρίζει ότι δεν απαντάμε σε μηνύματα που ζητούν τα credential μας. Και η τράπεζα σίγουρα δεν θα τα ζητήσει.

Άρα οι τράπεζες μπορούν να παίξουν το ρόλο του να ενημερώσουν τους καταναλωτές, για το πως πρέπει να κινηθούν; Τι περιθώρια υπάρχουν σε αυτό;

Στην Ελληνική Ένωση Τραπεζών (ΕΕΤ) υπάρχει μια ειδική επιτροπή που συνεδριάζει τακτικά, με στόχο την προστασία των καταναλωτών και τη βελτίωση της ασφάλειας των ηλεκτρονικών συναλλαγών. Και γι’ αυτό το λόγο συμμετέχουν στελέχη της Τράπεζας της Ελλάδος και της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος. Εκτιμώ ότι γίνεται καλή και αποτελεσματική δουλειά, καθώς ως εκπρόσωπος της ΕΕΤ στη Europol όπου υπάρχει το European Cyber Threat Center και στο Cybersecurity Working Group του European Banking Federation, έχω εικόνα πως λειτουργούν τα πράγματα στο εξωτερικό και πιστεύω ότι είμαστε σε πολύ καλό επίπεδο. Φυσικά η δυναμική είναι μεταβαλλόμενη και γίνεται συνεχής προσπάθεια βελτίωσης των μέτρων προστασίας. Το awareness είναι το σημαντικότερο σημείο αναφοράς. Μέσω της συνεργασίας της Ένωσης Τραπεζών, της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος και της Europol πραγματοποιούνται συνεχής καμπάνιες ενημέρωσης. Παράλληλα, κάθε τράπεζα ξεχωριστά ενημερώνει τους πελάτες της μέσω των επίσημων ιστοσελίδων και social media λογαριασμών.Αν ένας πελάτης πέσει θύμα απάτης υπάρχει άμεση αντίδραση από την τράπεζα, είτε γιατί θα ενεργοποιηθούν τα anti-fraud συστήματα είτε γιατί θα ενημερωθεί από το χρήστη, γιατί καμιά φορά ο χρήστης το αντιλαμβάνεται σχεδόν αμέσως μετά την εκτέλεση της συναλλαγής. Δυστυχώς τέτοιες υποθέσεις είναι αρκετές και δύσκολες, γι’ αυτό χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή.

Για παράδειγμα, δεν μπορεί να επικοινωνεί κάποιος τηλεφωνικά για να αγοράσει φυτοφάρμακα και να δίνεις τα credential σου, χωρίς δεύτερη σκέψη, ώστε να καταθέσει στο λογαριασμό σου €17.000. Πρέπει ο καθένας από μας να προσέχει. Είναι και ατομική η ευθύνη. Οι τράπεζες έχουν επενδύσει αρκετά στα anti-fraud συστήματα αλλά πάντα υπάρχει και ο ανθρώπινος παράγοντας. Πρέπει και ο πελάτης να είναι ευαίσθητος στη διαχείριση αυτών. Αλλά πρέπει να προστατεύει και τα προσωπικά του δεδομένα, δεν είναι δυνατόν να τα βγάζουμε απροκάλυπτα στα social media.

Εμείς ως καταναλωτές πρακτικά πως μπορούμε να προστατευτούμε;

Η βασική αρχή είναι πως οτιδήποτε λαμβάνουμε μέσω e-mail/ SMS/ social media και περιέχει links και ζητάει τα στοιχεία των καρτών μας ή τους κωδικούς της ηλεκτρονικής τραπεζικής δεν θα πρέπει να τα πληκτρολογούμε. Άρα ο χρήστης πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι καμία τράπεζα δε θα ζητήσει credentials μέσω links. Ούτε να αλλάξει κωδικούς με e-mail ή SMS. Επiπροσθέτως, δεν καταχωρούμε e-banking κωδικούς σε διαφημίσεις στα social media. Ειδικότερα, οι επικοινωνίες μέσω social media είναι επισφαλείς καθώς δεν μπορούμε να πιστοποιήσουμε το προφίλ του συνομιλητή μας. Με βάση αυτή τη παράμετρο, θα πρέπει να προστατέψουμε τα προσωπικά μας δεδομένα. Οι fraudsters έχουν χάσει αρκετά λεφτά από τις κλεψιές πορτοφολιών και λεφτών λόγω πανδημίας, γιατί και αυτοί τζίρο κάνουν από την πλευρά τους και είναι καλά οργανωμένοι, οπότε προς τι οδηγήθηκαν τώρα;

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι έχουμε αρκετά πλέον ελληνικά phishing e-mails, τα οποία είναι καλογραμμένα χωρίς συντακτικά ή ορθογραφικά λάθη, σε αντίθεση με ότι συνέβαινε στο παρελθόν όπου τα αντίστοιχα e-mails ήταν προϊόν google translate και προκαλούσαν υποψίες στον καταναλωτή. Καθώς οι fraudsters έχουν χάσει εξαιτίας της πανδημίας και των περιορισμών στις μετακινήσεις τη δυνατότητα αρπαγής χρημάτων με τους παραδοσιακούς τρόπους, επικεντρώθηκαν στη διαδικτυακή απάτη. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι έχουμε αρκετά πλέον ελληνικά phishing e-mails, τα οποία είναι καλογραμμένα χωρίς συντακτικά ή ορθογραφικά λάθη, όπως συνέβαινε στο παρελθόν όπου τα αντίστοιχα ήταν προϊόν google translate και προκαλούν κάποιες υποψίες στον καταναλωτή. Στον αντίποδα, οι τράπεζες κάνουν σημαντικά βήματα σε συνεργασία με τις εγχώριες και ευρωπαϊκές αρχές ώστε να προστατεύσουν τους πολίτες.Είναι γεγονός ότι οι μηχανισμοί των τραπεζών έχουν επιτύχει την επιστροφή σε χρημάτων σε θύματα διαδικτυακής απάτης. Όμως, όπως τα anti-fraud συστήματα εξελίσσονται, το ίδιο κάνουν και οι fraudsters φέρνοντας το voice phishing στην καθημερινότητα, όπου μέσω τηλεφώνου προσπαθούν να αποσπάσουν κωδικούς και στοιχεία καρτών.

Εν Ολίγοις
Η εκπαίδευση των πελατών στην προστασία των προσωπικών τους δεδομένων και την κυβερνοασφάλεια θα πρέπει να συμβαδίζει με τις προσπάθειες των τραπεζών για γρήγορες και ασφαλείς ηλεκτρονικές συναλλαγές.

Το e-mail και SMS phishing είναι οι κορυφαίοι τρόποι υποκλοπής χρημάτων, με την πανδημία να έχει αυξήσει δραματικά τα κρούσματα ηλεκτρονικής απάτης και στη χώρα μας. Σύμφωνα με τον Χρίστο Τόπακα, θα πρέπει οι καταναλωτές να ενημερώνονται για τις εξελίξεις στον τομέα της κυβερνοασφάλειας και να παίρνουν προφυλάξεις για να προστατεύσουν τα χρήματα τους.

Κωνσταντίνος Καναβός: Στόχος η στήριξη στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν ακρογωνιαίο λίγο της ελληνικής οικονομίας, γι’ αυτό η στήριξη τους είναι απαραίτητη. Ο Κωνσταντίνος Καναβός της Εθνικής Τράπεζας υποστηρίζει πως ο τομέας των ΜμΕ πρέπει να έχουν σύμμαχο το τραπεζικό σύστημα της χώρας, ενώ αναλύει και τις στρατηγικές της Εθνικής για το πώς βοηθά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω πρωτοβουλιών που περιλαμβάνουν και τις νέες τεχνολογίες.

Πώς θα περιγράφατε το τοπίο στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις αυτή τη στιγμή; Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν στη λειτουργία τους και πώς η Εθνική διευκολύνει και στηρίζει τη βιωσιμότητα τους;

Στην Εθνική Τράπεζα παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις της αγοράς και παραμένουμε αισιόδοξοι, διότι θεωρούμε ότι παρά τη σημαντική πίεση που δέχτηκε η οικονομία λόγω της πανδημίας και των ειδικών συνθηκών που ακολούθησαν για την αντιμετώπισή της, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις βρίσκονται μπροστά σε μια περίοδο σημαντικών εξελίξεων και ευκαιριών που θα τους επιτρέψει την αύξηση της ανταγωνιστικότητά τους.Παράλληλα είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι τα δεδομένα για την Ελληνική Οικονομία είναι ενθαρρυντικά. Σύμφωνα με την πρόσφατη Μελέτη της Τράπεζας μας, η αύξηση του ελληνικού ΑΕΠ το 2ο τρίμηνο του 2021 επέστρεψε στα επίπεδα του 2ου τριμήνου του 2019 τόσο σε σταθερές όσο και σε ονομαστικές τιμές. Αν και την επίδοση αυτή δεν μπορούμε να την ερμηνεύσουμε ως πλήρης αναστροφή του πλήγματος από την πανδημία, ωστόσο, συνιστά ένα αισιόδοξο μήνυμα για την ανθεκτικότητα του επιχειρηματικού τομέα και την αποτελεσματικότητα των μέτρων δημοσιονομικής στήριξης που προηγήθηκαν.

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι το ελληνικό σχέδιο για την απορρόφηση πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, εκτός από τις γενικές δράσεις βελτίωσης του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, προβλέπει και ειδικά κίνητρα για την ανάπτυξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Πρόκειται για ένα ιδιαιτέρως πρωτοπόρο σχέδιο τόσο ως προς την κινητοποίηση των ιδιωτικών πόρων και ως προς το γεγονός ότι για πρώτη φορά συνδυάζονται επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, ανοίγοντας νέους δρόμους για την ελληνική οικονομία. Η στρατηγική μας επικεντρώνεται στην έγκαιρη και έγκυρη πληροφόρηση των ενδιαφερομένων επιχειρήσεων μέσω τακτικών διαδραστικών ενημερωτικών εκδηλώσεων. Επιπλέον επενδύουμε σε ειδικά εργαλεία που θα είναι σε θέση να κατευθύνουν τον πελάτη βάσει και των κριτηρίων επιλεξιμότητας και λοιπών προδιαγραφών, αλλά και μέσω του συμβουλευτικού μας ρόλου και της ενεργούς υποστήριξης μας στην κατάρτιση των επιχειρηματικών σχεδίων των πελατών μας, λόγω και των σύνθετων ομολογουμένως αναγκών του προγράμματος.

Η Εθνική Τράπεζα ως η μακροβιότερη ελληνική Τράπεζα βρίσκεται διαχρονικά δίπλα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχοντας εξασφαλιστεί ιδιαιτέρως σημαντικά κεφάλαια για τη διασφάλιση της ρευστότητας υφισταμένων και νέων πελατών μας. Συνεργαζόμαστε με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων και την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα ΑΕ, και υλοποιούμε στο πλαίσιο των συμφωνιών μας εγγυοδοτικά προγράμματα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της παραγωγικότητας, της καινοτομίας, της εξωστρέφειάς και της νεανικής επιχειρηματικότητας. Περαιτέρω αναγνωρίζοντας, τη δυναμική και τα περιθώρια ανάπτυξης των ΜμΕ, συμβάλουμε ουσιαστικά στην προώθηση της υγιούς ανάπτυξής μέσω των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων. Συνεχίζουμε να ενθαρρυνθούμε την καινοτομία και την νεοφυή επιχειρηματικότητα, αναπτύσσοντας συνέργειες και παρέχοντας ευκαιρίες δικτύωσης με κατάλληλους φορείς, ώστε να διαμορφωθεί ένα ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον για την ανάπτυξη καινοτόμων πρακτικών επιχειρηματικότητας.

Ποια είναι τα εργαλεία εκείνα που η Εθνική παρέχει στις επιχειρήσεις προκειμένου να ανταπεξέλθουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό τους;

Η αλήθεια είναι ότι η μετάβαση στην ψηφιακή εποχή είχε ξεκινήσει στην Τράπεζα πολύ νωρίτερα από την πανδημία, σε επίπεδο υποδομών, υπηρεσιών και προϊόντων, οπότε μας βρήκε προετοιμασμένους σε σημαντικό βαθμό, ώστε να εξυπηρετήσουμε τις σύνθετες ανάγκες των επιχειρηματικών πελατών μας εν μέσω της πανδημίας.
Και για αυτό ακριβώς τον λόγο στον τομέα αυτό πρωτοπορούμε.

Η Εθνική Τράπεζα διαθέτει την πρώτη ολοκληρωμένη ψηφιακή πλατφόρμα υπηρεσιών για τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες. Εκτός από όλες τις βασικές τραπεζικές υπηρεσίες, όπως μεταφορά κεφαλαίων, μισθοδοσία, κλπ, αλλά και δυνατότητες όπως online χρηματοδότηση, αίτημα εκταμίευσης, νομιμοποίηση, αποπληρωμή πλέον είναι διαθέσιμες και οι παρακάτω υπηρεσίες:

  • Digital Onboarding επιχειρήσεων. Αποτελεί μια καινοτόμο υπηρεσία που δίνει τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις που δεν είναι πελάτες της Εθνικής Τράπεζας να αποκτήσουν online λογαριασμό όψεως και πρόσβαση στην εφαρμογή Internet Banking. Η διαδικασία είναι απλή, ολοκληρώνεται σε λίγα βήματα χωρίς να απαιτείται απαραίτητα επίσκεψη σε κατάστημα.
  • Οnline Άνοιγμα Λογαριασμού Όψεως για Επιχειρήσεις για υφιστάμενους πελάτες ΦΠ-Ατομικές Επιχειρήσεις και ΝΠ.
  • Business Δάνειο ΕΞΠΡΕΣ για επιχειρήσεις που έχουν ανάγκη από ρευστότητα έως €35.000, οι οποίοι μπορούν να υποβάλουν αίτηση για επιχειρηματικό δάνειο, από την αίτηση έως την εκταμίευση μέσω του Internet Banking.
  • Απόκτηση POS & e-commerce μέσω Internet Banking για Επιχειρήσεις για πελάτες που αναζητούν λύσεις στην αποδοχή και εκκαθάριση συναλλαγών με κάρτες. Δίνεται η δυνατότητα για απόκτηση τερματικού POS καθώς και ολοκληρωμένες λύσεις e-commerce και Key2Pay

Είμαστε ιδιαιτέρως ικανοποιημένοι διότι σύμφωνα με διεθνείς έρευνες η χρήση των ψηφιακών καναλιών της Τράπεζας αυξήθηκε κατά 40% μέσα σε 12 μήνες. Εντός του 2020 κατακτήσαμε την πρώτη θέση στην ελληνική αγορά, βάσει αριθμού ενεργών χρηστών στα ψηφιακά μας μέσα, κατέχοντας μερίδιο 30%.

Ταυτόχρονα η Εθνική Τράπεζα διακρίθηκε ανάμεσα στις 10 Digital Champions τράπεζες διεθνώς. Παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις και τον ανταγωνισμό σε επίπεδο ψηφιακών τραπεζών και FinTech, και επενδύουμε συστηματικά στην τεχνολογία. Οι μελλοντικές τεχνολογικές εξελίξεις θα μας επιτρέψουν να προσφέρουμε ακόμη πιο αναβαθμισμένες υπηρεσίες και προϊόντα προς τους πελάτες μας, ώστε να παραμείνουν οι ελληνικές επιχειρήσεις ανταγωνιστικές στο παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον.

Υπάρχουν κάποιες νέες υπηρεσίες ή εργαλεία που σχεδιάζετε να αναπτύξετε στο μέλλον για την καλύτερη στήριξη των ΜμΕ;

Αντιλαμβάνεστε ότι όσο εξελίσσεται η τεχνολογία είμαστε σε θέση να καλύπτουμε όλο και μεγαλύτερο μέρος των τραπεζικών εργασιών και σίγουρα μπορούμε να βελτιστοποιήσουμε πολλές από τις παρεχόμενες υπηρεσίες μας όπως για παράδειγμα document management, anti fraud κ.α. Είναι όμως σημαντικό να τονίσουμε ότι ο βαθμός εξοικείωσης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με τις νέες τεχνολογίες, όσο και αν βοήθησε η υγειονομική κρίση, δεν συμβαδίζει με την τάση που διαμορφώνεται σε διεθνές επίπεδο.

Γι’ αυτό το λόγο επενδύουμε συστηματικά στην εκπαίδευση των μικρών επιχειρήσεων. Στόχος μας είναι ιδιαίτερα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να είναι σε θέση να αξιοποιήσουν όλες τις παρεχόμενες υπηρεσίες μας, κερδίζοντας χρόνο και λειτουργώντας σε ένα απολύτως ασφαλές περιβάλλον συναλλαγών. Με τις συναλλαγές και τις παραδοσιακές τραπεζικές εργασίες να πραγματοποιούνται έξω από τα Καταστήματα μας, απελευθερώνεται πολύτιμος χρόνος που μπορεί να αξιοποιηθεί για την παροχή αναβαθμισμένων υπηρεσιών, κυρίως συμβουλευτικών υπηρεσιών για την καλύτερη καθημερινή διαχείριση των οικονομικών της επιχείρησης και την κάλυψη των αναγκών ρευστότητας μιας επιχείρησης.

Για τον λόγο αυτό εμείς στην Εθνική Τράπεζα αναβαθμίζουμε σταθερά τον ρόλο των επιχειρηματικών μας συμβούλων, ώστε να είναι σε θέση να προτείνουν τις λύσεις που ταιριάζουν καλύτερα στις ανάγκες των πελατών μας, αλλά και για να ενημερώνουν για όλες τις εξελίξεις και τα προγράμματα που θα μπορούσαν να συνδράμουν περαιτέρω στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων. Και όλα αυτά με μοναδικό στόχο να διασφαλίσουμε ότι κάθε επιχείρηση θα έχει πρόσβαση στο υψηλότερο επίπεδο υπηρεσιών, αλλά και για να μεγιστοποιηθεί η αξία της σχέσης μας με την επιχείρηση.

Μαθήματα hacking

Μπήκαμε για τα καλά στον Σεπτέμβρη – μήνας νέων ξεκινημάτων για τους περισσότερους από εμάς, παρά το ότι βρισκόμαστε λίγους μήνες πριν την εκπνοή του χρόνου. Τα νέα ξεκινήματα οφείλουν να συνοδεύονται από νέες ή/και επιπλέον γνώσεις, γιατί διαφορετικά θα επαναλάβουμε τα λάθη που έχουμε ορκιστεί να μην ξανακάνουμε. Για τον χρηματοικονομικό τομέα ένα από τα μεγαλύτερα στοιχήματα είναι να μην επαναλάβει πρακτικές που του κόστισε πολύ σε χρήμα και χρόνο, ειδικά με την έλευση της πανδημίας. Η επίσπευση της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών άνοιξε ένα μεγάλο κεφάλαιο για τον κλάδο, καθώς υπήρξαν συστήματα που αποδείχθηκαν ευάλωτα σε κυβερνοεπιθέσεις, με τα πρωτόκολλα ασφαλείας να μην είναι αρκετά για να προφυλάξουν τόσο τους πελάτες όσο και τους οργανισμούς από την απώλεια κερδών και φυσικά αξιοπιστίας.

Στο τεύχος που κρατάτε στα χέρια σας, το ζήτημα της κυβερνοασφάλειας τίθεται επί τάπητος, σε μια προσπάθεια να δούμε τι ακριβώς χρειάζεται να γίνει προκειμένου να θωρακιστεί το χρηματοοικονομικό σύστημα της χώρας. Το σίγουρο είναι ότι οι fintechs έχουν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο σε αυτήν την προσπάθεια, αφού προσφέρουν μεγαλύτερη τεχνογνωσία σε ζητήματα κυβερνοασφάλειας από έναν παραδοσιακό οργανισμό, του οποίου ο ψηφιακός μετασχηματισμός βρίσκεται ακόμα στην αρχή του.

Αν μπορούμε να ξεχωρίσουμε ένα συμπέρασμα που βγαίνει από τα ρεπορτάζ μας είναι η επείγουσα εκπαίδευση τόσο του προσωπικού όσο και των ίδιων των χρηματοοικονομικών οργανισμών στην αντιμετώπιση των κυβερνοεπιθέσεων. Για παράδειγμα, η ελληνική startup Hack The Box εκπαιδεύει εταιρείες και ιδιώτες σε ζητήματα cybersecurity αποδεικνύοντας πως δεν χρειάζεται να είσαι «ιδιοφυία» στον προγραμματισμό για να μπορέσεις να ανταπεξέλθεις στις προκλήσεις των hackers, αρκεί να μάθεις να χειρίζεσαι σωστά… τον υπολογιστή σου.

Οι λύσεις υπάρχουν και είναι πολλές, αυτό που απομένει είναι να καθιερωθεί στη συνείδηση των χρηματοοικονομικών οργανισμών η συμπερίληψη της κυβερνοασφάλειας στις βασικές λειτουργίες τους και η πλήρη ενσωμάτωση της στην κουλτούρα και την καθημερινότητα των στελεχών της.

Από την άλλη, η συζήτηση για την αντικατάσταση των legacy συστημάτων των τραπεζών καλά κρατεί, αφού φαίνεται ότι ακόμα και η πανδημία που επέφερε τόσες (ψηφιακές) αλλαγές δεν κατάφερε να απεμπλέξει τις ευρωπαϊκές τράπεζες από τα παλιά, κραταιά, συστήματα τους, καθώς οι φωνές που μιλούν για αντικατάσταση των legacy δεν εισακούγονται. Υπάρχει καλός λόγος που οι τράπεζες αρνούνται να προχωρήσουν σε αυτές τις αλλαγές και τι εναλλακτικές υπάρχουν προκειμένου να συμβαδίσουν με τις αλλαγές που συντελούνται στο παγκόσμιο χρηματοικονομικό σύστημα;

Στον αντίποδα, οι ασφαλιστικές εταιρείς και να θέλουν να μην εκσυγχρονιστούν, δεν μπορούν. Και αυτό γιατί η Ευρωπαϊκή Ρυθμιστική Αρχή Ασφάλισης και Συντάξεων (EIOPA) έχει μπει για τα καλά στο παιχνίδι των νέων και αναδυόμενων τεχνολογιών και σχεδιάζει πολλά για την ψηφιοποίηση του κλάδου. Έχουμε την τιμή να φιλοξενούμε σχετική συνέντευξη από την Επικεφαλής των εποπτικών διαδικασιών της ίδιας της EIOPA, Ana Teresea Moutinho, που εξηγεί πώς το λεγόμενο SupTech έρχεται να αλλάξει άρδην το ασφαλιστικό τοπίο.

Όλα τελικά είναι θέμα οπτικής. Αυτό που δεν αλλάζει είναι ότι βαδίζουμε σε ένα κόσμο αμιγώς ψηφιακό και θα πρέπει και να συμβαδίσουμε και να προστατευτούμε από τους εξωτερικούς κινδύνους.

Ο Σωκράτης Λαζαρίδης στο Digital Finance: Ζούμε σε μια δεκαετία ουσιαστικών μεταβολών

Στο κτήριο της Λεωφόρου Αθηνών, τα μέτρα ασφαλείας για τον Covid-19 είναι ιδιαιτέρως αυστηρά. Μετά λοιπόν τους απαραίτητους ελέγχους, ο Σωκράτης Λαζαρίδης μάς ξενάγησε στο εντυπωσιακό data center της ATHEX διαπιστώνοντας πως η διοίκηση του ομίλου αντιλαμβάνεται πλήρως πως η τεχνολογία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των αγορών. Ο κ. Λαζαρίδης μίλησε με όραμα για την τεχνολογική μεταστροφή του Χρηματιστηρίου, το οποίο φαίνεται ότι είναι πλήρως ευπροσάρμοστο στις τάσεις της σύγχρονης παγκόσμιας κεφαλαιαγοράς.

Έχετε περί τη μια δεκαετία και κάτι στο «τιμόνι» της ATHEX Group. Ποιο ήταν το όραμα σας όταν ξεκινήσατε, και ποιες ήταν (και είναι) οι μεγαλύτερες προκλήσεις για την εξέλιξη και την ανάπτυξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών;

Aνέλαβα όταν ξεκίνησε η κρίση, κατά συνέπεια το μείζον θέμα τότε ήταν να παραμείνουν συνδεδεμένα πάνω στην αγορά μας τα δίκτυα των διεθνών επενδυτών, όπως επίσης να μπορέσει το Χρηματιστήριο να λειτουργήσει ως μηχανισμός άντλησης κεφαλαίων. Παρόλες τις συνέπειες της δημοσιονομικής κρίσης, που αποτυπώθηκαν στην οικονομία και κατ΄ επέκταση στην αγορά, κατά τη διάρκεια της δεκαετίας αυτής πραγματοποιήθηκαν αντλήσεις κεφαλαίων για τις υφιστάμενες εταιρείες οι οποίες ξεπέρασαν τα 50 δισεκατομμύρια ευρώ ενώ η συμμετοχή των ξένων στην κεφαλαιοποίηση βρίσκεται υψηλότερα του 60% τα τελευταία 6 χρόνια.

Σε ό,τι αφορά στην συναλλακτική δραστηριότητα, η συμμετοχή των αλλοδαπών επενδυτών παραμένει σταθερά άνω του 50% μετά την πρώτη διετία της κρίσης. Δημιουργήθηκε στο μεταξύ και η αγορά εταιρικών ομολόγων που επιτάχυνε την πτώση των επιτοκίων δίνοντας την δυνατότητα σε εταιρείες να αντλήσουν περισσότερα από 3 δις ευρώ. Το όραμα στο οποίο αναφέρεστε υπαρχει και αφορά στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών του Χρηματιστηρίου με συνεχή εναρμόνιση στις βέλτιστες πρακτικές που διαμορφώνονται διεθνώς ή καθοδηγούνται από το Ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο. Γεννήθηκε το 1994 επί προεδρίας Μανώλη Ξανθάκη και υποστηρίζεται έκτοτε με συνεχή προσπάθεια και με επιμέλεια στην διατήρηση του κόστους λειτουργίας σε χαμηλά επίπεδα. Όλοι γνωρίζουμε ότι την περίοδο που αναφέρετε σημειώθηκαν πρωτόγνωρα γεγονότα επιφέροντας σημαντικές προκλήσεις διαχείρισης για την αγορά και κυρίως το ΑTHEXGROUP ως διαχειριστή της, με κορυφαία τα capital controls, την πανδημία Covid-19, αλλά και το PSI όπου παρείχαμε IT υποδομές καθώς και την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών με την άμεση ανάγκη για δημιουγία αγοράς warrants. Οι περιπτώσεις αυτές απαιτούσαν άμεση προσαρμογή και λειτουργική αποτελεσματικότητα αλλά και την συστράτευση όλων των συμμετεχόντων της αγοράς.

Μιας και θίξατε το θέμα της πανδημίας, πόσο επηρέασε η Covid-19 τη λειτουργία και την επιχειρηματική στρατηγική της ATHEX Group;

Όταν τον Μάρτιο του 2020 η χώρα βρέθηκε σε μια πρωτοφανή κατάσταση εξαιτίας της πανδημίας Covid-19, η ανάγκη ταχύτατης προσαρμογής στις νέες ιδιόμορφες συνθήκες εμφανίστηκε «εν μια νυκτί». Από τις πρώτες ημέρες εφαρμογής του lockdown τον Μάρτιο, το Χρηματιστήριο Αθηνών έθεσε άμεσα σε εφαρμογή μία σειρά μέτρων προκειμένου τα στελέχη των χρηματιστηριακών εταιρειών να έχουν πρόσβαση στην αγορά και την εκκαθάριση με ασφάλεια μέσω Internet ώστε η αγορά να λειτουργήσει απολύτως ομαλά και απρόσκοπτα με πρόσβαση από τα σπίτια των εργαζομένων του οικοσυστήματος της ελληνικής κεφαλαιαγοράς για όλο αυτό το διάστημα. Ταυτόχρονα, προσαρμόσαμε την τεχνολογική υποδομή και διασφαλίστηκε η εξ αποστάσεως εργασία του συνόλου του προσωπικού μας. Τα ανακλαστικά που συνολικά επέδειξε ο Όμιλος του Χρηματιστηρίου στην άμεση αντιμετώπιση αυτής της κρίσης ήταν εξαιρετικά. Πέραν όμως της αντίδρασης στην κρίση προσβασιμότητας, αξιοποιήσαμε την περίοδο του lockdown για να αναθεωρήσουμε με την συμβολή εξωτερικού συμβούλου την στρατηγική μας η οποία μάλιστα επιτείνει την έμφαση στις ψηφιακά παρεχόμενες υπηρεσίες του Χρηματιστηρίου. Παράλληλα, ολοκληρώθηκε με επιτυχία η οργανωτική αναδιάρθρωση του Ομίλου.

To 2018 o MiFID II τέθηκε σε ισχύ. Πώς είναι τα πράγματα τρία χρόνια μετά; Θεωρείτε ότι – τουλάχιστον η Ελλάδα – συμμορφώθηκε και εναρμονίστηκε πλήρως με τις διατάξεις της MiFID II; Υπάρχουν θέματα που θα πρέπει να επιλυθούν;

Σε θέματα υιοθέτησης και εναρμόνισης στο Ευρωπαϊκό Δίκαιο της κεφαλαιαγοράς, η Ελλάδα αποτελεί πρότυπο ταχύτητας και προσαρμογής. Τα κρίσιμα θέματα που έφερε στην επιφάνεια η ΜιFID II αφορούν στην προσπάθεια διάσπασης των υπηρεσιών των αναλυτών από τις υπηρεσίες brokerage, αλλά και στη διαμόρφωση κεντρικού μηχανισμού διάθεσης των χρηματιστηριακών δεδομένων. Σε ό,τι αφορά σ΄αυτό το τελευταίο, βρίσκεται σε εξέλιξη μία μεγάλη κινητοποίηση όλων των οργανωμένων αγορών σε ευρωπαϊκό επίπεδο προκειμένου το όραμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ενιαίο data feed να μη δημιουργήσει αδικίες απέναντι στα χρηματιστήρια και ιδιαίτερα τα μικρότερα που επωμίζονται το κόστος λειτουργίας μιας οργανωμένης αγοράς.
Θα ήθελα ωστόσο να τονίσω πως ανεξάρτητα από τη MiFID II και τις θεσμικές αλλαγές που συντελούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο χώρος της παγκόσμιας κεφαλαιαγοράς είναι σε συνεχή προσαρμογή μετά την κρίση της Lehman. Οι αλλαγές αυτές επηρέασαν ιδιαίτερα και τον χώρο της διαχείρισης κεφαλαίων. Αρχικά, μετά την κρίση αυξήθηκε πολύ ο αριθμός των funds, τα οποία στην προσπάθεια διαφοροποίησης κατά την αναζήτηση των επενδυτικών ευκαιριών κινήθηκαν και σε μικρότερες αγορές ή/ και εταιρείες. Παράλληλα, γιγαντώθηκε το ποσοστό παθητικής διαχείρισης που απευθύνεται στις χρηματιστηριακές αγορές αλλά και η δύναμη των private equity που δεν απευθύνονται σε αυτές.

Τέλος, άρχισε να εντείνεται και να τυποποιείται η προσπάθεια για εντοπισμό startups και να αναπτύσσεται το κυνήγι των unicorns παγκοσμίως. Ζούμε σε μια δεκαετία ουσιαστικών μεταβολών, τόσο σε θεσμικό επίπεδο μέσω των Οδηγιών που εισήχθησαν, όσο και σε επίπεδο επενδυτικού appetite σε πιο sustainable αλλά και πιο disruptive στόχους. Όλες αυτές οι μεταβολές διαμορφώνονται -αν δεν καθοδηγούνται – από τις ευχέρειες που δίνονται από την τεχνολογία στην αξιοποίηση κυρίως των δεδομένων. Την κατεύθυνση αυτή επιδιώκει να αξιοποιήσει ο δεύτερος στρατηγικός άξονας του ATHEX με την δημιουργία ψηφιακών λύσεων προς το οικοσύστημα της κεφαλαιαγοράς.

Την τάση του ESG investing πώς την βλέπετε; Έχει αλλάξει το επενδυτικό τοπίο;

Aυτή ακριβώς είναι η τρίτη διάσταση στις καταλυτικές αλλαγές στην διαχείριση των κεφαλαίων που παρατηρούμε τα τελευταία χρόνια. Η κουλτούρα των διαχειριστών κεφαλαίων αλλάζει σταδιακά αλλά δυναμικά προφίλ διερευνόντας πλέον τον μακροπρόθεσμο ορίζοντα της αποδοτικότητας των επενδυτικών στόχων τους, αλλά και λαμβάνοντας υπόψη την ευαισθησία των επενδυτών για ζητήματα όπως το περιβάλλον και η κοινωνία ώστε να αναγνωρίζουν τις εταιρείες που δημιουργούν αξίες για το μέλλον και δεν εστιάζουν μόνο στους επόμενους λίγους μήνες. Αυτή η παγκόσμια τάση που ρυθμίζει τα κοινωνικά και τα περιβαλλοντικά θέματα αλλά και τα θέματα εταιρικής διακυβέρνησης συγκεντρώνει το ενδιαφέρον όλο και περισσότερων διαχειριστών. Στο ATHEX, παρακολουθώντας στενά τις διεθνές εξελίξεις και πρωτοβουλίες σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης, εκδώσαμε το 2019 τον Οδηγό Δημοσιοποίησης Πληροφοριών ESG υπό την καθοδήγηση του καθηγητή του Harvard Business School George Serafeim ενώ από φέτος τον Αύγουστο υπολογίζουμε και παρέχουμε στην αγορά έναν σχετικό δείκτη, Athex ESG Index, ως ένα benchmark χρήσιμο για την επενδυτική κοινότητα ως προς τον βαθμό κινητοποίησης των εισηγμένων εταιρειών στην ποιοτική διάχυση μη χρηματοοικονομικής πληροφόρησης.

Ποια είναι τα κριτήρια και ποιες προϋποθέσεις συντρέχουν για την ένταξη στον δείκτη ESG;

Προκειμένου να έχει ουσιαστική αξία η δημοσιοποίηση δεδομένων, είναι απαραίτητη η ύπαρξη κάποιων προτύπων. Αυτή η ανάγκη αποτέλεσε και το εφαλτήριο για την δημιουργία του Οδηγού.
Οι εταιρείες ξεκίνησαν σταδιακά να δημοσιοποιούν μη χρηματοοικονομική πληροφόρηση και με βάση το υλικό αυτό – τις δημοσιοποιήσεις δηλαδή του 2019 και του 2020- αναθέσαμε μαζί με την Ένωση Θεσμικών Επενδυτών στο ΕΚΠΑ την πραγματοποίηση μίας αξιολόγησης προκειμένου να διαμορφωθούν κάποια πρότυπα που θα χαρακτηρίζουν τις εταιρείες με ESG προφίλ. Υπάρχουν σαφώς περιθώρια περαιτέρω ωρίμανσης των παραπάνω, όμως σε αυτή τη φάση το πραγματικό κρίσιμο ζητούμενο είναι η αγορά- όχι μόνο οι εταιρείες αλλά και οι ίδιοι οι εγχώριοι επενδυτές- να αξιοποιήσει αυτή την ευκαιρία ευρισκόμενη στην αιχμή της παγκόσμιας εξέλιξης στα θέματα ESG Disclosure.

Πώς βλέπετε τον όρο καινοτομία, και με βάση το Innovation Ηub που έχετε θέσει σε λειτουργία πώς βλέπετε να εξελίσσεται η σχέση μεταξύ τεχνολογίας και οικονομίας στην Ελλάδα;

Υπάρχουν δύο διαστάσεις αυτού του θέματος. Καταρχάς, η καινοτομία και η αξιοποίηση της ψηφιακής επανάστασης είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη διαμόρφωση του νέου παραγωγικού ιστού παγκοσμίως, κατά συνέπεια και της Ελλάδος. Στη χώρα μας μάλιστα οι συνθήκες είναι ακόμα ευνοϊκότερες χάρη στη δυνατότητα άντλησης κεφαλαίων από τα ευρωπαϊκά ταμεία για τον εκσυγχρονισμό της ελληνικής οικονομίας.
Σημαντικό ρόλο θα παίξουν ασφαλώς και οι ψηφιακές υποδομές. Εάν παρατηρήσετε φέτος τις αποδόσεις των κλαδικών δεικτών του ελληνικού Χρηματιστηρίου, τη μεγαλύτερη απόδοση – 60% – σημειώνει ο δείκτης τεχνολογίας ενώ την τρίτη μεγαλύτερη απόδοση έχει ο δείκτης τηλεπικοινωνιών. Η ίδια η αγορά επιβεβαιώνει ήδη την πορεία αυτή. Βλέποντας τις εταιρίες που μπήκαν τον τελευταίο χρόνο στο Xρηματιστήριο, είναι περίπου βέβαιο ότι ο κλάδος της πληροφορικής θα είναι αυτός που θα ηγηθεί της διαδικασίας άντλησης κεφαλαίων κυρίως σε μικρότερου μεγέθους εταιρείες δεδομένου ότι στην Ελλάδα δεν έχουμε μη εισηγμένες μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας. Πέραν της διάστασης αυτής, υπάρχει και μια άλλη που αφορά πιο στενά το Χρηματιστήριο, το θίξαμε άλλωστε ελαφρά αυτό το θέμα και σε προηγούμενη ερώτηση.

Τη δεκαετία του ΄90 στην χώρα μας αλλά και σε παγκόσμια επίπεδο δημιουργήθηκαν οι ψηφιακές υποδομές που υποστηρίζουν τα χρηματιστήρια ως μονάδες αλλά και τις μετασυναλλακτικές δραστηριότητες δηλαδή την εκκαθάριση , τον διακανονισμό και την καταχώρηση τίτλων που σχετίζονται με την λειτουργία τους. Σήμερα, συντελείται ένα επόμενο βήμα που αφορά στη σύνδεση και την περαιτέρω αξιοποίηση των δεδομένων που παράγονται από όλες αυτές τις υποδομές προκειμένου να καλύπτονται οι αυξημένες ανάγκες πληροφόρησης και προβλεψιμότητας του οικοσυστήματος της κεφαλαιαγοράς. Το στοίχημα εδώ προσδιορίζεται από την ταχύτητα υλοποίησης των λύσεων και την ευρηματικότητα που αυτές θα εμπεριέχουν ώστε να εξασφαλίζεται ποιοτική πληροφόρηση στους συμμετέχοντες, με λύσεις όχι ακριβές αλλά πολύ λειτουργικές. Γι’ αυτό το λόγο, μέσω του Ιnnovation Ηub ουσιαστικά επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε ένα δίκτυο ομάδων, ικανών να παράγουν σε μικρό χρονικό διάστημα προϊόντα που θα ενδιαφέρουν και ως εκ τούτου θα αξιοποιηθούν κατάλληλα από την αγορά.

Θεωρείτε ότι μια εταιρεία fintech στην Ελλάδα είναι βιώσιμη;

Οι λύσεις που σχεδιάζει κάθε Fintech εταιρεία, ο βαθμός αφομοίωσης του αντικειμένου που προσπαθεί να διαχειριστεί και η δυνατότητα ανάδειξης της αξίας των λύσεων που προωθεί, καθορίζουν την επιτυχία και άρα την βιωσιμότητα των εταιρειών αυτών.

Το ρωτάω γιατί ο όγκος της εγχώριας αγοράς είναι μικρός.

Πράγματι, όμως δεν μπορούμε πλέον να κάνουμε τέτοιες συζητήσεις περιοριζόμενοι στα σύνορά μας και στην εγχώρια αγορά. Άλλωστε, μεταξύ των προκλήσεων που αντιμετώπισε επιτυχώς την προηγούμενη δεκαετία το ΑΤΗΕΧ, περιλαμβάνονται και νέες συνεργασίες εκτός της χώρας και του παραδοσιακού αντικειμένου της, που στηρίχθηκαν στην αξιοποίηση της τεχνολογίας που διαθέτουμε.

Η πρώτη τέτοιου είδους συνεργασία ξεκίνησε προ ετών με το Χρηματιστήριο της Κύπρου το οποίο χρησιμοποιεί το δικό μας σύστημα συναλλαγών αλλά και post trading. Πρόσφατα, κερδίσαμε διεθνή διαγωνισμό για παροχή τεχνολογικού εξοπλισμού και μεταφορά τεχνογνωσίας στο χρηματιστήριο του Κουβέιτ. Τον προηγούμενο μήνα ανακοινώσαμε συνεργασία με το χρηματιστήριο της Σερβίας το οποίο μεταφέρει τις συναλλακτικές δραστηριότητες του στην Πλατφόρμα Συναλλαγών του Χρηματιστηρίου Αθηνών. Αυτή την περίοδο βρίσκονται σε εξέλιξη αντίστοιχες συζητήσεις με άλλες αγορές ενώ θα πρέπει να αναφέρω πως δημιουργήσαμε και όλες τις υποδομές του Χρηματιστηρίου Ενέργειας. Η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας σε συνδυασμό με την τεχνολογία που διαθέτουμε διευρύνονται συνεχώς και αξιοποιούνται πλέον και εκτός Ελλάδος. Η επέκταση του ATHEX δημιουργεί άμεσα την προοπτική για επέκταση των δραστηριοτήτων τόσο του οικοσυστήματός του όσο και των Fintech που θα επιλέξουν να το υποστηρίξουν.

Συνεπώς το Χρηματιστήριο κατά κάποιο τρόπο έχει μετασχηματιστεί σε μια software company;

Τα τελευταία χρόνια, ποσοστό άνω του 50% των εργαζομένων στο Χρηματιστηρίου προέρχονται από τον χώρο του IT και αυτή η εικόνα δεν αποτελεί ελληνικό φαινόμενο αλλά πανευρωπαϊκό. Αυτό που προσφάτως έχει ουσιαστικά αναδειχθεί είναι η επέκταση της πελατειακής βάσης μας όχι μόνο στην εγχώρια αλλά και στις αγορές των γειτονικών χωρών. Η επέκταση αυτή άλλωστε αποτέλεσε πυλώνα της προσφάτως αναθεωρημένης στρατηγικής του Ομίλου Χρηματιστηρίου Αθηνών.

Ποιες είναι οι τεχνολογίες που προσφέρετε σε τρίτες αγορές;

Αναφέρομαι τόσο στο data center όσο και στις εφαρμογές που έχουμε αναπτύξει και οι οποίες αφορούν το σύστημα συναλλαγών, την εκκαθάριση και την καταχώρηση τίτλων σε άυλη μορφή. Υπάρχει και άλλη κατηγορία εφαρμογών όπως αυτή της διάχυσης των δεδομένων της αγοράς αλλά και των στατιστικών της, η διόδευση εντολών για άλλες αγορές παγκοσμίως αλλά και η οργάνωση ψηφιακών Γενικών Συνελεύσεων που υιοθετήθηκε την περίοδο της πανδημίας και έγινε αποδεκτή από πολύ μεγάλο αριθμό εισηγμένων εταιρειών. Έως σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 110 Γενικές Συνελεύσεις μέσω της Πλατφόρμας AXIA e-Shareholders’ Meeting.

Σχετικά με το Innovation hub είχατε πει: «Κεντρικός στόχος είναι να βρούμε τους νέους συνεργάτες που θα υποστηρίξουν τον όμιλο άμεσα για την υλοποίηση των σκοπών του». Τους βρήκατε τους συνεργάτες;

Το Innovation hub αποτελεί μία ongoing διαδικασία. Το πρόγραμμα θα επαναληφθεί φέτος αλλά και τις επόμενες χρονιές. Αφορά δε συνεργασίες που θα επιτευχθούν σε βάθος χρόνου. Κάθε τι, για να πετύχει απαιτεί χρόνο και σωστή προετοιμασία. Ξεκινήσαμε διερευνητικά, είχαμε ιδιαίτερη επιτυχία στον αριθμό συμμετοχών και στην ποιότητα των ομάδων που συνέχισαν και πλέον οι ανάγκες μας σήμερα είναι αποκρυσταλλωμένες υπό την έννοια ότι διαμορφώθηκαν in line με τον νέο στρατηγικό σχεδιασμό του Ομίλου. Στόχος μας είναι να εξασφαλισθεί μια διαρκής ροή ανθρώπων και ομάδων που θα απασχολούνται με αυτά τα projects.

Αν σας έλεγα να επιλέξετε μια από τις αναδυόμενες τεχνολογίες, ποια είναι αυτή που θεωρείτε ότι θα είναι η πιο χρήσιμη tα επόμενα χρόνια;

Εάν γνωρίζαμε ποιες είναι οι πλέον χρήσιμες θα επενδύαμε όλοι σε αυτές! Είναι μείζον να αποδειχθεί ότι το blockchain θα είναι η τεχνολογία για την επόμενη γενιά συστημάτων τόσο σε μετασυναλλακτικό όσο και σε συναλλακτικό επίπεδο. Πιστεύω ότι το AI θα κριθεί από την δυνατότητα να αξιολογεί τον πακτωλό των διαθέσιμων πληροφοριών σε κάθε κεφαλαιαγορά αλλά και στο pre-IPO space και να τροφοδοτεί με δομημένη πληροφόρηση ικανή να γίνει αντιληπτή από τον ανθρώπινο νου. Αναγνωρίζοντας ότι οι αγορές αποτυπώνουν την συνισταμένη των απόψεων των επενδυτών επί κοινής πληροφόρησης, αντιλαμβάνεται ο καθένας την πολυπλοκότητα, και τις ευκαιρίες που δημιουργεί η υπερβολική αύξηση του πλήθους των διαθέσιμων πληροφοριών σήμερα, αλλά και την αστάθεια που εισάγει χωρίς τεχνική υποστήριξη. Ανάλογα με τον κίνδυνο που θέλει να αναλάβει το κάθε χρηματιστήριο διαμορφώνει και τον βαθμό εμπλοκής του σε projects που στηρίζονται σε νέες τεχνολογίες.

Ως μέρος του ελληνικού χρηματοοικονομικού συστήματος, πώς βλέπετε την τεχνολογική ανάπτυξη αυτού του τομέα;

Η ευκαιρία που δεν πρέπει να χάσουμε αφορά στην επιτάχυνση της διαδικασίας ψηφιακής αξιοποίησης των δεδομένων που είναι διαθέσιμα και προφανώς τη διασυνδεσιμότητα αυτών καθώς οι λύσεις δεν θα αφορούν μόνο τις εθνικές αγορές. Εμείς ως ATHEX αγωνιζόμαστε όπως σας ανέπτυξα ήδη ώστε να μη χαθεί αυτή η μεγάλη ευκαιρία στον χώρo της κεφαλαιαγοράς.

Πώς οραματίζεστε το Χρηματιστήριο τα επόμενα 10 χρόνια; Πώς θα θέλατε να εξελιχθούν τα πράγματα;

Το μέλλον των Χρηματιστηρίων στηρίζεται στη δημιουργία παγκόσμιων δικτύων που θα ενώνουν τις διαφορετικές ηπείρους και θα εξασφαλίζουν κοινή πρόσβαση σε όλων των ειδών τις σχετικές υπηρεσίες προς τους επενδυτές. Δεν υπάρχει επενδυτής καμίας χώρας πλέον που να μην επιζητά πληροφόρηση και πρόσβαση σε υπερεθνικό επίπεδο. Κατά συνέπεια, οι κινήσεις που γίνονται προς το λεγόμενο consolidation των αγορών αποτελούν το μεγαλύτερο και ασφαλώς πιο ενδιαφέρον στοίχημα.

Οι αγορές που περιορίζουν τον ρόλο και τη δραστηριότητά τους σε εσωστρεφές εθνικό επίπεδο και αρνούνται να συνεργαστούν ή να συγχωνευτούν, εκτιμώ ότι δεν θα έχουν ευοίωνο μέλλον. Ο δε χρονικός ορίζοντας δεκαετίας στην οποία αναφέρεστε είναι μεγάλο χρονικό διάστημα καθώς το απαιτούμενο για την επιβίωση πλαίσιο αλλαγών θα συντελεστεί πολύ νωρίτερα.

Προτεραιότητα οι άμεσες πληρωμές για τα τραπεζικά ιδρύματα

Με ομιλητές από όλο το φάσμα του fintech, από τράπεζες μέχρι διεθνείς οργανισμούς και paytechs, το πέμπτο συνέδριο 360o Payments που διοργάνωσε η Boussias ανέδειξε μια σειρά από σημαντικά ζητήματα για το μέλλον των ψηφιακών – και όχι μόνο – συναλλαγών. Αδιαμφησβήτητα οι άμεσες πληρωμές κατείχαν τη μερίδα του λέοντος, σε έναν ζωντανό διάλογο ανάμεσα στα κορυφαία στελέχη της χρηματοοικονομικής αγοράς.
Σε κάθε περίπτωση, οι νέες τεχνολογίες, το fintech και τα κανονιστικά πλαίσια αναγνωρίστηκαν ως κύριοι παράγοντες εξέλιξης που αναμένεται να σχηματίσουν την επόμενη ημέρα των ψηφιακών πληρωμών.

O Βασίλης Παναγιωτίδης Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών μίλησε για τα σχέδια της Κομισιόν για τις ευρωπαϊκές πληρωμές.
Το ψηφιακό ευρώ είναι από τις πρώτες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είπε ο κ. Παναγιωτίδης, ουσιαστικά προαναγγέλλοντας στο συνέδριο την έναρξη του σχεδίου για την ανάπτυξη του που ανακοινώθηκε επίσημα από την Κομισιόν στα μέσα του Ιουλίου. Παράλληλα, τόνισε πως οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές εξετάζουν όλους τους νέους ψηφιακούς τρόπους πληρωμών, και τις διαθέσιμες τεχνολογίες που αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο πώς θα διαμορφωθούν οι δυνατότητες συναλλαγών για τους καταναλωτές από το χρηματοικονομικό σύστημα της Ένωσης.

Η Γιώτα Παπαρίδου, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΠΕ είπε ότι η πανδημία του κορωνοϊού έφερε στο προσκήνιο την αξία της τεχνολογίας, η χρήση της οποίας αποδείχθηκε στρατηγικής σημασίας.
Η παγκόσμια αγορά των ψηφιακών πληρωμών καταγράφει αύξηση 40% τη διετία 2020-2021, επεσήμανε η κ. Παπαρίδου, ενώ σύμφωνα με έρευνα το 2021 ο παγκόσμιος όγκος των ψηφιακών συναλλαγών αναμένεται να φτάσει τα 6,6 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η κ. Παπαρίδου εξήγησε πως η παγκόσμια κοινότητα στράφηκε προς την τεχνολογία λόγω της κοινωνικής αποστασιοποίησης που επεβλήθη εξαιτίας της πανδημίας, αλλά και ως το πιο «ασφαλές» μέσο πληρωμών από άποψη δημόσιας υγείας. Έτσι λοιπόν ο ψηφιακός μετασχηματισμός καθίσταται όχι μόνο αναγκαίος αλλά και είναι παγκόσμια επιταγή, καθώς οι καταναλωτές συνειδητοποιούν ότι οι ψηφιακές πληρωμές τους βοηθούν στην καθημερινότητα τους, χωρίς να αισθάνονται την απειλή του κορωνοϊού.

Ο Ιωάννης Βουγιούκας διευθύνων σύμβουλος της Συνεταιριστικής Τράπεζας Ηπείρου είπε ότι η τράπεζα ακολούθησε τις επιταγές της εποχής επιταχύνοντας την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών της.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι σημαντικός και για τις συνεταιριστικές τράπεζες, αφού ειδικά με την έλευση της πανδημίας, έπρεπε να παρέχουν στους πελάτες τους τρόπους ψηφιακών συναλλαγών, γι’αυτό και υιοθετήθηκαν νέες τεχνολογίες και ψηφιοποιήθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα οι τραπεζικές υπηρεσίες. Ωστόσο, ο κ. Βουγιούκας τόνισε ότι η τεχνολογική εξέλιξη, τουλάχιστον για τις συνεταιριστικές τράπεζες, θα πρέπει να συνοδεύεται από ενίσχυση των διαπροσωπικών σχέσεων με τους πελάτες, αφού η λειτουργία των ιδρυμάτων αυτών στηρίζεται στην εμπιστοσύνη που έχουν οι καταναλωτές στον τραπεζικό τους σύμβουλο. Έτσι θα πρέπει να υπάρξει ένας συνδυασμός ψηφιακού μετασχηματισμού και ενίσχυσης του ανθρώπινου παράγοντα στη σχέση Τράπεζας – πελάτη.

Ο Θεόφιλος Καλαϊτζίδης ICT Supervisor στην Τράπεζα της Ελλάδος είπε ότι η είσοδος νέων παικτών στον τομέα των πληρωμών και οι νέες τεχνολογίες αλλάζουν τις προσδοκίες των καταναλωτών.
Η ευρωπαϊκή οδηγία PSD2 για τις πληρωμές ήταν ο καταλυτικός παράγοντας για να αναπτυχθούν οι ψηφιακές πληρωμές στην Ευρώπη αλλά κυρίως στην Ελλάδα, η οποία προ πανδημίας κατέγραφε ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στις ψηφιακές πληρωμές. Σύμφωνα με τον κ. Καλαϊτζίδη, οι κανονιστικές αρχές έθεσαν το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι τράπεζες στην Ελλάδα θα μπορούσαν να κινηθούν προκειμένου να προσφέρουν γρήγορες και ασφαλείς ψηφιακές πληρωμές στους Έλληνες καταναλωτές, πλαίσιο το οποίο αξιοποίησαν αποτελεσματικά με το ξέσπασμα της πανδημίας. Σε κάθε περίπτωση, τα πράγμα δείχνουν να έχουν πάρει μια αμιγώς ψηφιακή κατεύθυνση, η οποία με τη βοήθεια των κανονιστικών αρχών μπορεί να γίνει ο πρωταρχικός τρόπος συναλλαγής, αφήνοντας πίσω τη μέθοδο των μετρητών.

Η Σταυρούλα Καμπουρίδου διευθύνουσα σύμβουλος της ΔΙΑΣ Α.Ε., τόνισε ότι στόχος για αυτή τη χρονιά είναι η επιτυχής διασύνδεση με το ευρωπαϊκό σύστημα άμεσων πληρωμών.
Ο κυριότερος στόχος για το 2021 είναι η σύνδεση των ελληνικών τραπεζών με το TIPS, το ευρωπαϊκό δηλαδή σύστημα άμεσων πληρωμών. Φέτος, είπε η κ. Καμπουρίδου, θα συνδεθούν οι τέσσερις συστηματικές τράπεζες, η Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα, η Attica Bank και η Viva. Αυτό σημαίνει ότι από το Δεκέμβριο αυτής της χρονιάς, το 95% περίπου των τραπεζικών λογαριασμών στην Ελλάδα θα μπορεί να στέλνει και να δέχεται instant πληρωμές όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και από όλη την Ευρώπη. Η εκκαθάριση των συναλλαγών θα γίνεται πλέον σε δευτερόλεπτα, και τα χρήματα θα πιστώνονται στο λογαριασμό άμεσα, εξαλείφοντας το χρόνο αναμονής πίστωσης που μέχρι σήμερα είναι στις 2 με 3 εργάσιμες ημέρες.

Η Έφη Μπήτρου, Director, Head of Digital Business στην Εθνική Τράπεζα, επεσήμανε ότι έχει έρθει η εποχή για τις τράπεζες να περάσουν από το digital στο smart banking.
Το λεγόμενο digital banking έχει στηριχθεί στην ιδέα της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών, όπου οι τράπεζες «κούμπωναν» διάφορα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία πάνω στα legacy συστήματα καθώς και σε ένα digital layer που χτίζεται πάνω από την παραδοσιακή οργάνωση της τράπεζας. Πλέον, σύμφωνα με την κ. Μπήτρου, οι τράπεζες θα πρέπει να περάσουν στο smart banking, όπου οι τράπεζες δε βλέπουν πλέον το digital ως ένα κανάλι υπηρεσιών αλλά για ένα επιχειρηματικό μοντέλο που στηρίζεται σε συνεργασίες με νεοφυείς επιχειρήσεις που είναι digital by default. Πρόκειται για ένα μοντέλο που ήδη έχει αρχίσει να εφαρμόζεται στο εξωτερικό με τις συνεργασίες πιστωτικών ιδρυμάτων με τεχνολογικές εταιρείες εισάγοντας μια ολοκληρωμένη καινούρια ψηφιακή εμπειρία.

Ο Δημήτρης Ψαρράκης Director of the Brussels Council, Digital Finance Strategy Advisor to the European Parliament είπε ότι η Ευρώπη έχει ήδη αναπτύξει τη στρατηγική της για την καινοτομία στις πληρωμές.
Τόσο η πανδημία του κορωνοϊού όσο και οι εξελίξεις στον ιδιωτικό τομέα έχουν αναγκάσει την «συντηρητική» Ευρωπαϊκή Ένωση να σχεδιάσει τη στρατηγική της για ανάπτυξη του τομέα της καινοτομίας στην Ευρώπη. Όπως είπε ο κ. Ψαρράκης, η στρατηγική έχει ήδη σχεδιαστεί και αναμένεται να εφαρμοστεί το επόμενο διάστημα, με σκοπό να αναπτυχθούν καινοτόμες λύσεις για όλο το φάσμα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, οι οποίες θα λειτουργούν μέσα σε ένα πλήρως ρυθμιζόμενο περιβάλλον, που όμως δεν θα έχει ανασταλτικό χαρακτήρα, αντιθέτως θα διασφαλίζει πως οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται θα είναι προς όφελος των Ευρωπαίων καταναλωτών, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να λειτουργεί ως εγγυητής για την ασφάλεια των συναλλαγών.

Χρήστος Τόπακας Group IT Security & Control Senior Director στην Τράπεζα Πειραιώς επεσήμανε πως στον τομέα της ασφάλειας των πληρωμών, πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν και οι ίδιοι οι καταναλωτές.
Οι καταναλωτές πρέπει να εκπαιδευτούν έτσι ώστε να αναγνωρίζουν πότε είναι ασφαλείς οι συναλλαγές τους, καθώς η άγνοια είναι από τους κυριότερους παράγοντες που επηρεάζει σημαντικά το επίπεδο ασφαλείας των τραπεζικών συναλλαγών. Όσα συστήματα και να έχει στη διάθεση της μια τράπεζα για να αποφύγει τις απάτες από κακόβουλους χρήστες και να προστατέψει τους καταναλωτές, αν οι ίδιοι οι πελάτες δεν ακολουθούν κάποιες πολύ συγκεκριμένες πρακτικές, οι συναλλαγές τους θα είναι εκτεθειμένες και ευάλωτες. Σύμφωνα με τον κ. Τόπακα, ακόμα και σήμερα, όπου η ψηφιακή γνώση είναι μεγαλύτερη, ακόμα υπάρχουν καταναλωτές που ανοίγουν phishing μηνύματα από το κινητό ή το web, θέτοντας σε κίνδυνο την περιουσία τους.

Ο Παναγιώτης Πολύδωρος Business Development Director στη Mastercard Greece, Cyprus & Malta υπογράμμισε τη στροφή των καταναλωτών προς τις ηλεκτρονικές πληρωμές λόγω της πανδημίας.
Οι ηλεκτρονικές πληρωμές εκτοξεύθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς το ποσοστό των ανθρώπων που στράφηκαν σε κάρτες και web ή mobile banking υπερδιπλασιάστηκαν τον τελευταίο χρόνο. Ο κ. Πολύδωρος είπε ότι σε όλο το φάσμα του οικοσυστήματος των payments, οι συνήθειες των βασικών παικτών έδειξαν μια απόλυτη μεταστροφή στη δυνατότητα πληρωμών μέσω ψηφιακών καναλιών. Tα στοιχεία που έρχονται τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από την Ελλάδα δείχνουν πως πλέον ο ψηφιακός δρόμος αποτελεί το μοναδικό εργαλείο για την εκτέλεση συναλλαγών.

Ο Δρ. Δημήτρης Σαλαμπάσης Καθηγητής στο Swinburne University είπε ότι τα mobile payments φαίνεται ότι παίρνουν το προβάδισμα στη νέα εποχή των πληρωμών.
Οι πληρωμές μέσω κινητών εφαρμογών καταλαμβάνουν την πρώτη θέση ανάμεσα στις ψηφιακές πλατφόρμες συναλλαγών, τόσο στην Ευρώπη όσο και στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο, όπως δείχνουν τα στατιστικά που δημοσιεύουν διεθνείς εταιρείες ερευνών όπως η McKinsey. Φαίνεται ότι τα instant payments είναι αυτό που επιζητά ο σύγχρονος καταναλωτής, ο οποίος χρειάζεται αμεσότητα, ταχύτητα και ασφάλεια στις συναλλαγές του, αναζητώντας παράλληλα τις πλατφόρμες εκείνες που θα του παρέχουν το καλύτερο user experience, οι οποίες πρέπει να είναι όσο πιο απλές και intuitive γίνεται. Η νέα αυτή τάση διαμορφώνεται τόσο από τις fintechs οι οποίες παίζουν κεντρικό ρόλο, όσο και από τις ρυθμιστικές αρχές οι οποίες πρέπει να ανοίξουν τον δρόμο για την εφαρμογή των άμεσων πληρωμών.

Ο Αλέξιος Δρυμιώτης, Head of Payments & Cash Management στη Eurobank είπε ότι μια από τις πιο σημαντικές εξελίξεις είναι η αλλαγή της πλατφόρμας Swift.
Ένα από τα σημεία στα οποία επικεντρώνονται οι συστημικές τράπεζες της Ελλάδας είναι η ενισχυμένη πλατφόρμα της Swift, η οποία αναμένεται να προσφέρει περισσότερα εργαλεία για πιο εύκολες πληρωμές σε επίπεδο εταιρειών, καθώς πλέον οι πελάτες μιας τράπεζας θα μπορούν να βλέπουν σε πιο στάδιο βρίσκεται η πληρωμή τους, ενώ η συναλλαγή θα εκτελείται πιο εύκολα και γρήγορα. Οι τράπεζες βρίσκονται σε συνεργασία με τη Swift προκειμένου να εναρμονιστούν με τα καινούρια συστήματα και δουλεύουν πάνω στη διασφάλιση μιας καλύτερης εμπειρίας χρήστη. Παράλληλα, οι άμεσες πληρωμές και οι διασυνοριακές συναλλαγές βρίσκονται επίσης πολύ ψηλά στην ατζέντα των τραπεζών εν όψει και τoυ ευρωπαϊκού προγράμματος TIPS.

O Νίκος Πετράκης, Director, Cards Business της Τράπεζας Πειραιώς υπογράμμισε ότι υπάρχει σημαντική αύξηση των ψηφιακών συναλλαγών ωστόσο υπάρχει ακόμα δρόμος για ανάπτυξη.
Το πεδίο των ψηφιακών πληρωμών βρίσκεται σε στάδιο εξέλιξης, καθώς ο χρηματοοικονομικός τομέας έχει στη φαρέτρα της διάφορους τρόπους ηλεκτρονικών συναλλαγών, όπως το mobile payment και το digital wallet, ένας τομέας που έχει συνεχή ανάπτυξη και συντελούνται μεγάλες αλλαγές.
Ωστόσο, η συζήτηση γύρω από την εξέλιξη των πληρωμών θα πρέπει να συμπεριλάβει και ένα κομμάτι του κοινού που δεν ασχολούνται με τέτοιου είδους πληρωμές και προτιμούν ακόμα τα μετρητά. Εκεί, σύμφωνα με τον κ. Πετράκη, θα πρέπει να επικεντρωθεί η όποια κουβέντα για το μέλλον των πληρωμών, καθώς πρόκειται για μια μεγάλη μερίδα της ελληνικής κοινωνίας, η οποία πρέπει να πειστεί και να εκπαιδευτεί στις ψηφιακές συναλλαγές.

Γιώργος Μαρίνος, Digital Transformation στην Εθνική Τράπεζα.
Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι η πανδημία έφερε το οικοσύστημα των ψηφιακών υπηρεσιών πιο κοντά στους καταναλωτές και πελάτες των τραπεζών, ενώ ενίσχυσε και το inclusion μιας συγκεκριμένης μερίδας πολιτών που δεν είχαν πρόσβαση στα φυσικά καταστήματα για να ολοκληρώσουν τις συναλλαγές τους, είτε γιατί ήταν εργαζόμενοι με ωράρια που δεν τους επέτρεπαν την επίσκεψη σε ένα κατάστημα, είτε γιατί ήταν άνθρωποι με προβλήματα υγείας.

Νάσος Παυλίδης, Director of the Financial Products Division στην Alpha Bank.
Τα instant payments βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων σε ό,τι αφορά τις πληρωμές στη χώρα μας καθώς είναι ένας τομέας όπου όλες οι τράπεζες εργάζονται προς την υλοποίηση τους, καθώς αποτελεί όχι μόνο ένα φιλόδοξο σχέδιο της ΕΈ με σημείο αναφοράς το TIPS αλλά και κοινωνική επιταγή, καθώς οι πελάτες πλέον αναζητούν γρήγορες και άμεσες συναλλαγές. έχει αναπτυχθεί πολύ η υπηρεσία των απομακρυσμένων συναλλαγών, καθώς τόσο η πανδημία όσο και η γενικότερη στροφή των καταναλωτών προς σε αυτή την κατεύθυνση έχει τοποθετήσει το remote customer service ως ένα από τα κυριότερα πεδία δράσης των ελληνικών συστημικών τραπεζών.

Τα CBDCs είναι το μέλλον των πληρωμών

Ηκουβέντα μας με τον James Pomeroy ξεκίνησε με αφορμή ένα άρθρο του σε ασιατική εφημερίδα σχετικά με το ψηφιακό νόμισμα της Κεντρικής Τράπεζας της Κίνας, όπου λίγο έως πολύ υποστήριζε ότι σε μερικά χρόνια από τώρα οι πληρωμές θα εξαφανίσουν μετρητά, κάρτες και mobile banking. Ο Pomeroy, εργάζεται στην HSBC, μια από τις μεγαλύτερες τράπεζες παγκοσμίως, και η έρευνα του για τις ψηφιακές πληρωμές δε σταματά ποτέ. Με βαθιά γνώση γύρω από τις τεχνολογίες που περικλείουν τις τραπεζικές πληρωμές, οι προβλέψεις του για συνολική επικράτηση των CBDCs φαίνεται ότι είναι βάσιμες.

Η πανδημία επιτάχυνε την ψηφιοποίηση των πληρωμών. Τουλάχιστον στην Ελλάδα, όπου ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι λίγο πιο αργός η μετακίνηση σε ένα αμιγώς ψηφιακό περιβάλλον φάνηκε λίγο βεβιασμένη. Αναρωτιέμαι λοιπόν, αν αυτή η επιτάχυνση δημιούργησε περισσότερα προβλήματα από όσα έλυσε, σε ό,τι αφορά τις διαδικασίες και τα ρίσκα.

Αυτό που έχουμε δει να γίνεται σε όλον τον κόσμο, ως αποτέλεσμα της πανδημίας, είναι ότι τόσο οι επιχειρήσεις όσο και οι καταναλωτές γίνονται εν μία νυκτί πολύ πιο προσεκτικοί στη λήψη πληρωμών με μετρητά λόγω του φόβου της μετάδοσης του Covid-19. Αυτό ππιστεύουμε ότι είναι η αρχή ενός κρίσιμου σημείου – όταν οι επιχειρήσεις αρχίσουν να δέχονται λιγότερες πληρωμές σε μετρητά, το οριακό κόστος αυτών των πληρωμών συνεχώς αυξάνεται εξαιτίας του αριθμού των προκαθορισμένων κόστων. Σκεφτείτε την καταμέτρηση, την αποθήκευση και την ασφάλεια των μετρητών – είτε μιλάμε για 100 ευρώ είτε για 10000, το κόστος δεν διαφέρει.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, οι επιχειρήσεις να μην επιλέξουν να δέχονται πληρωμές με μετρητά, ως εκ τούτου οι άνθρωποι θα έχουν όλο και λιγότερα μετρητά πάνω τους και αυτή η διαδικασία θα πολλαπλασιάζεται και θα οδηγεί σε μια αργή αποδέσμευση από τα μετρητά. Ακριβώς το ίδιο συνέβη στην Σουηδία πριν από μια δεκαετία, και τώρα η χώρα θεωρείται η πιο cashless οικονομία του πλανήτη.
Θεωρούμε ότι η ίδια διαδικασία θα συμβεί τώρα και στα περισσότερα μέρη του κόσμου την επόμενη δεκαετία. Θα αποτελεί έκπληξη αν υπάρχει μέρος στον πλανήτη όπου τα μετρητά θα είναι η κυρίαρχη μορφή συναλλαγής το 2030. Η γρήγορη μετάβαση σαφώς δημιουργεί πονοκέφαλο.
Υπάρχουν οι κατάλληλες υποδομές; Αισθάνονται οι καταναλωτές άνετα με τις ψηφιακές πληρωμές, ειδικά σε μέρη της κοινωνίας όπου μέχρι τώρα κυριαρχούσαν τα μετρητά; Θεωρούμε ότι μπορεί αυτοί οι προβληματισμοί ήταν εμφανείς τον τελευταίο χρόνο, ωστόσο δημιουργήσαν παράλληλα κίνητρα για περισσότερα ή καλύτερα ψηφιακά προϊόντα πληρωμών, και οι άνθρωποι αναγκάστηκαν να προχωρήσουν σε αλλαγές από τις οποίες συνειδητοποίησαν πόσο «καλές» είναι αυτές οι επιλογές.
Η υιοθέτηση αυτής της ψηφιοποίησης θα συνεχίσει να αυξάνεται και όλα τα προτερήματα των ψηφιακών πληρωμών, από άποψη αποτελεσματικότητας και ασφάλειας, θα κυριαρχήσουν έναντι των προβληματισμών που υπάρχουν.

Πώς βλέπετε το τοπίο των πληρωμών όπως εχει διαμορφωθεί τώρα;

Σαφώς περισσότερη χρήση ψηφιακών πληρωμών σημαίνει ότι συμμετέχουν περισσότεροι παίκτες. Έχουμε δει τα συστήματα πληρωμών για κινητά να αυξάνονται σε δημοτικότητα σε όλο τον κόσμο και την άνοδο μικρότερων εταιρειών που παρέχουν πολύ καλές πλατφόρμες με καλά UI για πληρωμές. Αυτά αποδεικνύονται δημοφιλή και θα μπορούσαμε να δούμε μια νεότερη γενιά που είναι πιο δεκτική σε αυτές τις νέες μεθόδους πληρωμής να τις χρησιμοποιεί περισσότερο.

Πώς βλέπετε τις ψηφιακές πληρωμές να μεταμορφώνονται τα επόμενα χρόνια;

Θεωρώ ότι οι ψηφιακές πληρωμές είναι μόνο ένα μέρος ενός συνολικού πολυετούς megatrend. Ωστόσο, υπάρχει και μία σταδιακή μεταστροφή από τις κάρτες στις πληρωμές με κινητά και θεωρούμε ότι τα mobile payments θα συνεχίσουν να καταλαμβάνουν ένα μεγαλύτερο μέρος σε αυτόν τον συνδυασμό πληρωμών. Θα είναι ενδιαφέρον να δούμε αν άλλα μέσα πληρωμών μπορούν να βελτιωθούν για να ανταγωνιστούν τους τρέχοντες τύπους πληρωμών. Είμαι λίγο απαισιόδοξος ως προς την ικανότητα των κρυπτονομισμάτων να διαδραματίσουν ένα σημαντικό και μεγάλο ρόλο σε αυτό το τοπίο – είναι υπερβολικά ασταθείς και δεν έχουν την δυνατότητα να επεξεργαστούν αρκετές συναλλαγές γρήγορα για να μπορέσουν να γίνουν ένας διαδεδομένος τρόπος πληρωμής. Θα έχουν use cases, αλλά όχι σε τόσο μεγάλα μεγέθη έτσι ώστε να επηρεάσουν πραγματικά την παγκόσμια οικονομία. Τα stablecoins είναι μια άλλη ιστορία – θεωρητικά είναι ένας εξαιρετικός τρόπος πληρωμής, ειδικά σε ό,τι αφορά τις διασυνοριακές πληρωμές. Για την ώρα δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως εξαιτίας του πιστωτικού ρίσκου που πρέπει να πάρεις αν τα χρησιμοποιήσεις, αλλά θα είναι πολύ ενδιαφέρον να δούμε πόσο δημοφιλή μπορούν να γίνουν τα επόμενα χρόνια.

Έχετε πολλές φορές μιλήσει με ενθουσιασμό για τα CBDCs. Μπορείτε να μας πείτε δυο λόγια για τα υπέρ και τα κατά αυτών των ψηφιακών νομισμάτων; Πόσο θα αλλάξει την τρέχουσα κατάσταση;

Τα ψηφιακά νομίσματα των Κεντρικών Τραπεζών (CBDC) είναι ένας πολύ εντυπωσιακός τομέας. Η τεχνολογία που είναι τώρα διαθέσιμη για τις κεντρικές τράπεζες προκειμένου να παράγουν τρόπους πληρωμών πληρούν όλα τα κριτήρια που όλοι θα ήθελαν – εξαιρετική αποτελεσματικότητα, παγκόσμια πρόσβαση και ασφάλεια – συν το γεγονός ότι μπορεί να δώσουν μερικά επιπρόσθετα προτερήματα, από άποψη ιδιωτικότητας καθώς και την δυνατότητα να προγραμματιστούν χρήματα. Σε έναν CBDC κόσμο, όλα οι υπόλοιποι τρόποι πληρωμών, από άποψη ευρείας χρήσης, μπορεί και να γίνουν περιττοί – όπως τείνουν να γίνουν τώρα τα μετρητά. Και αυτό γιατί τα CBDC θα είναι πιο αποτελεσματικά στη χρήση.
Η μεγαλύτερη πρόκληση για τις κεντρικές τράπεζες θα είναι ως προς την επιλογή σχεδιασμού του ψηφιακού νομίσματος. Μερικές από αυτές τις επιλογές εστιάζουν στο σχεδιασμό ενός CBDC από τεχνική άποψη – ποια βασική τεχνολογία να χρησιμοποιήσουν, εάν ένα CBDC θα πρέπει να είναι «άμεσο» (όπου η σχέση του χρήστη είναι με την κεντρική τράπεζα) ή «έμμεσο» (όπου το CBDC διαμοιράζεται μέσω του τραπεζικού συστήματος) και εάν θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε διασυνοριακές συναλλαγές. Μέχρι στιγμής, οι περισσότερες έρευνες φαίνεται ότι προτείνουν ότι θα χρησιμοποιηθεί ένα έμμεσο μοντέλο, καθώς το άμεσο ενέχει πολλά ρίσκα σχετικά με την χρηματοπιστωτική σταθερότητα, που σημαίνει ότι οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει να είναι υπεύθυνες για το onboarding και τη διαχείριση λογαριασμών, κάτι που δεν είναι κατάλληλα εξοπλισμένες να διαχειριστούν εύκολα. Πέρα από αυτό, υπάρχει το ερώτημα εάν ένα CBDC θα πρέπει, ή θα έχει, τόκους. Μέχρι στιγμής τα δοκιμαστικά ψηφιακά νομίσματα φαίνεται ότι κατευθύνουν σε ένα άτοκο ψηφιακό νόμισμα, το οποίο μπορεί να κάνει τις πολιτικές αρνητικών επιτοκίων σχεδόν αδύνατο να εφαρμοστούν. Άλλα CBDCs, όπως το e-CNY της Κίνας δεν θα χρεώσουν ή αποδώσουν τόκους, τουλάχιστον στην αρχή. Γι’αυτό μπορεί να επηρεάσει τα κίνητρα για τη χρήση ή ιδιοκτησία φυσικού χρήματος, το οποίο επίσης δεν υπόκειται σε τόκους, ωστόσο θα έχει περιορισμένες άμεσες επιπτώσεις στις τραπεζικές καταθέσεις και σε άλλα περιουσιακά στοιχεία. Τα υπέρ και τα κατά είναι σχετικά ξεκάθαρα, καλύτερες και αποτελεσματικότερες συναλλαγές που θα μπορούσαν να ανεβάσουν τα επίπεδα της χρηματοπιστωτικής συμμετοχής. Τα αρνητικά εστιάζονται κυρίως στις μη σκόπιμες επιπτώσεις, δηλαδή στο να επηρεαστούν τα τραπεζικά συστήματα ή να δημιουργηθούν ρίσκα χρηματοπιστωτικής σταθερότητας από μια ξαφνική αλλαγή στον τρόπο πληρωμών. Ωστόσο, επειδή αυτή η διαδικασία αλλαγής κατά πάσα πιθανότητα θα είναι αργή, τα ρίσκα θα ελαχιστοποιηθούν.

Ποια βήματα πρέπει να κάνουν οι κεντρικές τράπεζες για να εξασφαλίσουν την ομαλή εισαγωγή των CBDCs στην αγορά;

Το κλειδί είναι να επιβεβαιωθεί ότι τα CBDCs είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να κάνουν αυτό που θες να κάνουν. Άρα, αν θες να αυξήσεις το λεγόμενο financial inclusion, το σύστημα θα πρέπει να είναι εύκολο στη χρήση και άμεσα διαθέσιμο. Μερικές κεντρικές τράπεζες μπορεί να θέσουν επίσης ως προτεραιότητα την ασφάλεια έναντι άλλων χαρακτηριστικών. Αλλά θα πρέπει να υπάρξει μια σχετική προώθηση ως προς τη συμμετοχή του κόσμου στη χρήση των CBDCs – θα πρέπει να καταστούν σαφή τα προτερήματα, ειδικά σε ό,τι αφορά την καλύτερη ασφάλεια και τις φθηνότερες πληρωμές – και αυτή η προώθηση μπορεί να πάρει λίγο χρόνο.

Υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με τον έλεγχο των ψηφιακών νομισμάτων από τις Αρχές. Πώς μπορούν οι κεντρικές τράπεζες να αποσοβήσουν αυτές τις ανησυχίες;

Η ιδέα είναι να χρησιμοποιήσεις την τελευταία τεχνολογία για να παρέχεις μια εναλλακτική στα μετρητά ή σε άλλες μορφές ψηφιακών πληρωμών, εναλλακτική η οποία είναι πιο αποτελεσματική και ασφαλής. Όμως, τς CBDCs ανοίγουν ένα κεφάλαιο, αυτό της ιδιωτικότητας. Σαφώς πολλοί άνθρωποι δεν νιώθουν άνετα στην ιδέα οι αρχές να γνωρίζουν κάθε συναλλαγή που κάνουν, ωστόσο αυτά τα δεδομένα μπορούν να επιτρέψουν στους νομοθέτες να πάρουν καλύτερες αποφάσεις. Ο σχεδιασμός παίζει εξαιρετικά σημαντικό ρόλο, καθώς θα επιλεχθεί πού θα βρίσκονται τα πράγματα σε σχέση με τα δεδομένα συναλλαγών.

Η τεχνολογική μεταστροφή της EBA δείχνει το δρόμο για το μέλλον των τραπεζών

Η Nicola Yiannoulis έχει μεγαλώσει επαγγελματικά μέσα στα πλαίσια των ρυθμιστικών αρχών. Ξεκινώντας την καριέρα της ως Policy expert στην Financial Conduct Authority (FCA) της Μεγάλης Βρετανίας, τα τελευταία δέκα και πλέον έχει αφιερώσει μεγάλο μέρος στην Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA) και ειδικά σε ό,τι αφορά την ψηφιοποίηση και την καινοτομία.
Πρόκειται για δύο τομείς, στους οποίους η EBA έχει δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα τα τελευταία χρόνια, καθώς βλέπει πως οι νέες τεχνολογίες αλλάζουν δραστικά την τραπεζική εμπειρία και διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αμιγώς ψηφιακό τόσο για το ίδιο το σύστημα όσο και για τους καταναλωτές.Εξάλλου, η τεχνολογία είναι ένα από τα κυριότερα πεδία δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αλλά και των τριών μεγάλων ρυθμιστικών αρχών του χρηματοοικονομικού συστήματος (ESMA, EBA, EIOPA), καθώς η Ευρώπη διαβλέπει πως το μέλλον της βρίσκεται σε τεχνολογίες όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη, τα Big Data και το Βlockchain.
Στα πλαίσια αυτά κινήθηκε η συζήτηση με την Nicola Yiannoulis, μια συζήτηση που μπορεί να χαρακτηριστεί ιδιαίτερα διαφωτιστική σε ό,τι αφορά τις κινήσεις της EBA σχετικά με τον ψηφιακό μετασχηματισμό του τραπεζικού συστήματος αλλά και τον ρόλο που έχει ετοιμάσει για τις regtech λύσεις που μπορούν να υποστηρίξουν τους τραπεζικούς οργανισμούς της Ευρώπης.
*Η συνέντευξη που ακολουθεί διεξήχθη στα αγγλικά και μεταφέρεται στο περιοδικό μεταφρασμένη. Το πρωτότυπο transcript είναι στη διάθεση του κοινού για όποιον ενδιαφέρεται να το διαβάσει.

Κυρία Yiannoulis, ήθελα αρχικά να μου πείτε με ποιους τρόπους η EBA προωθεί την καινοτομία στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα.

Έχουμε λάβει μια σειρά από πρωτοβουλίες προκειμένου να εκπληρώσουμε το θεσμικό μας στόχο και τo καθήκον μας να ελέγχουμε την καινοτομία στον χρηματοοικονομικό κλάδο.
H πορεία μας στο digital finance άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά το 2018, όταν δώσαμε την απάντηση μας στο πλάνο ενεργειών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οπότε και δημοσιεύσαμε το σχέδιο δράσης της EBA για το fintech.
Χρησιμοποιώντας αυτό το σχέδιο, δημιουργήσαμε ένα τεχνολογικό hub, προσπαθώντας να συγκεντρώσουμε σε ένα μέρος τους βασικούς ενδιαφερόμενους του Fintech τομέα. Επιπλέον προσπαθούμε να ευαισθητοποιήσουμε και να ενημερώσουμε όλους για τις καινοτομίες που υπάρχουν, αλλά και να φέρουμε σε ένα μέρος όλες τις δημοσιεύσεις μας και να θέσουμε τις προτεραιότητες μας γύρω από το Fintech.
Με αυτό λοιπόν το hub, θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε σε δράσεις προκειμένου να υποστηρίξουμε την αύξηση της καινοτόμου τεχνολογίας διασυνοριακά αλλά την ίδια στιγμή θέλουμε να εξασφαλίσουμε ότι θα διατηρηθεί η λειτουργική αντοχή και η προστασία των καταναλωτών, και ότι αυτές οι δράσεις μας θα είναι ευθυγραμμισμένες με την αρχή της τεχνολογικής ουδετερότητας. Έχουμε στη φαρέτρα μας μια σειρά από πιθανές δράσεις και εργαλεία. Μπορεί για παράδειγμα να δημοσιεύσουμε μια θεματική έκθεση έκθεση που να καλύπτει και να αναλύει ποιοτικά και ποσοτικά δεδομένα, ή να παρέχουμε κατευθυντήριες γραμμές και κύριες συστάσεις. Πρόκειται να δημοσιεύσουμε την έκθεση μας για το Regtech αλλά και για τις ψηφιακές πλατφόρμες. Έχουμε ήδη δημοσιεύσει έρευνες για το Fintech, που διαπραγματεύονταν το αποτύπωμα που αφήνει το fintech στους οργανισμούς και τα επιχειρηματικά μοντέλα. Στο μέλλον, θα δείτε από εμάς εκθέσεις που θα αφορούν σε τομείς όπως τις ψηφιακές ταυτότητες, τις ψηφιακές πλατφόρμες και την Τεχνητή Νοημοσύνη. Όλα αυτά ταυτίζονται απόλυτα με την στρατηγική της Κομισιόν για το digital finance, την οποία και στηρίζουμε απόλυτα ενώ έχουμε εμπλακεί ενεργά με την Επιτροπή για την υλοποίηση της. Παράλληλα, οργανώνουμε μια σειρά από events και webinars προκειμένου να ενημερώσουμε για τις εξελίξεις γύρω από την τεχνολογία την ρυθμιστική και νομοθετική κοινότητα.

Πώς αξιολογείτε την δουλειά που έχει γίνει από τις ESAs στον τομέα αυτόν μέχρι στιγμής;

Κατ’ αρχάς επιτρέψτε μου να σας πω πως οι ESAs έχουν εργαστεί σκληρά στον τομέα της καινοτομίας. Ωστόσο, θα ήταν καλύτερο να επικεντρωθώ στο έργο της EBA. Όπως είπα, έχουμε ξεκινήσει με τον fintech τομέα τα τελευταία τρία με τέσσερα χρόνια, ανταποκρινόμενοι στις εξελίξεις της καινοτομίας και της τεχνολογίας. Έχουμε δύο ειδών αποκρίσεις σε αυτές τις εξελίξεις: μια προληπτική και μια αντιδραστική. Πιο συγκεκριμένα, εξετάζουμε τα νέα θέματα, όπως το regtech και οι ψηφιακές πλατφόρμες, αλλά την ίδια στιγμή, σκεφτόμαστε αυτά που έρχονται στο πεδίο του ΑΙ για παράδειγμα, οι άλλες τεχνολογίες που ενισχύουν την καινοτομία. Έχουμε λοιπόν δύο ειδών αποκρίσεις και μια ευρεία γκάμα δράσεων που μας επιτρέπουν να αναλογιστούμε τι έχει συμβεί στα τελευταία χρόνια.

Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που έχει να αντιμετωπίσει η EBA προκειμένου να ανταποκριθεί στο νέο τεχνολογικό περιβάλλον και στην άνθιση του regtech;

Αν μιλήσουμε για συγκεκριμένα για το regtech, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πώς ορίζουμε εμείς το regtech. Εμείς ως Αρχή βλέπουμε το regtech ως μια γκάμα εφαρμογών προερχόμενες από τεχνολογικές καινοτομίες, οι οποίες χρησιμοποιούνται για την περαίωση των κανονιστικών και ρυθμιστικών απαιτήσεων σε ό,τι αφορά το reporting. Σκεφτόμαστε λοιπόν πώς οι ρυθμιζόμενοι οργανισμοί με τη χρήση αυτής της τεχνολογίας συμμορφώνονται με τους κανονισμούς. Σαφώς υπάρχει μια σειρά από οφέλη με αυτή τη χρήση, όπως είναι το αυξημένες δυνατότητες διαχείρισης ρίσκου, καθώς και καλύτερες δυνατότητες ελέγχου και δειγματοληψίας, μείωσης του ανθρώπινου λάθους, αύξησης της λειτουργικής αποδοτικότητας αλλά και μείωσης του αντίκτυπου από κάποια αλλαγή ενός ρυθμιστικού πλαισίου. Ωστόσο η χρήση αυτών των τεχνολογικών λύσεων ενέχει κίνδυνους και προκλήσεις, οι οποίες μπορεί να εμφανιστούν όχι μόνο στους οργανισμούς αλλά και στις ρυθμιστικές αρχές και τους ίδιους τους πάροχους regtech. Από τη δική μας την πλευρά, μια από τις προκλήσεις είναι να κατανοήσουμε ποια ακριβώς είναι η καινοτομία. Ενδεχομένως μπορεί να μην έχουμε πάντα το πακέτο δεξιοτήτων που χρειάζεται για να καταλάβουμε πώς λειτουργούν οι καινοτόμες λύσεις που προτείνουν οι πάροχοι. Επιπλέον, μπορεί να μην έχουμε εκτεθεί στις τεχνολογίες που έχουν χρησιμοποιηθεί. Αλλά η πιο σημαντική πρόκληση είναι η δυσκολία που μπορεί να έχουμε μερικές φορές να εκτιμήσουμε την αποτελεσματικότητα και την αξιοπιστία της τεχνολογίας και των λύσεων που χρησιμοποιούνται από τα τραπεζικά ιδρύματα ή που προτείνουν οι τεχνολογικοί πάροχοι.

Πώς τις αντιμετωπίζετε αυτές τις προκλήσεις;

Έχουμε μερικά εργαλεία για να αντιμετωπίσουμε αυτές τις προκλήσεις. Πιο συγκεκριμένα οργανωνουμε κάποια workshops με τη συμμετοχή του τομέα, προγραμματίζουμε κάποιο training, ή αξιοποιούμε το EFIF. Το EFIF είναι το Ευρωπαϊκό Φόρουμ για τους Διαμεσολαβητές Καινοτομίας, στο οποίο μπορούμε να φέρουμε τους τεχνολογικούς πάροχους, τα ιδρύματα και τις ρυθμιστικές αρχές σε έναν ασφαλή χώρο προκειμένου να συζητήσουμε και να δοκιμάσουμε αυτές τις καινοτομίες, προκειμένου να καταλάβουμε καλύτερα την τεχνολογική λύση. Από την άλλη μεριά, αυτό βοηθά τους πάροχους να καταλάβουν τι σημαίνει να βρίσκεσαι σε ένα πλήρως ρυθμιζόμενο περιβάλλον και τις ίδιες τις τράπεζες να αντιληφθούν τις θέσεις τόσο των Αρχών όσο και των παρόχων. Θεωρώ ότι σαφώς και ο διάλογος μεταξύ όλων των πλευρών είναι πολύ σημαντικός, γι’ αυτό και αυτή η συνάντηση ωφελεί στο να κατανοήσουν όλοι όλους και να υπάρξει μια καλύτερη εκπαίδευση πάνω στις τεχνολογίες.

Προσφάτως δημοσιεύσατε μια έρευνα για το RegTech. Θέλετε να μας πείτε λίγα πράγματα και ένα δυο σχόλια γι’αυτήν την έκθεση;
Ποια ήταν κατά τη γνώμη σας τα πιο σημαντικά στοιχεία που αναδείχθηκαν;

Η έκθεση μας για το RegTech είναι μια έρευνα αγοράς που εξετάζει το τρέχων τοπίο στο regtech. Επιγραμματικά να σας πω ότι εξετάσαμε ρυθμιστικές αρχές, παρόχους λύσεων αλλά και τραπεζικά ιδρύματα, για να δούμε ποια είναι η γνώση τους γύρω από το θέμα, η εμπειρία τους και απόψεις τους για το τοπίο του regtech σήμερα. Εργαστήκαμε πάνω σε αυτό για πολύ καιρό, εξετάζοντας τα πλεονεκτήματα και τις προκλήσεις, ενώ αναλύσαμε εις βάθος πέντε από τα πιο ανεπτυγμένα τμήματα του regtech.
Επίσης, προτείνουμε τρόπους που η EBA μπορεί να βγει στο προσκήνιο και να συνεχίσει να υποστηρίζει την ανάπτυξη της καινοτομίας στον τομέα του regtech.
Η έκθεση τονίζει ότι οι τομείς του Anti-Money Laundering (AML) και του Combating the Financing of Terrorism (CFT) είναι ο πρωταρχικός τομέας όπου τα οφέλη του regtech έχουν ήδη αναδειχθεί.
Μερικά από αυτά είναι η παροχή λύσεων για τον έλεγχο κυρώσεων και του remote onbaoarding των πελατών, λύση η οποία αναπτύχθηκε πολύ λόγω και της πανδημίας του Covid-19.
Εκτός του ότι αυτές οι λύσεις έχουν οφέλη στους τομείς της ανάπτυξης του ελέγχου και της δειγματοληψίας, μπορούν επίσης να μειώσουν τα ανθρώπινα λάθη.
Τα οφέλη των regtech λύσεων, ειδικά για το AML μπορούν να είναι διαχρονικά, καθώς μειώνουν το ρίσκο της έκθεσης των τραπεζών στο ξέπλυμα χρήματος ή τη χρηματοδότηση τρομοκρατών.
Αυτό που βλέπουμε από την έκθεση είναι ότι το regtech τοπίο υπέστη έναν τεράστιο μετασχηματισμό τα τελευταία πέντε χρόνια, και προκειμένου αυτή η εξέλιξη να έχει και συνέχεια, θα πρέπει να εξετάσουμε τα οφέλη, τις προκλήσεις και τους κινδύνους, να κατανοήσουμε καλύτερα πώς λειτουργούν οι λύσεις και τελικά να καταλάβουμε ποιες προσαρμογές θα πρέπει να κάνουμε προκειμένου να ευνοήσουμε την αυξημένη χρήση της τεχνολογίας για τους σκοπούς της κανονιστικής συμμόρφωσης, πάντα με πυξίδα την τεχνολογική ουδετερότητα.

Ξέρετε, υπάρχουν φωνές στις ευρωπαϊκές τράπεζες που λένε ότι υπάρχουν θέματα σε αυτές τις λύσεις και τελικά δημιουργούν ίσως περισσότερη σύγχυση και προβλήματα από όσα προσπαθούν να λύσουν.
Πιο συγκεκριμένα έχω ακούσει τράπεζες στην Ευρώπη να μιλούν για ασυνέπειες μεταξύ των κανονισμών και των τεχνολογικών λύσεων. Θεωρείτε ότι θα πρέπει να γίνει ένα είδος «συγχρονισμού» μεταξύ των ρυθμιστικών αρχών, των παρόχων και των ιδρυμάτων προκειμένου να επιλυθούν τα ζητήματα;

Αν εννοείτε ότι οι regtech πάροχοι αντιμετωπίζουν δυσκολίες ως προς το να κατανοήσουν ποιο νομοθετικό ή ρυθμιστικό πλαίσιο προσπαθούν να επιλύσουν για λογαριασμό των τραπεζικών ιδρυμάτων, υπάρχει ένα τέτοιο ζήτημα ναι. Το είδαμε και στην έκθεση μας αυτό, υπάρχει ανάγκη για έναν καλύτερο διάλογο μεταξύ των ενδιαφερομένων πλευρών. Ξέρετε, οι τεχνολογικοί πάροχοι μερικές φορές δυσκολεύονται να κατανοήσουν πλήρως τα κανονιστικά πλαίσια.
Σίγουρα το να τους φέρεις σε επαφή με όλες τις πλευρές και να τους παρέχεις workshops, trainings αλλά κυρίως συζήτηση με τις Αρχές είναι πολύ σημαντικό. Σε αυτή την κατεύθυνση βοηθούν εξαιρετικά τo EFIF, τα hubs και τα regulatory sandboxes που τους παρέχουν τις πληροφορίες που χρειάζονται για να κατανοήσουν καλύτερα το νομικό πλαισιο. Πιστεύω ότι ένας διάλογος πρέπει οπωσδήποτε να γίνει. Ξέρω ότι υπάρχουν fintech labs, μερικά από τα οποία χρηματοδοτούνται από μεγάλα ιδρύματα, από δικηγορικές εταιρείες με σκοπό να ακριβώς να παρέχουν τον διάλογο και την εκπαίδευση που χρειάζεται στους τεχνολογικούς παρόχους.
Πολλοί από αυτούς τους παρόχους έχουν αρκετά εξειδικευμένες λύσεις και χρειάζονται βοήθεια προκειμένου να παρέχουν μια ικανοποιητική λύση που να είναι ευθυγραμμισμένη με αυτό που χρειάζεται μια τράπεζα.

Το ένα πρόβλημα, λοιπόν, είναι αυτό. Το άλλο, σύμφωνα με πολλούς, είναι ο τεράστιος αριθμός των ρυθμιστικών πλαισίων στα οποία πρέπει να συμμορφωθούν. Η ΕΒΑ το αναγνωρίζει αυτό ως πρόβλημα και αν ναι, πώς πιστεύετε ότι μπορεί να επιλυθεί;

Στην έκθεση μας εξετάσαμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα πιστωτικά ιδρύματα, και οι συμμετέχοντες είπαν ότι αυτό είναι ακριβώς το επιχειρηματικό μοντέλο που οι πάροχοι regtech έρχονται να λύσουν. Δηλαδή, να διαχειριστούν τους τεράστιους όγκους των κανονισμών που υπάρχουν εκεί έξω.
Ωστόσο η έρευνα μας έδειξε ότι το νομικό και ρυθμιστικό πλαίσιο δεν είναι και το πιο επείγον ζήτημα για τα ιδρύματα. Για την ακρίβεια, υπάρχουν μια σειρά από άλλα θέματα που είναι πολύ πιο σημαντικά. Τα δεδομένα και ειδικά η ποιότητα των δεδομένων, ζητήματα ασφαλείας και ιδιωτικότητας μέσα σε ένα ίδρυμα, ζητήματα διαλειτουργικότητας και η ενσωμάτωση των λύσεων στα υπάρχοντα legacy συστήματα, οι δυνατότητες ΑΡΙ, καθώς και η λειτουργία του due diligence που είναι σχετικά χρονοβόρα μέσα σε ένα ίδρυμα. Αυτά λοιπόν τα προβλήματα, στην έρευνα μας, αναδείχθηκαν σε πολύ μεγαλύτερα ζητήματα για έναν οργανισμό από ό,τι ο όγκος των κανονισμών και η συμμόρφωση τους σε αυτούς.
Δεν προσπαθώ να το υποτιμήσω ως θέμα σε καμία περίπτωση και δε λέω ότι δεν έχουμε να παίξουμε έναν ρόλο σε αυτό, ή ότι δεν υπάρχει θέμα με τους κανονισμού.
Υπάρχουν πλαίσια που απαιτούν το minimum της συμμόρφωσης και άρα η υιοθέτηση ενός κανονισμού σε κάθε χώρα – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαφέρει. και αυτό είναι ένα θέμα. Δουλεύουμε πάνω σε αυτό, εξετάζοντας τη δυνατότητα της ευθυγράμμισης των κανονιστικών πρακτικών και των ρυθμιστικών προτύπων. Επίσης θα δούμε πού υπάρχει κάποια ανάγκη για τυποποίηση δεδομένων καθώς και ευθυγράμμιση των προτύπων των κανονισμών και θα δράσουμε αναλόγως.

Πώς βλέπετε να διαμορφώνεται το τοπίο της κανονιστικής συμμόρφωσης στην Ευρώπη; Αναρωτιέμαι αν θα πρέπει να γίνουν αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο εισάγονται οι νέοι κανονισμοί στον χρηματοοικονομικό τομέα.

Σίγουρα περιμένουμε το μέλλον της συμμόρφωσης να είναι ψηφιακό. Ανέφερα τα οφέλη της τεχνολογίας στην κανονιστική συμμόρφωση νωρίτερα. Ήδη βλέπουμε μια μεγαλύτερη υιοθέτηση του regtech, και στο άμεσο μέλλον περιμένουμε ότι θα γίνει πολύ πιο κυρίαρχη η τάση του suptech* (supervisory technology). Υπάρχει η δυναμική της ψηφιοποίησης, ωστόσο είναι ακόμα μακρύ το ταξίδι καθώς θα πρέπει να επιλυθούν προκλήσεις και προβλήματα που αναδύονται σε σχέση με αυτό.
Δημοσιεύσαμε μια έκθεση πρόσφατα σχετικά με το κόστος της συμμόρφωσης, το οποίο εξετάζει το κόστος που αντιμετωπίζουν οι μικρότερες τράπεζες σχετικά με τις αυστηρές κανονιστικές απαιτήσεις σε σχέση με το reporting.
Καλέσαμε τον τομέα να συνεργαστεί με παρόχους τεχνολογίες προκειμένου να προωθήσουν το fintech και το regtech, για να αυξήσουν τη διαθεσιμότητα αλλά και να καταστήσουν πιο προσιτές τις τεχνολογίες για τις μικρότερες τράπεζες, και αυτό είναι κάτι που προωθούμε ενεργά.
Υπάρχει επίσης και η στρατηγική Digital Finance της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπου μιλούν για την αύξηση του regtech αλλά και πρωτοβουλίες suptech, την ικανότητα κατανόησης της μηχανικής, την ευθυγράμμιση των concepts, των ορισμών και των υποχρεώσεων στο reporting.
Όλα αυτά αναμένεται να συμβάλλουν στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Σε ό,τι αφορά την ΕΒΑ, κοιτάμε το SupTech ως έναν τρόπο όπου μπορούμε να ενθαρρύνουμε τις κανονιστικές αρχές να εφαρμόσουν τις τεχνολογίας και να συμβάλλουν στην περαιτέρω επιτάχυνση της αποτελεσματικότητας της ανάλυσης δεδομένων, στις τάσεις ταυτοποίησης και σε πολλούς άλλους τομείς.

*Supervisory Technology (SupTech): Ο όρος προέρχεται από τις τεχνολογικές λύσεις που προσφέρουν οι πάροχοι τεχνολογίας αποκλειστικά στις κανονιστικές αρχές, προκειμένου να βοηθηθούν στην επιτήρηση και τον έλεγχο των κανονιστικών συμμορφώσεων.

Αναζητώντας επενδυτικά προϊόντα εν μέσω κρίσης

Με τα επιτόκια να έχουν πάρει την κατιούσα και την πανδημική κρίση να έχει “παγώσει” πολλές από τις επενδύσεις, η ελληνική κεφαλαιαγορά και οι έλληνες επενδυτές πρέπει να χαράξουν μια ειδική στρατηγική προκειμένου να διασφαλίσουν ότι οι τα προϊόντα στα οποία επενδύουν θα αποφέρουν το επιθυμητό αποτέλεσμα.
Ο Παντελής Μαραβέας, Βοηθός Γενικός Διευθυντής Retail Segments, Bank Analytics and Liability Products στην Εθνική Τράπεζα αναλύει στο Digital Finance το επενδυτικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί και προτείνει λύσεις για όσους καταθέτες και επενδυτές θέλουν να χτίσουν ένα σωστό επενδυτικό χαρτοφυλάκιο από εδώ και πέρα.

Τα επιτόκια έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και οι αποδόσεις είναι πλέον μηδενικές. Ποια είναι η πρόβλεψη σχετικά με το επίπεδο των επιτοκίων το επόμενο διάστημα;

Εν μέσω της υγειονομικής κρίσης, είναι ξεκάθαρο πως οι Κεντρικές Τράπεζες και η υποστηρικτική νομισματική πολιτική τους συνεχίζουν να αποτελούν κεντρικό πυλώνα για την αποφυγή μεγαλύτερου πλήγματος στην οικονομική δραστηριότητα και την διαφύλαξη των προοπτικών ανάκαμψης. Η νομισματική χαλάρωση εκδηλώθηκε με αγορές ομολόγων αλλά και μείωση επιτοκίων σε πρωτόγνωρα αρνητικά επίπεδα. Συνέπεια αυτού, είναι τα μηδενικά ή σχεδόν μηδενικά επιτόκια στις καταθέσεις που βλέπουμε όλοι. Οι εκτιμήσεις των αναλυτών είναι ότι τα μηδενικά επίπεδα επιτοκίων βρίσκονται εδώ για να μείνουν, τόσο στην Ελλάδα όσο και Διεθνώς. Οι Κεντρικές Τράπεζες έχουν αναφερθεί στα επίπεδα ανάπτυξης και πληθωρισμού και σύμφωνα με τις δηλώσεις τους, δεν προτίθενται να αυξήσουν τα επίπεδα επιτοκίων μέσα στα επόμενα 1 με 2 έτη. Το περιβάλλον αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι αποταμιευτές να αναζητούν εναλλακτικές λύσεις, με στόχο κάποια δυνητικά υψηλότερη απόδοση. Η εν λόγω ανάγκη τους οδηγεί στην αναζήτηση επενδυτικών προϊόντων, μια διαδικασία που θα είναι φυσικά σταδιακή και θα πρέπει να συνοδεύεται από την παροχή κατάλληλης και πλήρους ενημέρωσης από εξειδικευμένα στελέχη.

Σε αυτό το περιβάλλον, ποιες είναι οι εναλλακτικές επιλογές για έναν καταθέτη που αποζητά απόδοση; Ποιες είναι οι επενδυτικές επιλογές για έναν επενδυτή που θέλει να «χτίσει» ένα χαρτοφυλάκιο;

Είναι γεγονός πως το περιβάλλον των πολύ χαμηλών, σχεδόν μηδενικών, επιτοκίων στις καταθέσεις έχει προβληματίσει έντονα τους πελάτες με διαθέσιμη ρευστότητα που είχαν συνηθίσει τα προηγούμενα χρόνια υψηλές αποδόσεις σε προθεσμιακές και προϊόντα εγγυημένου κεφαλαίου. Επιλογές για εκείνους που αναζητούν σήμερα αντίστοιχες αποδόσεις εξακολουθούν να υπάρχουν. Προϋποθέτουν όμως την κατανόηση των επιμέρους χαρακτηριστικών τους καθώς και των παραγόντων που επηρεάζουν την κίνηση των αγορών. Ήδη λοιπόν, πελάτες που ενδιαφέρονται να βελτιώσουν την συνολική απόδοση των κεφαλαίων τους, τοποθετούνται σε:
· Τραπεζοασφαλιστικά προϊόντα Unit Linked με μακροπρόθεσμο ορίζοντα που συνδυάζουν επενδυτικά με ασφαλιστικά οφέλη για την κάλυψη αναγκών όπως η δημιουργία κεφαλαίου για σπουδές παιδιών, αγορά σπιτιού ή/και ενίσχυση της συνταξιοδότησης.
· Ομολογιακές εκδόσεις μεγάλων και αναγνωρισμένων ελληνικών επιχειρήσεων με καλές προοπτικές και δραστηριότητες τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό που εξακολουθούν να προσφέρουν αποδόσεις στην περιοχή του 2-3%, σε αντίθεση με τα κρατικά όπου οι αποδόσεις είναι σχεδόν μηδενικές μέχρι τα 5 χρόνια.
· Μετοχικά Αμοιβαία κεφάλαια ή χαρτοφυλάκιο μετοχών επιλεγμένων εταιρειών με χαμηλό δανεισμό και υψηλή μερισματική απόδοση. Για την ελληνική αγορά επιλέγονται κυρίως εταιρίες σε κλάδους που επλήγησαν σκληρά από την πανδημία, όπως ο τουρισμός, οι μεταφορές, τα καταναλωτικά αγαθά και η βιομηχανία καθώς η ισχυρή δημοσιονομική στήριξη, η επανεκκίνηση της οικονομίας (π.χ. το άνοιγμα του τουρισμού που για την Ελλάδα είναι η βαριά βιομηχανία) αλλά και οι επενδύσεις από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα Next Generation αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά τους ρυθμούς ανάπτυξης στη χώρα.
· Μικτά Αμοιβαία Κεφάλαια που επενδύουν σε όλες τις κατηγορίες επενδύσεων ανά τον κόσμο (global allocation).
· Ομολογιακά Αμοιβαία Κεφάλαια μεγάλων ξένων οίκων με τοποθετήσεις σε επιλεγμένους κυβερνητικούς και εταιρικούς τίτλους με βραχυπρόθεσμη μέση διάρκεια (π.χ. 3 έτη).
Η επιλογή ενός, ή ακόμη καλύτερα ενός συνδυασμού των παραπάνω επιλογών που θα διασφαλίζει ικανοποιητική διασπορά των επενδυτικών κινδύνων και ο προσδιορισμός κατάλληλου τμήματος της διαθέσιμης ρευστότητας ώστε οι κίνδυνοι να περιοριστούν ακόμα περισσότερο, αποτελεί τη βάση για κάθε επενδυτή που επιθυμεί να “χτίσει” το χαρτοφυλάκιό του.
Κατανοούμε βέβαια, πως είναι δύσκολο και σύνθετο εγχείρημα για κάποιον που παρακολουθεί περιστασιακά τις αγορές να χαράξει την πορεία του ανάμεσα στις κατηγορίες επενδύσεων, στους, κλάδους της οικονομίας και μάλιστα υπό την επίδραση του ταχέως μεταβαλλόμενου σημερινού περιβάλλοντος των αγορών που απαιτεί στενή παρακολούθηση και ταχείες παρεμβάσεις και αναπροσαρμογές.. Το παραπάνω πρόβλημα απλοποιείται με τα Αμοιβαία Κεφάλαια, τη διαχείριση των οποίων κάνουν εξειδικευμένοι διαχειριστές με τεχνικές γνώσεις, κατάλληλα εργαλεία και πόρους και πολλά χρόνια εμπειρίας στην αντιμετώπιση των διακυμάνσεων των αγορών, στην ερμηνεία των μακροοικονομικών τάσεων και την αξιολόγηση επενδυτικών επιλογών και στη σύνθεση χαρτοφυλακίων.. Η Εθνική Τράπεζα, μέσω της θυγατρικής της, την Εθνική ΑΕΔΑΚ, το κάνει επί χρόνια με επιτυχία για χιλιάδες επενδυτές, θεσμικούς και μη αλλά και για τα μεγαλύτερα ασφαλιστικά ταμεία που της εμπιστεύονται τα αποθεματικά τους. Τα Αμοιβαία Κεφάλαια της Εθνικής ΑΕΔΑΚ προσφέρουν μια ευρεία γκάμα προϊόντων όπου κάθε επενδυτής μπορεί να βρει εκείνο που του ταιριάζει ενώ θα πρέπει να τονιστεί πως οι πελάτες δεν επιβαρύνονται με προμήθεια όταν πραγματοποιούν την επένδυση και αν διατηρήσουν τη συμμετοχή τους για διάστημα μεγαλύτερο του ενός έτους, απαλλάσσονται και από τις προμήθειες εξαγοράς. Παράλληλα η συνεργασία της Εθνικής Τράπεζας με διεθνώς αναγνωρισμένους Παρόχους όπως η Blackrock, η UBS, η Schroder, η Franklin Templeton, η Pictet και η BNP προσφέρει ακόμη περισσότερες επιλογές που μπορούν να καλύψουν και τον πιο απαιτητικό πελάτη.

Πώς μπορεί ένας καταθέτης/ δυνητικός επενδυτής να επιλέξει τα πλέον κατάλληλα επενδυτικά προϊόντα για το προφίλ και τις ανάγκες του;

Στην Εθνική Τράπεζα προσφέρουμε στους πελάτες μας ολοκληρωμένες λύσεις που καλύπτουν τις επενδυτικές τους ανάγκες, στοχεύοντας στην ανάπτυξη μιας μακροχρόνιας σχέσης εμπιστοσύνης μαζί τους, ώστε να διασφαλίσουμε την κατάλληλη επαγγελματική υποστήριξη για εκείνους.
Όπως ανέφερα και στην προηγούμενη ερώτηση, η Εθνική Τράπεζα παρέχει διαθέσιμες επιλογές που καλύπτουν όλα τα επενδυτικά προφίλ των πελατών της (από το πιο Συντηρητικό έως το πιο Επιθετικό). Μέσω της υπηρεσίας Premium Banking, έχουμε αναδείξει σε άμεση προτεραιότητα την προσωπική εξυπηρέτηση του πελάτη που διαθέτει σημαντικά κεφάλαια στην Τράπεζα, από τον Προσωπικό του Συνεργάτη. Ένα στέλεχος της Εθνικής Τράπεζας με μακροχρόνια εμπειρία και κατοχή πιστοποίησης παροχής επενδυτικών υπηρεσιών από την Τράπεζα της Ελλάδος, ο οποίος αποτελεί τον προσωπικό του σύμμαχο για την επίτευξη των οικονομικών του στόχων.
O Προσωπικός Συνεργάτης βρίσκεται πάντα στη διάθεση του πελάτη, σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους εξυπηρέτησης, όπου με διακριτικότητα και άνεση σχεδιάζουν από κοινού το επενδυτικό πλάνο που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του, ακολουθώντας τα παρακάτω βήματα. Ξεκινούν με τη σκιαγράφηση του επενδυτικού του προφίλ, συμπληρώνοντας το σχετικό ερωτηματολόγιο, σε συμφωνία με το νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο ΜIFID ΙΙ. Στη συνέχεια, ανταποκρίνονται στις ανάγκες, τους στόχους και στο επίπεδο κινδύνου που είναι πρόθυμος να αναλάβει, με γνώμονα τα μακροπρόθεσμα σχέδιά του. Τέλος, λαμβάνοντας υπόψιν τα παραπάνω, ο Προσωπικός Συνεργάτης ενημερώνει τον πελάτη σχετικά με τις διαθέσιμες επενδυτικές επιλογές προκειμένου ο πελάτης να καταρτίσει το επενδυτικό του πλάνο και προβεί στις πιο κατάλληλες επιλογές.Παράλληλα, μέσω του Προσωπικού του Συνεργάτη, αλλά και του εβδομαδιαίου Newsletter που παράγεται από τους Επικεφαλής Οικονομολόγους Αναλυτές της Εθνικής Τράπεζας, οι πελάτες Premium Banking λαμβάνουν έγκυρη και έγκαιρη ενημέρωση για τις νέες τάσεις και εξελίξεις στις αγορές, στην Ελλάδα και Διεθνώς, ώστε να είναι διαρκώς σε θέση να γνωρίζουν εάν υπάρχουν σημαντικές εξελίξεις που επηρεάζουν το χαρτοφυλάκιό τους ή τις μελλοντικές τους επενδυτικές επιλογές. Τέλος, για πελάτες με ιδιαίτερα σημαντικά κεφάλαια, η Εθνική Τράπεζα παρέχει το Private Banking, που προσφέρει ολοκληρωμένες επενδυτικές υπηρεσίες αλλά και όλο το φάσμα των τραπεζικών εργασιών σε πελάτες με σύνθετες χρηματο-οικονομικές ανάγκες και αντίστοιχου οικονομικού προφίλ. Εκεί, η προσέγγιση είναι απολύτως εξειδικευμένη τόσο σε επίπεδο χαρτοφυλακίου πελάτη όσο ακόμα και σε επίπεδο συγκεκριμένου προϊόντος σύμφωνα με τις ανάγκες και τις προθέσεις κάθε πελάτη ξεχωριστά. Επιπρόσθετα, το εύρος των επιλογών εμπλουτίζεται με προϊόντα των κορυφαίων οίκων διαχείρισης κεφαλαίων διεθνώς, επεκτείνεται στο σύνολο των υποκείμενων αξιών και καλύπτει ακόμα και σύνθετες επενδυτικές ανάγκες που απαιτούν υψηλή εξειδίκευση. Αυτός είναι και ο λόγος που το Private Banking της Εθνικής Τράπεζας επιλέγεται από εξειδικευμένα νομικά πρόσωπα διαχείρισης οικογενειακού πλούτου (γνωστά και ως Family Offices) μέσω ειδικού τμήματος εργασιών για το σκοπό αυτό.

Γιατί να επιλέξει κάποιος την Εθνική Τράπεζα, για τη διαχείριση των κεφαλαίων του και τι προνόμια απολαμβάνει λόγω της σχέσης;

Στην Εθνική Τράπεζα δουλεύουμε μεθοδικά, θέτοντας ως πρωταρχικό στόχο την αξιοπιστία την υπεύθυνη αντιμετώπιση και την ανάπτυξη μια μακροχρόνιας σχέσης εμπιστοσύνης με τους πελάτες μας. Προσφέρουμε ένα ευρύ φάσμα χρηματοοικονομικών προϊόντων και υπηρεσιών που αντανακλούν τις συνεχώς μεταβαλλόμενες ανάγκες των πελατών μας, στοχεύοντας στην βέλτιστη εξυπηρέτησή τους και ανταποκρινόμενοι σε κάθε είδος επενδυτικού προφίλ. Παράλληλα, τα στελέχη της θυγατρικής μας, της NBG Asset Management ΑΕΔΑΚ, διακρίνονται για την πολύχρονη εμπειρία τους στη διαχείριση κεφαλαίων με ανταπόκριση στις ραγδαίες εξελίξεις στις εγχώριες και διεθνείς κεφαλαιαγορές.
Συνοψίζοντας λοιπόν τους λόγους που κάνουν την Εθνική Τράπεζα να ξεχωρίζει, θα ανέφερα την αξιοπιστία, την πληθώρα τον επιλογών και την εμπειρία των στελεχών.
Επιπλέον, στην Εθνική Τράπεζα, επιβραβεύουμε τις σχέσεις εμπιστοσύνης. Γι’ αυτό έχουμε δημιουργήσει την υπηρεσία Premium Banking, η οποία απευθύνεται σε πελάτες που διαθέτουν σημαντικά κεφάλαια στην Τράπεζα. Το Premium Banking έχει σχεδιαστεί ως μία ξεχωριστή τραπεζική εμπειρία, με στόχο την ανάπτυξη μίας σύγχρονης σχέσης συνεργασίας που έχει επίκεντρο τον πελάτη. Δημιουργούμε λοιπόν αξία για τους ξεχωριστούς μας πελάτες μέσα από τρεις πυλώνες:
· Παρέχουμε υψηλού επιπέδου προσωπική εξυπηρέτηση από τον Προσωπικό τους Συνεργάτη, ο οποίος τους εξυπηρετεί αποκλειστικά μέσω προγραμματισμένων συναντήσεων στο Κατάστημα και έχει την ευθύνη της συνολικής τους σχέσης με την Τράπεζα, με στόχο το μεγαλύτερο δυνατό όφελος για εκείνους και την οικογένειά τους.
· Εξασφαλίζουμε μοναδικά προνόμια, αποκλειστικές συνεργασίες και ειδική προνομιακή τιμολόγηση για προϊόντα και υπηρεσίες της Τράπεζας, που αναβαθμίζουν την καθημερινότητά τους. Αξίζει να αναφέρουμε το πρόγραμμα συνολικής επιβράβευσης Premium go4more, το οποίο δημιουργήσαμε αποκλειστικά για τους Premium Banking πελάτες μας, προσφέροντας υψηλότερα ποσοστά επιβράβευσης σε μία σειρά επιλεγμένων επιχειρήσεων.
· Φροντίζουμε για τη δυναμική ανταπόκριση στις επενδυτικές ανάγκες τους. Ο Προσωπικός Συνεργάτης εξυπηρετεί τις ανάγκες τους, τους στόχους και το επίπεδο ρίσκου που είναι πρόθυμοι να αναλάβουν προσφέροντας μεγάλο εύρος επιλογών για την κάλυψή τους. Συζητά μαζί τους και τους ενημερώνει για τις νέες τάσεις & εξελίξεις στις αγορές, καθώς & τις διαθέσιμες επενδυτικές επιλογές που ταιριάζουν στο επενδυτικό τους προφίλ.
Θα προέτρεπα τους πελάτες που δεν το έχουν ήδη κάνει, να προγραμματίσουν μία συνάντηση με τον Προσωπικό τους Συνεργάτη, προκειμένου να τον γνωρίσουν από κοντά και να ενημερωθούν για τα νέα προνόμια και υπηρεσίες του Premium Banking, είτε καλώντας απευθείας τον ίδιο, είτε μέσω της εφαρμογής i-bank pass plus.

Τι εργαλεία προσφέρει η Εθνική στους επενδυτές για τη χάραξη της επενδυτικής τους στρατηγικής και πώς διασφαλίζει το compliance με την MIFID II αλλά και τον SFDR;

Στην Εθνική Τράπεζα, λειτουργούμε με γνώμονα τους στόχους και τις ανάγκες των πελατών μας. Τα “εργαλεία” μας είναι η πιστή τήρηση των προβλεπομένων από τους διεθνείς κανόνες και οδηγίες, όπως η MiFID II, και φυσικά ο υψηλός επαγγελματισμός του προσωπικού μας. Θα πρέπει να τονιστεί πως τα στελέχη που έχουν αναλάβει την εξυπηρέτηση των πελατών ως προς τα επενδυτικά τους σχέδια, είναι πλήρως πιστοποιημένα και διαρκώς επανεκπαιδεύονται. Έχουν πλήρη επίγνωση του θεσμικού πλαισίου πίσω από τη MiFID και φροντίζουν για την απαρέγκλιτη τήρησή της. Κάθε πελάτης προτού συμμετάσχει σε οποιοδήποτε επενδυτικό προϊόν ενημερώνεται για αυτήν και υπογράφει τη σχετική σύμβαση. Επιπλέον, το πρώτο βήμα της διαδικασίας επιλογής τίτλου από κάθε πελάτη είναι ο προσδιορισμός του επενδυτικού του προφίλ κατόπιν διενέργειας του σχετικού ερωτηματολογίου.
Έχουμε μάλιστα ενσωματώσει δικλείδες ασφαλείας στα συστήματά μας που καθιστούν αδύνατη τη συμμετοχή σε επενδυτικά προϊόντα τυχόν περιπτώσεις πελατών που δεν έχουν ενημερωθεί και αποδεχτεί τη σύμβαση MiFID II ή δεν είναι συμβατοί, σύμφωνα με το επενδυτικό τους προφίλ, με το προϊόν που ενδιαφέρονται να αποκτήσουν.


Αλλάζουν “συνήθειες” οι επενδυτές
To 90% των εύπορων επενδυτών δηλώνει ότι η πανδημία είχε ως αποτέλεσμα να θέλουν να εναρμονίσουν τις επενδύσεις τους με τις αξίες τους, σύμφωνα με τη νέα έρευνα Investor Watch της UBS. Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 3.800 επενδυτές από 15 αγορές παγκοσμίως, κατέγραψε την ολοένα μεγαλύτερη επιθυμία των επενδυτών να χρησιμοποιήσουν τα κεφάλαιά τους με στόχο την προώθηση της αλλαγής, ενώ αποζητούν έναν υψηλότερο σκοπό στη ζωή τους:
• Το 79% θεωρεί ότι η πανδημία το ώθησε να αξιολογήσει εκ νέου τι είναι σημαντικότερο
• Περίπου οι μισοί σκοπεύουν να αυξήσουν τις φιλανθρωπικές προσφορές τους
• Σχεδόν το 60% ενδιαφέρεται περισσότερο για τις βιώσιμες επενδύσεις απ’ ό,τι πριν από την πανδημία
Μέσα από την έρευνα διαπιστώθηκε ότι, ως απόρροια της πανδημίας, οι νεότερες γενιές έστρεψαν περισσότερο την προσοχή τους στις επενδύσεις που συνδέονται με κάποιον συγκεκριμένο σκοπό. Το 79% των επενδυτών ηλικίας 50 ετών και κάτω επισήμανε ότι η πανδημία ενίσχυσε την επιθυμία του να συμβάλλει στον κόσμο με πιο ξεχωριστό τρόπο και να κάνει τη διαφορά, σε σύγκριση με το 51% των επενδυτών άνω των 50 ετών. Τα τρία τέταρτα περίπου του νεότερου αυτού πληθυσμού εκφράζουν επίσης την επιθυμία να αναπτύξουν ή να επικαιροποιήσουν ένα ολοκληρωμένο χρηματοοικονομικό πρόγραμμα.

Η Daylight, η πρώτη τράπεζα για την LGBTQΙ+ κοινότητα δείχνει τη δυναμική της

Ο Rob Curtis και η Billie Simmons είχαν μια απλή ιδέα: να δημιουργήσουν ένα τραπεζικό ίδρυμα ειδικά για ανθρώπους που αποκλείονται από τραπεζικά προϊόντα και υπηρεσίες λόγω της διαφορετικής τους ταυτότητας. Και φαίνεται ότι αυτή η ιδέα βρίσκει ανταπόκριση.

Τα πράγματα δεν είναι εύκολα για όλους. Στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, η γραφειοκρατία, οι όροι και προϋποθέσεις είναι τέτοια που πολλές φορές αποκλείουν συγκεκριμένες κοινότητες  από το να έχουν το πιο απλό: ένα λογαριασμό καταθέσεων. Τι γίνεται λοιπόν όταν η αστυνομική σου ταυτότητα σε κατατάσσει σε ένα φύλο που δεν είσαι; Πώς λύνεις τα πρακτικά ζητήματα που προκύπτουν όταν αποφασίζεις να ζήσεις όπως εσύ νιώθεις άνετα και θες;

Αυτά τα ερωτήματα στριφογύριζαν στο μυαλό και στις συζητήσεις των Αμερικανών Rob Curtis και Billie Simmons, οι οποίοι έβλεπαν τους φίλους τους να παλεύουν με τα γρανάζια των δημόσιων υπηρεσιών, αλλά και των τραπεζών γιατί θέλησαν κάποια στιγμή στη ζωή τους να κάνουν πραγματικότητα το όνειρο τους, δηλαδή να ζήσουν όπως αισθάνονται.

Έτσι λοιπόν, ίδρυσαν τη Daylight, μια neobank που προσφέρει τραπεζικά προϊόντα και υπηρεσίες στα μέλη της LGBTQI+ κοινότητας, με έναν σκοπό: να ενισχύσουν το inclusivity στο finance αλλά και να απλοποιήσουν διαδικασίες οι οποίες ήταν χρονοβόρες και κοστοβόρες για το συγκεκριμένο target group.

O Νεκτάριος Λιόλιος, ελληνικής καταγωγής που διαμένει στη Γερμανία, βοήθησε στο στήσιμο της τράπεζας, ως ειδικός σύμβουλος των δυο ιδρυτών. “Αν πεις σε έναν ετεροφυλόφιλο ότι υπάρχει μια τέτοια τράπεζα θα απορήσει και θα σου πει ότι έχουμε ισότητα, τι χρειάζεται μια τέτοια τράπεζα;

Οι ομοφυλόφιλοι όμως ξέρουν πολύ καλά γιατί χρειάζεται,” λέει στο Digital Finance o κ. Λιόλιος. Παραδέχεται ότι στα πρώτα βήματα της έρευνας, η υπόθεση ήταν ότι η Daylight θα ήταν μια τράπεζα που θα είχε τραπεζικά προϊόντα που θα ενίσχυε το LGBTQI+ κίνημα. Για παράδειγμα, οι χρεωστικές κάρτες θα έπαιρναν ένα ποσοστό από τις αγορές του πελάτη και θα τα διέθετε σε μια ΜΚΟ. Ωστόσο αποδείχθηκε ότι αυτή η προσέγγιση ήταν λάθος.

“Οι έρευνες που κάναμε – και ήταν πολλές – μάς έδειξαν πως οι δυνητικοί πελάτες είχαν ανάγκη από μια τράπεζα που να καταλάβαινε την οικονομική τους κατάσταση. Για παράδειγμα, την ανάγκη ενός ομοφυλόφιλου ζευγαριού να εκταμιεύσει ένα δάνειο για να αγοράσει σπίτι. Ή να επεκτείνει την οικογένεια του,” λέει ο κ. Λιόλιος. “Από τα πιο βασικά όμως ζητήματα ήταν αυτά της ταυτότητας φύλου. Τα τρανς άτομα, ή ακόμα και όσοι δεν ταυτίζονται απαραίτητα με το φύλο που λέει η ταυτότητα τους, ήθελαν τραπεζικές υπηρεσίες χωρίς γραφειοκρατικά προβλήματα και αγκυλώσεις.”

H Daylight έχει ήδη ξεκινήσει να λειτουργεί από το Νοέμβριο του 2020, εφαρμόζοντας το μοντέλο το referral, όπου πρέπει να προσκληθεί κάποιος από έναν πελάτη προκειμένου να επωφεληθεί από τις υπηρεσίες και τα προϊόντα της neobank. Η κίνηση αυτή έγινε για δύο λόγους.

Πρώτον, για να υπάρχει έλεγχος της ροής των πελατών και να μπορέσει η τράπεζα να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στη ζήτηση που θα έχουν τα προϊόντα τους και δεύτερον να διασφαλιστεί πως το πελατολόγιο της θα έχουν αρχικά την εξατομικευμένη εξυπηρέτηση που απαιτείται.

Προς ευχάριστη έκπληξη όλων η ζήτηση είναι μεγάλη και το waiting list καθημερινά γεμίζει. “Οι πρώτες χρεωστικές κάρτες έχουν σταλεί σε πελάτες στις Ηνωμένες Πολιτείες και πιστεύουμε ότι μέσα στο 2021 θα είμαστε fully operational,” λέει ο κ. Λιόλιος.

Ο συνιδρυτής της Daylight προχώρησε στην ίδρυση της neobank, όταν είδε πώς οι συμβατικές τράπεζες αδυνατούσαν να εξυπηρετήσουν  τα LGBTQI+ άτομα σε βασικά τραπεζικά προϊόντα.
Rob Curtis, Co-Founder

Το RegTech είναι τομέας που “ήρθε για να μείνει”

To 1ο Συνέδριο RegTech της Boussias απέδειξε πως η τεχνολογία στην κανονιστική συμμόρφωση είναι το ζητούμενο της σημερινής χρηματοοικονομικής αγοράς.

Από την αυτοματοποίηση των δεδομένων μέχρι την κυβερνοασφάλεια, το πρώτο (διαδικτυακό) συνέδριο RegTech της Boussias κατάφερε να συγκεντρώσει τον χρηματοοικονομικό κλάδο – και όχι μόνο – σε μια οθόνη. Θεσμικοί παράγοντες, ασφαλιστικοί οργανισμοί και τράπεζες έδωσαν το παρών σε μια ημέρα όπου συζητήθηκε η σημασία της ανάπτυξης των RegTech λύσεων, μιας και οι κανονισμοί, ευρωπαϊκοί και εθνικοί, βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας στα θέματα προς επίλυση.

Είναι προφανές από την παρακολούθηση του συνεδρίου πως ο προβληματισμός γύρω από τη συνεχόμενη ροή ρυθμιστικών πλαισίων που φαίνεται ότι δεν έχει τέλος είναι έντονος, αναγκάζοντας τους οργανισμούς να καταφύγουν στην τεχνολογία για να ανταποκριθούν στα αιτήματα των αρχών.

Ο κλάδος του RegTech αν και σχετικά νέος αποδεικνύεται όλο και πιο αναγκαίος για το σημερινό επιχειρείν, καθώς προσφέρει την αυτοματοποίηση που όλοι χρειάζονται τόσο στα δεδομένα όσο και στις λειτουργίες τους.

Χαρίκλεια Απαλαγάκη, Γενική Γραμματέας Ένωσης Ελληνικών  Τραπεζών
Η κ Χαρίκλεια Απαλαγάκη στην ομιλία της ανέφερε πως τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο οι τράπεζες θα έχουν να αντιμετωπίσουν και να προσαρμοστούν σε μια σειρά από νέα κανονιστικά πλαίσια και νόμους, που έρχονται από το δεύτερο εξάμηνο του 2021 και μέσα στο 2022.

Αναφέρθηκε εκτενώς στον επικείμενο κανονισμό AML (Anti Money Laundering) που προωθεί η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA) και θα ισχύσει από το νέο έτος, αλλά και στους νόμους εταιρικής διακυβέρνησης που θα επηρεάσει τα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα από φέτος.

Το RegTech, είπε, έρχεται να βοηθήσει τις τράπεζες να προσαρμοστούν σε αυτές τις αλλαγές και να διασφαλίσει, πρώτον πως τα δεδομένα των πελατών δεν θα εκτεθούν και δεύτερον πως θα προστατεύσει τα συμφέροντα τόσο των ίδιων των ιδρυμάτων όσο και των καταθετών τους.

Γιώργος Νασούλης, Group Chief Data Officer στην Τράπεζα Πειραιώς
Ο Γιώργος Νασούλης μίλησε για τη στρατηγική σημασία των δεδομένων σε μια τράπεζα λέγοντας πως αποτελούν ένα στρατηγικό επιχειρηματικό περιουσιακό στοιχείο και ένα βασικό παράγοντα για την επίτευξη και διατήρηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Αποτελούν βασικό καταλύτη και βρίσκονται στον πυρήνα του ψηφιακού μετασχηματισμού των Τραπεζών για την βελτιστοποίηση της εμπειρίας των πελατών, την αύξηση της επιχειρηματικής ευελιξίας και αποτελεσματικότητας, την δημιουργία νέων πηγών εσόδων και την ενίσχυση και βελτίωση των κανονιστικών, εποπτικών και λειτουργικών αναφορών του οργανισμού.

Έτσι λοιπόν βοηθούν στην εξατομίκευση των αλληλεπιδράσεων με τους πελάτες και την ευθυγράμμιση της πρότασης αξίας της Τράπεζας με τις ανάγκες των πελατών, στην ενδυνάμωση του οργανισμού ώστε γρήγορα να καθορίζει, να αξιολογεί και να προσαρμόζει την στρατηγική πορεία δράσης του σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον αγοράς, στην διαμόρφωση νέων ψηφιακών επιχειρηματικών μοντέλων μέσω της δημιουργίας εσόδων από την αξιοποίηση των δεδομένων και τέλος στην υποστήριξη των αναφορών για την καθημερινή εύρυθμη επιχειρηματική λειτουργία του οργανισμού καθώς τη συμμόρφωσή του με τις κανονιστικές απαιτήσεις με αποτελεσματικό τρόπο.

Ιωάννης Κανελλόπουλος, Υποδιευθυντής της διεύθυνσης επιθεώρησης εποπτευομένων εταιρειών στην Τράπεζα της Ελλάδος
Ο κ. Ιωάννης Κανελλόπουλος τόνισε πως ο “αδύναμος κρίκος” στο οικοσύστημα του finance είναι ο πελάτης, καθώς η ιστορία έχει δείξει ότι είναι ο νούμερο ένα στόχος όσων διαπράττουν οικονομικές απάτες. Τόνισε πως ειδικά με την εμφάνιση του διαδικτύου, η απάτη όχι μόνο έχει επεκταθεί αλλά και μεταλλάσσεται πολύ γρήγορα, καθιστώντας δύσκολο το έργο των τραπεζών να προστατεύσουν τους πελάτες τους.

Υποστήριξε πως λόγω αυτής της ταχύτητας με την οποία εξαπλώνεται και εξελίσσεται η απάτη, μόνο τεχνολογίες που μπορούν να “μαθαίνουν” και να προσαρμόζονται γρήγορα θα μπορέσουν να αναχαιτίσουν και να αποτρέψουν το όποιο κενό ασφαλείας στις τραπεζικές συναλλαγές προκύψει. Τεχνητή Νοημοσύνη, machine learning, είναι μερικές μόνο από τις αναδυόμενες τεχνολογίες που θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή προκειμένου να προστατευτεί ο σύγχρονος πελάτης και καταναλωτής.

Νίκος Γεωργόπουλος, Cyber Risks Advisor, Cromar Insurance Brokers Ltd, Co-Founder DPO Academy
Ο κ. Νίκος Γεωργόπουλος τόνισε την ανάγκη οι εταιρείες να καλύπτονται πλέον και ασφαλιστικά από το λεγόμενο cyber risk, το οποίο έχει αναδυθεί τα τελευταία χρόνια με την έκρηξη της τεχνολογίας και την επέκταση του διαδικτύου.

Είπε ότι πλέον οι εταιρείες διαθέτουν άυλη περιουσία  όπως είναι οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούν για την αντιμετώπιση του κυβερνοεγκλήματος και θα πρέπει να διασφαλίσουν την προστασία αυτών τεχνολογιών. Η τεχνολογία, είπε, εξελίσσεται και μεταμορφώνεται σε γρήγορους ρυθμούς, ωστόσο το κυβερνόεγκλημα βρίσκεται ακόμα δυστυχώς ένα βήμα μπροστά.

Οι λύσεις που προσφέρονται στον τομέα του regtech είναι ιδανικές, ωστόσο μπορούν ανά πάσα στιγμή να θεωρηθούν παλιές αν το hacking και γενικά το κυβερνοέγκλημα πολλαπλασιαστεί ή εξελιχθεί με τέτοιο τρόπο που μπορεί να βλάψει την εκάστοτε επιχείρηση.

Sophia Bantanidis, Head of Regulatory Strategy & Policy TTS Innovation, Treasury & Trade Solutions, Citi
Η Sophia Bantanidis ανέτρεξε στο παρελθόν της ως μέλος της Βρετανικής ρυθμιστικής αρχής, Financial Conduct Authority, λέγοντας πως πριν την εμφάνιση του RegTech τα πράγματα για τους επόπτες ήταν αρκετά δυσκολότερα αφού όλη η δουλειά έπρεπε να γίνει σε offline περιβάλλον.

Είπε ωστόσο ότι η ανάπτυξη της τεχνολογίας ειδικά μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 υπήρξε ραγδαία, και κάθε χρόνο γίνεται όλο και πιο εξειδικευμένη, πράγμα που βοηθά απεριόριστα τόσο τους οργανισμούς όσο και τους επόπτες να μένουν συντονισμένοι με την παράλληλη αύξηση του ρυθμού των νομοθετικών πλαισίων.

Η πανδημία του Covid-19, είπε, ήταν η αφορμή να έρθει το regtech στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και να βιώσει η αγορά μια παράλληλη αύξηση των λύσεων, καθώς οι τράπεζες προσπαθούσαν να βρουν τρόπους συμμόρφωσης και προστασίας λόγω της ψηφιοποίησης της αγοράς, όπως το digital onboarding, τα mobile wallets, κ.ά.

Διονύσης Θεοδοσίου, Head of IT Greece στην HSBC France
Ο Διονύσης Θεοδοσίου μίλησε για την ανάγκη να υπάρχουν “καθαρά” δεδομένα σε μια χρηματοικονομική εταιρεία, προκειμένου να προχωρά στο financial reporting χωρίς προβλήματα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τεχνολογικές λύσεις, κυρίως ως προς την επεξεργασία, την ταξινόμηση και τον διαμοιρασμό των δεδομένων.

Η αυτοματοποίηση, σύμφωνα με τον κ. Θεοδοσίου, είναι βασικός παράγοντας για να μπορέσει να υπάρξει ποιότητα στα δεδομένα. Είναι σίγουρο ότι πάντα θα υπάρχουν προβλήματα στα δεδομένα ωστόσο η ελαχιστοποίηση τους είναι το ζητούμενο και εκεί θα πρέπει να επικεντρωθούν οι προσπάθειες των οργανισμών. Όλο αυτό θα αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο για την κανονιστική συμμόρφωση που απαιτούν οι εποπτικές αρχές.

Dr. Ruth Wandhofer, Partner, Gaus Ventures
Η Dr Ruth Wandhofer τόνισε ότι τον τελευταίο χρόνο της πανδημίας η αγορά βίωσε και ακόμη βιώνει ένα νέο κύμα νομοθεσιών και κανονισμών για τομείς όπως το Anti- Money Laundering και το Know Your Customer, το ID identification αλλά και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Οι τράπεζες στην Ευρώπη ξεκίνησαν, όπως είπε, επιτέλους να κοιτούν προς την κατεύθυνση του RegTech, όμως αρκετά διστακτικά. Για πρώτη φορά, οι τραπεζικοί οργανισμοί προχώρησαν σε αυτοματοποίηση των διαδικασιών τους σε ό,τι αφορά κυρίως την επεξεργασία δεδομένων, μειώνοντας το επιχειρησιακό και λειτουργικό τους κόστος.

Παράλληλα, έχουν ξεκινήσει να μελετούν regtech λύσεις που αφορούν επικείμενα νομοθετικά πλαίσια όπως τον κανονισμό AML που έχει συνταχθεί από την EBA και αναμένεται να τεθεί σε ισχύει την επόμενη χρονιά.

Anastasia Dokuchaeva, Head of Product, Clausematch
Η Anastasia Dokuchaeva, ως “εκπρόσωπος” της RegTech βιομηχανίας, τόνισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς είναι η δυνατότητα να μείνουν ενημερωμένοι για τις αλλαγές που φέρνει ο κάθε κανονισμός, αφού είναι τόσο συχνές που στο τέλος επικρατεί μια σύγχυση για το τι ισχύει και τι όχι.

Επιπλέον, η αυτοματοποίηση τόσο των επιχειρησιακών διαδικασιών όσο και της προσαρμογής στην εκάστοτε νομοθεσία είναι ένα από τα βασικά ζητήματα που τα ιδρύματα προσπαθούν να επιλύσουν, συνήθως καταφεύγοντας σε λύσεις που είτε είναι απαρχαιωμένες είτε μη αποτελεσματικές.

Η στροφή, λοιπόν, στην τεχνολογία και ειδικά στον regtech κλάδο αποτελεί ίσως την πιο ολοκληρωμένη και αξιόπιστη στρατηγική για έναν τραπεζικό οργανισμό, διασφαλίζοντας την συνέχεια και την απρόσκοπτη προσαρμογή του σε ένα κανονιστικό πλαίσιο που συνεχώς αλλάζει.

Μαρία Σωτήρχου, Data Governance & Information Security Group Manager στην Ευρωπαϊκή Πίστη
Η Μαρία Σωτήρχου είπε ότι το Solvency II για τους ασφαλιστικούς οργανισμούς υπήρξε ιδιαίτερα αυστηρό και ανάγκασε τις ασφαλιστικές να στραφούν στην τεχνολογία προκειμένου να διαχειριστούν πιο αποτελεσματικά τα δεδομένα τους και να βρίσκονται σε στοίχιση με το κανονιστικό πλαίσιο.

Είναι προφανές για την κ. Σωτήρχου ότι οι RegTech λύσεις παρά το γεγονός ότι βρίσκονται ακόμα στα πρώτα χρόνια της ζωής τους, ήρθαν για να μείνουν αφού όχι μόνο βοηθούν στη διαχείριση των κανονισμών, αλλά και προσφέρουν πολλά σε ό,τι αφορά την ποιότητα των δεδομένων, τη μείωση του κόστους, την μείωση του ρίσκου αλλά κυρίως την αυτοματοποίηση στην επεξεργασία δεδομένων. Τόνισε την ανάγκη ο κλάδος του RegTech να αναπτυχθεί προκειμένου οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί να μπορούν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις υψηλές κανονιστικές απαιτήσεις.

Shruti Ajitsaria, Partner, Head of Fuse, Allen & Overy
Η Shruti Ajitsaria είπε ότι ο τομέας του RegTech έχει ακόμα πολλά περιθώρια ανάπτυξης, καθώς είναι ένας νευραλγικός τομέας που δεν πρόκειται να κορεστεί γρήγορα. Για παράδειγμα, ακόμα δεν υπάρχουν ολοκληρωμένες RegTech λύσεις για το AML/KYC, αλλά και για μια σειρά από κανονισμούς όπως μέρη του MiFID II.

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία ωστόσο είναι να βρεθεί μια λύση η οποία να μπορέσει να βάλει σε μια σειρά τους κανονισμούς και να μπορεί να ανανεώνεται αυτόματα σε κάθε αλλαγή τους, προκειμένου να μπορούν οι οργανισμοί να συμβαδίζουν με την κανονιστική συμμόρφωση.

Είναι επίσης σημαντικό, είπε η Shruti Ajitsaria, να μπορούν οι regtech startups να έχουν ένα έτοιμο προϊόν το οποίο να είναι όσο απλό γίνεται, καθώς η πολλή εκπαίδευση του προσωπικού περισσότερο θα περιπλέξει παρά θα απλοποιήσει τις εσωτερικές διαδικασίες μιας τράπεζας.

Nicola Yannoulis, Senior Policy Expert στην Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή
Η Nicola Yannoulis μίλησε για τις δυστοκίες που υπάρχουν σχετικά με τον τομέα του RegTech, ειδικότερα από την πλευρά των κανονιστικών αρχών. Είπε ότι υπάρχει μια έλλειψη γνώσης και ικανοτήτων που εμποδίζει την κατανόηση πολλών καινοτόμων τεχνολογικών εργαλείων από πλευράς εποπτικών αρχών, ενώ σίγουρα δεν βοηθάει και ο καταιγισμός νομοθετικών πλαισίων που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, αφού πολλές RegTech λύσεις μπορούν εν μια νυκτί να αποδειχθούν πεπερασμένες δεδομένου ότι οι αναθεωρήσεις των κανονισμών είναι συχνές.

Αυτό που προτείνεται ως λύση, είπε η κ. Yannoulis, είναι να στραφούν οι αρχές προς τα λεγόμενα regulatory sandboxes και να προσφέρουν στους παρόχους regtech λύσεων ένα περιβάλλον που θα βοηθήσει όχι μόνο να αναπτυχθούν αλλά και να κατανοήσουν τα ίδια τα στελέχη των αρχών πώς λειτουργεί μια συγκεκριμένη τεχνολογία και σε τι βοηθά.

Λίλιαν Τσιότου, Head of Group Compliance and Corporate Governance στην Εθνική Ασφαλιστική
Η Λίλιαν Τσιότου είπε ότι πολλοί παλιοί χρηματοοικονομικοί οργανισμοί έχουν ακόμα να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα των legacy συστημάτων, τα οποία ήταν προϊοντικά και δε μπορούν πλέον να ανταπεξέλθουν στο σημερινό κανονιστικό περιβάλλον ούτε στη πελατοκεντρική φιλοσοφία που θέλουν πλέον αναπτύξουν.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την δημιουργία τεχνολογιών δεδομένων, οι οποίες θα καταστήσουν τα δύο αυτά ζητούμενα το βασικό επιχειρηματικό μοντέλο του οργανισμού. Σε αυτήν την προσπάθεια μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο οι λύσεις RegTech οι οποίες θα “κουμπώσουν” πάνω στον οργανισμό και θα προσφέρουν αυτοματοποίηση των λειτουργιών τους μέσα από την καλύτερη διαχείριση των δεδομένων.

Λίλιαν Μήτρου, Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Η κ. Λίλιαν Μήτρου μίλησε για την ανάδυση του RegTech που προήλθε από έναν συνδυασμό εξυπηρέτησης αναγκών διαφόρων μερών της αγοράς, όπως των ίδιων των εποπτικών αρχών την κατακόρυφη αύξηση των νομοθετικών πλαισίων που αναγκάζουν τα ιδρύματα να συμμορφωθούν με τις διατάξεις τους, τα πολύ υψηλά πρόστιμα που επιβάλλονται από τις αρχές, αλλά και από την ίδια την τεχνολογία που γνώρισε μια “έκρηξη” τα τελευταία χρόνια λόγω της τεχνητής νοημοσύνης και του data science.

Σύμφωνα με ιρλανδική έρευνα – είπε η κ. Μήτρου – πάνω από 286 ενεργές regtech λύσεις ιδιωτικών εταιρειών έχουν υιοθετηθεί αυτή τη στιγμή σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δείχνοντας πως η συμμόρφωση παραμένει μια από τις βασικές προτεραιότητες σε όλες τις επιχειρήσεις. Ωστόσο τόνισε πως έχει αναδυθεί το φαινόμενο εταιρειών που απλώς χαράσσουν στρατηγική για συμμόρφωση προκειμένου να δημοσιοποιηθεί και να επωφεληθούν από αυτή την δημοσιότητα παρά προχωρούν σε ουσιαστική συμμόρφωση.