Το 5ο Συνέδριο της Boussias 360ο Payments ανέδειξε ως βασικό «talk of the town» τα instant payments, και ειδικά τις διασυνοριακές πληρωμές οι οποίες αλλάζουν άρδην από τον καινούριο χρόνο με τη βοήθεια του ευρωπαϊκού TIPS.

Με ομιλητές από όλο το φάσμα του fintech, από τράπεζες μέχρι διεθνείς οργανισμούς και paytechs, το πέμπτο συνέδριο 360o Payments που διοργάνωσε η Boussias ανέδειξε μια σειρά από σημαντικά ζητήματα για το μέλλον των ψηφιακών – και όχι μόνο – συναλλαγών. Αδιαμφησβήτητα οι άμεσες πληρωμές κατείχαν τη μερίδα του λέοντος, σε έναν ζωντανό διάλογο ανάμεσα στα κορυφαία στελέχη της χρηματοοικονομικής αγοράς.
Σε κάθε περίπτωση, οι νέες τεχνολογίες, το fintech και τα κανονιστικά πλαίσια αναγνωρίστηκαν ως κύριοι παράγοντες εξέλιξης που αναμένεται να σχηματίσουν την επόμενη ημέρα των ψηφιακών πληρωμών.

O Βασίλης Παναγιωτίδης Πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών μίλησε για τα σχέδια της Κομισιόν για τις ευρωπαϊκές πληρωμές.
Το ψηφιακό ευρώ είναι από τις πρώτες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, είπε ο κ. Παναγιωτίδης, ουσιαστικά προαναγγέλλοντας στο συνέδριο την έναρξη του σχεδίου για την ανάπτυξη του που ανακοινώθηκε επίσημα από την Κομισιόν στα μέσα του Ιουλίου. Παράλληλα, τόνισε πως οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές εξετάζουν όλους τους νέους ψηφιακούς τρόπους πληρωμών, και τις διαθέσιμες τεχνολογίες που αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο πώς θα διαμορφωθούν οι δυνατότητες συναλλαγών για τους καταναλωτές από το χρηματοικονομικό σύστημα της Ένωσης.

Η Γιώτα Παπαρίδου, Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΠΕ είπε ότι η πανδημία του κορωνοϊού έφερε στο προσκήνιο την αξία της τεχνολογίας, η χρήση της οποίας αποδείχθηκε στρατηγικής σημασίας.
Η παγκόσμια αγορά των ψηφιακών πληρωμών καταγράφει αύξηση 40% τη διετία 2020-2021, επεσήμανε η κ. Παπαρίδου, ενώ σύμφωνα με έρευνα το 2021 ο παγκόσμιος όγκος των ψηφιακών συναλλαγών αναμένεται να φτάσει τα 6,6 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η κ. Παπαρίδου εξήγησε πως η παγκόσμια κοινότητα στράφηκε προς την τεχνολογία λόγω της κοινωνικής αποστασιοποίησης που επεβλήθη εξαιτίας της πανδημίας, αλλά και ως το πιο «ασφαλές» μέσο πληρωμών από άποψη δημόσιας υγείας. Έτσι λοιπόν ο ψηφιακός μετασχηματισμός καθίσταται όχι μόνο αναγκαίος αλλά και είναι παγκόσμια επιταγή, καθώς οι καταναλωτές συνειδητοποιούν ότι οι ψηφιακές πληρωμές τους βοηθούν στην καθημερινότητα τους, χωρίς να αισθάνονται την απειλή του κορωνοϊού.

Ο Ιωάννης Βουγιούκας διευθύνων σύμβουλος της Συνεταιριστικής Τράπεζας Ηπείρου είπε ότι η τράπεζα ακολούθησε τις επιταγές της εποχής επιταχύνοντας την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών της.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι σημαντικός και για τις συνεταιριστικές τράπεζες, αφού ειδικά με την έλευση της πανδημίας, έπρεπε να παρέχουν στους πελάτες τους τρόπους ψηφιακών συναλλαγών, γι’αυτό και υιοθετήθηκαν νέες τεχνολογίες και ψηφιοποιήθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα οι τραπεζικές υπηρεσίες. Ωστόσο, ο κ. Βουγιούκας τόνισε ότι η τεχνολογική εξέλιξη, τουλάχιστον για τις συνεταιριστικές τράπεζες, θα πρέπει να συνοδεύεται από ενίσχυση των διαπροσωπικών σχέσεων με τους πελάτες, αφού η λειτουργία των ιδρυμάτων αυτών στηρίζεται στην εμπιστοσύνη που έχουν οι καταναλωτές στον τραπεζικό τους σύμβουλο. Έτσι θα πρέπει να υπάρξει ένας συνδυασμός ψηφιακού μετασχηματισμού και ενίσχυσης του ανθρώπινου παράγοντα στη σχέση Τράπεζας – πελάτη.

Ο Θεόφιλος Καλαϊτζίδης ICT Supervisor στην Τράπεζα της Ελλάδος είπε ότι η είσοδος νέων παικτών στον τομέα των πληρωμών και οι νέες τεχνολογίες αλλάζουν τις προσδοκίες των καταναλωτών.
Η ευρωπαϊκή οδηγία PSD2 για τις πληρωμές ήταν ο καταλυτικός παράγοντας για να αναπτυχθούν οι ψηφιακές πληρωμές στην Ευρώπη αλλά κυρίως στην Ελλάδα, η οποία προ πανδημίας κατέγραφε ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στις ψηφιακές πληρωμές. Σύμφωνα με τον κ. Καλαϊτζίδη, οι κανονιστικές αρχές έθεσαν το πλαίσιο μέσα στο οποίο οι τράπεζες στην Ελλάδα θα μπορούσαν να κινηθούν προκειμένου να προσφέρουν γρήγορες και ασφαλείς ψηφιακές πληρωμές στους Έλληνες καταναλωτές, πλαίσιο το οποίο αξιοποίησαν αποτελεσματικά με το ξέσπασμα της πανδημίας. Σε κάθε περίπτωση, τα πράγμα δείχνουν να έχουν πάρει μια αμιγώς ψηφιακή κατεύθυνση, η οποία με τη βοήθεια των κανονιστικών αρχών μπορεί να γίνει ο πρωταρχικός τρόπος συναλλαγής, αφήνοντας πίσω τη μέθοδο των μετρητών.

Η Σταυρούλα Καμπουρίδου διευθύνουσα σύμβουλος της ΔΙΑΣ Α.Ε., τόνισε ότι στόχος για αυτή τη χρονιά είναι η επιτυχής διασύνδεση με το ευρωπαϊκό σύστημα άμεσων πληρωμών.
Ο κυριότερος στόχος για το 2021 είναι η σύνδεση των ελληνικών τραπεζών με το TIPS, το ευρωπαϊκό δηλαδή σύστημα άμεσων πληρωμών. Φέτος, είπε η κ. Καμπουρίδου, θα συνδεθούν οι τέσσερις συστηματικές τράπεζες, η Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα, η Attica Bank και η Viva. Αυτό σημαίνει ότι από το Δεκέμβριο αυτής της χρονιάς, το 95% περίπου των τραπεζικών λογαριασμών στην Ελλάδα θα μπορεί να στέλνει και να δέχεται instant πληρωμές όχι μόνο από την Ελλάδα αλλά και από όλη την Ευρώπη. Η εκκαθάριση των συναλλαγών θα γίνεται πλέον σε δευτερόλεπτα, και τα χρήματα θα πιστώνονται στο λογαριασμό άμεσα, εξαλείφοντας το χρόνο αναμονής πίστωσης που μέχρι σήμερα είναι στις 2 με 3 εργάσιμες ημέρες.

Η Έφη Μπήτρου, Director, Head of Digital Business στην Εθνική Τράπεζα, επεσήμανε ότι έχει έρθει η εποχή για τις τράπεζες να περάσουν από το digital στο smart banking.
Το λεγόμενο digital banking έχει στηριχθεί στην ιδέα της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών, όπου οι τράπεζες «κούμπωναν» διάφορα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία πάνω στα legacy συστήματα καθώς και σε ένα digital layer που χτίζεται πάνω από την παραδοσιακή οργάνωση της τράπεζας. Πλέον, σύμφωνα με την κ. Μπήτρου, οι τράπεζες θα πρέπει να περάσουν στο smart banking, όπου οι τράπεζες δε βλέπουν πλέον το digital ως ένα κανάλι υπηρεσιών αλλά για ένα επιχειρηματικό μοντέλο που στηρίζεται σε συνεργασίες με νεοφυείς επιχειρήσεις που είναι digital by default. Πρόκειται για ένα μοντέλο που ήδη έχει αρχίσει να εφαρμόζεται στο εξωτερικό με τις συνεργασίες πιστωτικών ιδρυμάτων με τεχνολογικές εταιρείες εισάγοντας μια ολοκληρωμένη καινούρια ψηφιακή εμπειρία.

Ο Δημήτρης Ψαρράκης Director of the Brussels Council, Digital Finance Strategy Advisor to the European Parliament είπε ότι η Ευρώπη έχει ήδη αναπτύξει τη στρατηγική της για την καινοτομία στις πληρωμές.
Τόσο η πανδημία του κορωνοϊού όσο και οι εξελίξεις στον ιδιωτικό τομέα έχουν αναγκάσει την «συντηρητική» Ευρωπαϊκή Ένωση να σχεδιάσει τη στρατηγική της για ανάπτυξη του τομέα της καινοτομίας στην Ευρώπη. Όπως είπε ο κ. Ψαρράκης, η στρατηγική έχει ήδη σχεδιαστεί και αναμένεται να εφαρμοστεί το επόμενο διάστημα, με σκοπό να αναπτυχθούν καινοτόμες λύσεις για όλο το φάσμα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, οι οποίες θα λειτουργούν μέσα σε ένα πλήρως ρυθμιζόμενο περιβάλλον, που όμως δεν θα έχει ανασταλτικό χαρακτήρα, αντιθέτως θα διασφαλίζει πως οι τεχνολογίες που αναπτύσσονται θα είναι προς όφελος των Ευρωπαίων καταναλωτών, με την Ευρωπαϊκή Ένωση να λειτουργεί ως εγγυητής για την ασφάλεια των συναλλαγών.

Χρήστος Τόπακας Group IT Security & Control Senior Director στην Τράπεζα Πειραιώς επεσήμανε πως στον τομέα της ασφάλειας των πληρωμών, πολύ σημαντικό ρόλο παίζουν και οι ίδιοι οι καταναλωτές.
Οι καταναλωτές πρέπει να εκπαιδευτούν έτσι ώστε να αναγνωρίζουν πότε είναι ασφαλείς οι συναλλαγές τους, καθώς η άγνοια είναι από τους κυριότερους παράγοντες που επηρεάζει σημαντικά το επίπεδο ασφαλείας των τραπεζικών συναλλαγών. Όσα συστήματα και να έχει στη διάθεση της μια τράπεζα για να αποφύγει τις απάτες από κακόβουλους χρήστες και να προστατέψει τους καταναλωτές, αν οι ίδιοι οι πελάτες δεν ακολουθούν κάποιες πολύ συγκεκριμένες πρακτικές, οι συναλλαγές τους θα είναι εκτεθειμένες και ευάλωτες. Σύμφωνα με τον κ. Τόπακα, ακόμα και σήμερα, όπου η ψηφιακή γνώση είναι μεγαλύτερη, ακόμα υπάρχουν καταναλωτές που ανοίγουν phishing μηνύματα από το κινητό ή το web, θέτοντας σε κίνδυνο την περιουσία τους.

Ο Παναγιώτης Πολύδωρος Business Development Director στη Mastercard Greece, Cyprus & Malta υπογράμμισε τη στροφή των καταναλωτών προς τις ηλεκτρονικές πληρωμές λόγω της πανδημίας.
Οι ηλεκτρονικές πληρωμές εκτοξεύθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας, καθώς το ποσοστό των ανθρώπων που στράφηκαν σε κάρτες και web ή mobile banking υπερδιπλασιάστηκαν τον τελευταίο χρόνο. Ο κ. Πολύδωρος είπε ότι σε όλο το φάσμα του οικοσυστήματος των payments, οι συνήθειες των βασικών παικτών έδειξαν μια απόλυτη μεταστροφή στη δυνατότητα πληρωμών μέσω ψηφιακών καναλιών. Tα στοιχεία που έρχονται τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και από την Ελλάδα δείχνουν πως πλέον ο ψηφιακός δρόμος αποτελεί το μοναδικό εργαλείο για την εκτέλεση συναλλαγών.

Ο Δρ. Δημήτρης Σαλαμπάσης Καθηγητής στο Swinburne University είπε ότι τα mobile payments φαίνεται ότι παίρνουν το προβάδισμα στη νέα εποχή των πληρωμών.
Οι πληρωμές μέσω κινητών εφαρμογών καταλαμβάνουν την πρώτη θέση ανάμεσα στις ψηφιακές πλατφόρμες συναλλαγών, τόσο στην Ευρώπη όσο και στον υπόλοιπο δυτικό κόσμο, όπως δείχνουν τα στατιστικά που δημοσιεύουν διεθνείς εταιρείες ερευνών όπως η McKinsey. Φαίνεται ότι τα instant payments είναι αυτό που επιζητά ο σύγχρονος καταναλωτής, ο οποίος χρειάζεται αμεσότητα, ταχύτητα και ασφάλεια στις συναλλαγές του, αναζητώντας παράλληλα τις πλατφόρμες εκείνες που θα του παρέχουν το καλύτερο user experience, οι οποίες πρέπει να είναι όσο πιο απλές και intuitive γίνεται. Η νέα αυτή τάση διαμορφώνεται τόσο από τις fintechs οι οποίες παίζουν κεντρικό ρόλο, όσο και από τις ρυθμιστικές αρχές οι οποίες πρέπει να ανοίξουν τον δρόμο για την εφαρμογή των άμεσων πληρωμών.

Ο Αλέξιος Δρυμιώτης, Head of Payments & Cash Management στη Eurobank είπε ότι μια από τις πιο σημαντικές εξελίξεις είναι η αλλαγή της πλατφόρμας Swift.
Ένα από τα σημεία στα οποία επικεντρώνονται οι συστημικές τράπεζες της Ελλάδας είναι η ενισχυμένη πλατφόρμα της Swift, η οποία αναμένεται να προσφέρει περισσότερα εργαλεία για πιο εύκολες πληρωμές σε επίπεδο εταιρειών, καθώς πλέον οι πελάτες μιας τράπεζας θα μπορούν να βλέπουν σε πιο στάδιο βρίσκεται η πληρωμή τους, ενώ η συναλλαγή θα εκτελείται πιο εύκολα και γρήγορα. Οι τράπεζες βρίσκονται σε συνεργασία με τη Swift προκειμένου να εναρμονιστούν με τα καινούρια συστήματα και δουλεύουν πάνω στη διασφάλιση μιας καλύτερης εμπειρίας χρήστη. Παράλληλα, οι άμεσες πληρωμές και οι διασυνοριακές συναλλαγές βρίσκονται επίσης πολύ ψηλά στην ατζέντα των τραπεζών εν όψει και τoυ ευρωπαϊκού προγράμματος TIPS.

O Νίκος Πετράκης, Director, Cards Business της Τράπεζας Πειραιώς υπογράμμισε ότι υπάρχει σημαντική αύξηση των ψηφιακών συναλλαγών ωστόσο υπάρχει ακόμα δρόμος για ανάπτυξη.
Το πεδίο των ψηφιακών πληρωμών βρίσκεται σε στάδιο εξέλιξης, καθώς ο χρηματοοικονομικός τομέας έχει στη φαρέτρα της διάφορους τρόπους ηλεκτρονικών συναλλαγών, όπως το mobile payment και το digital wallet, ένας τομέας που έχει συνεχή ανάπτυξη και συντελούνται μεγάλες αλλαγές.
Ωστόσο, η συζήτηση γύρω από την εξέλιξη των πληρωμών θα πρέπει να συμπεριλάβει και ένα κομμάτι του κοινού που δεν ασχολούνται με τέτοιου είδους πληρωμές και προτιμούν ακόμα τα μετρητά. Εκεί, σύμφωνα με τον κ. Πετράκη, θα πρέπει να επικεντρωθεί η όποια κουβέντα για το μέλλον των πληρωμών, καθώς πρόκειται για μια μεγάλη μερίδα της ελληνικής κοινωνίας, η οποία πρέπει να πειστεί και να εκπαιδευτεί στις ψηφιακές συναλλαγές.

Γιώργος Μαρίνος, Digital Transformation στην Εθνική Τράπεζα.
Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί ότι η πανδημία έφερε το οικοσύστημα των ψηφιακών υπηρεσιών πιο κοντά στους καταναλωτές και πελάτες των τραπεζών, ενώ ενίσχυσε και το inclusion μιας συγκεκριμένης μερίδας πολιτών που δεν είχαν πρόσβαση στα φυσικά καταστήματα για να ολοκληρώσουν τις συναλλαγές τους, είτε γιατί ήταν εργαζόμενοι με ωράρια που δεν τους επέτρεπαν την επίσκεψη σε ένα κατάστημα, είτε γιατί ήταν άνθρωποι με προβλήματα υγείας.

Νάσος Παυλίδης, Director of the Financial Products Division στην Alpha Bank.
Τα instant payments βρίσκονται στο επίκεντρο των εξελίξεων σε ό,τι αφορά τις πληρωμές στη χώρα μας καθώς είναι ένας τομέας όπου όλες οι τράπεζες εργάζονται προς την υλοποίηση τους, καθώς αποτελεί όχι μόνο ένα φιλόδοξο σχέδιο της ΕΈ με σημείο αναφοράς το TIPS αλλά και κοινωνική επιταγή, καθώς οι πελάτες πλέον αναζητούν γρήγορες και άμεσες συναλλαγές. έχει αναπτυχθεί πολύ η υπηρεσία των απομακρυσμένων συναλλαγών, καθώς τόσο η πανδημία όσο και η γενικότερη στροφή των καταναλωτών προς σε αυτή την κατεύθυνση έχει τοποθετήσει το remote customer service ως ένα από τα κυριότερα πεδία δράσης των ελληνικών συστημικών τραπεζών.