AR/VR, το next big thing των τραπεζών;

Η εικονική και η επαυξημένη πραγματικότητα θα είναι -σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις- το next big thing που, μετά την ψυχαγωγία και τα βιντεοπαιχνίδια, θα φέρει την επανάσταση στις ψηφιακές τραπεζικές υπηρεσίες.

Μήπως σας ξάφνιασε αυτός ο τίτλος και αναρωτιέστε τι δουλειά μπορεί να έχουν οι βουτιές με τους λογαριασμούς; Σήμερα, ίσως όχι μεγάλη, αλλά σε λίγα χρόνια μάλλον θα είναι ο κανόνας. Και, πιστέψτε μας, αυτές οι “βουτιές” στον χρηματοοικονομικό μας κόσμο θα είναι -όπως όλα δείχνουν- πολύ εντυπωσιακές.

Πάμε, λοιπόν, να δούμε πώς και γιατί. Εκτός από τις “αναδυόμενες τεχνολογίες” που, άλλωστε, αποτυπώνονται και στον τίτλο αυτής της στήλης, ολοένα μεγαλύτερο ρόλο έχουν αρχίσει να παίζουν σε πολλούς και ποικίλους τομείς οι “εμβυθιστικές” (immersive technologies), όπως συνοπτικά αποκαλούμε τις τεχνολογίες εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας (Virtual / Augmented Reality), μαζί με όποιο άλλο μείγμα τους – οι πειραματισμοί συνεχίζονται και έχουν μεγάλο ενδιαφέρον.

Βεβαίως, το AR και το VR δεν είναι κάτι καινούριο – όλες αυτές οι τεχνολογίες υπάρχουν κάμποσες δεκαετίες, μόνο που τώρα έχουν μπει πια για τα καλά στην εποχή της ωριμότητάς τους, καθώς πληρούνται ταυτόχρονα πολλές συνθήκες από πλευράς υπολογιστικής ισχύος, συνδεσιμότητας και κόστους, εξ ου η απογείωση και η εξάπλωση.

Τα πρώτα “τροχιοδεικτικά” έπεσαν εκεί γύρω στο 2014, όταν ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ εξαγόρασε την πολλά υποσχόμενη κατασκευάστρια γυαλιών VR, Oculus, με στόχο να περάσει μέσα από αυτήν την επόμενη φάση της διάδρασής μας με τον ψηφιακό κόσμο. Μόλις πέρυσι, μάλιστα, τόνισε σε σχόλιό του ότι, “κάποια στιγμή στη διάρκεια αυτής της δεκαετίας, τα γυαλιά επαυξημένης πραγματικότητας θα επανακαθορίσουν τη σχέση μας με την τεχνολογία”.

Και μάλλον δεν είναι ο μόνος που το πιστεύει: κι οι άλλοι τρεις από τους “τέσσερις σωματοφύλακες” της GAFA (Google, Amazon, Facebook, Apple) δραστηριοποιούνται έντονα στον ίδιο τομέα, ο καθένας από τη δική σκοπιά φυσικά, έτοιμοι άλλοτε να συμμαχήσουν κι άλλοτε να ανταγωνιστούν.

Απλώς η πανδημία ήρθε να επιταχύνει τις εξελίξεις και να αλλάξει τους κανόνες στο ηλεκτρονικό εμπόριο, το πρώτο μεγάλο “πεδίο μάχης”, μετά την ψυχαγωγία και τα βιντεοπαιχνίδια – εκεί, όμως, κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει το κατεστημένο, τη Mastercard και τη Visa, που έχουν “βάλει πόδι” στον συγκεκριμένο χώρο ήδη από το 2017. Η πρώτη στήριξε τότε μέσω της πλατφόρμας MasterPay μια εφαρμογή ηλεκτρονικών αγορών με τη βοήθεια VR, ενώ η δεύτερη αξιοποίησε την πλατφόρμα PayScout επίσης σε συνδυασμό με VR και αποστολή των αγορών στο σπίτι.

Ο πολύμηνος εγκλεισμός μας υποχρέωσε όλους να αποδεχτούμε την εικονική πραγματικότητα στην καθημερινότητά μας και, κυρίως, να συνηθίσουμε στη χρήση της. Συμμετέχουμε σαν να μη συμβαίνει τίποτα σε εικονικά συνέδρια ως ομιλητές ή επισκέπτες στα (ψηφιακά) περίπτερα, ψωνίζουμε και δοκιμάζουμε ρούχα σε εικονικά καταστήματα (κάπου διάβασα ότι η κινεζική Κ11 έχει στήσει ολόκληρο mall, με δεκάδες διαφορετικά brand stores), δοκιμάζουμε τα έπιπλα που βλέπουμε στον ψηφιακό κατάλογο για να δούμε αν χωράνε και πώς θα φαίνονται στην (εικονική) αναπαράσταση του διαμερίσματός μας, ενώ το ίδιο κάνουμε και με τους συνδυασμούς των (εικονικών) χρωμάτων στους (εικονικούς) τοίχους μας. Το ταξίδι όχι μόνο έχει ξεκινήσει, αλλά είναι και συναρπαστικό.

Η μεγάλη στιγμή της “εμβύθισης”, όμως, μάλλον θα είναι η χρήση της στον χώρο της οικονομίας όπου συνεχίζεται η αέναη αναζήτηση με στόχο τη μεγιστοποίηση της θετικής εμπειρίας του χρήστη, με πιθανότερους πρωταγωνιστές τις fintech και τις neo-banks – σχήματα σαφώς πιο ευέλικτα και καινοτόμα, από τις παραδοσιακές τράπεζες.

Ήδη, η αμερικανική Acorns εκδίδει μια χρεωστική με δυνατότητα AR μέσω smartphone, ενώ η ιστορική πλην καινοτόμα αυστραλιανή Westpac αξιοποιεί κι αυτή την ίδια τεχνολογία για να δώσει από την οθόνη του κινητού οικονομικά δεδομένα και συμβουλές. Κάτι μας λέει πως, αν λυθούν τα τελευταία τεχνικά προβλήματα ειδικά στο θέμα των γυαλιών, δεν θα δούμε απλώς εφαρμογές, αλλά ανατροπές – ο χώρος προσφέρεται.

Η Daylight, η πρώτη τράπεζα για την LGBTQΙ+ κοινότητα δείχνει τη δυναμική της

Ο Rob Curtis και η Billie Simmons είχαν μια απλή ιδέα: να δημιουργήσουν ένα τραπεζικό ίδρυμα ειδικά για ανθρώπους που αποκλείονται από τραπεζικά προϊόντα και υπηρεσίες λόγω της διαφορετικής τους ταυτότητας. Και φαίνεται ότι αυτή η ιδέα βρίσκει ανταπόκριση.

Τα πράγματα δεν είναι εύκολα για όλους. Στον τομέα των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, η γραφειοκρατία, οι όροι και προϋποθέσεις είναι τέτοια που πολλές φορές αποκλείουν συγκεκριμένες κοινότητες  από το να έχουν το πιο απλό: ένα λογαριασμό καταθέσεων. Τι γίνεται λοιπόν όταν η αστυνομική σου ταυτότητα σε κατατάσσει σε ένα φύλο που δεν είσαι; Πώς λύνεις τα πρακτικά ζητήματα που προκύπτουν όταν αποφασίζεις να ζήσεις όπως εσύ νιώθεις άνετα και θες;

Αυτά τα ερωτήματα στριφογύριζαν στο μυαλό και στις συζητήσεις των Αμερικανών Rob Curtis και Billie Simmons, οι οποίοι έβλεπαν τους φίλους τους να παλεύουν με τα γρανάζια των δημόσιων υπηρεσιών, αλλά και των τραπεζών γιατί θέλησαν κάποια στιγμή στη ζωή τους να κάνουν πραγματικότητα το όνειρο τους, δηλαδή να ζήσουν όπως αισθάνονται.

Έτσι λοιπόν, ίδρυσαν τη Daylight, μια neobank που προσφέρει τραπεζικά προϊόντα και υπηρεσίες στα μέλη της LGBTQI+ κοινότητας, με έναν σκοπό: να ενισχύσουν το inclusivity στο finance αλλά και να απλοποιήσουν διαδικασίες οι οποίες ήταν χρονοβόρες και κοστοβόρες για το συγκεκριμένο target group.

O Νεκτάριος Λιόλιος, ελληνικής καταγωγής που διαμένει στη Γερμανία, βοήθησε στο στήσιμο της τράπεζας, ως ειδικός σύμβουλος των δυο ιδρυτών. “Αν πεις σε έναν ετεροφυλόφιλο ότι υπάρχει μια τέτοια τράπεζα θα απορήσει και θα σου πει ότι έχουμε ισότητα, τι χρειάζεται μια τέτοια τράπεζα;

Οι ομοφυλόφιλοι όμως ξέρουν πολύ καλά γιατί χρειάζεται,” λέει στο Digital Finance o κ. Λιόλιος. Παραδέχεται ότι στα πρώτα βήματα της έρευνας, η υπόθεση ήταν ότι η Daylight θα ήταν μια τράπεζα που θα είχε τραπεζικά προϊόντα που θα ενίσχυε το LGBTQI+ κίνημα. Για παράδειγμα, οι χρεωστικές κάρτες θα έπαιρναν ένα ποσοστό από τις αγορές του πελάτη και θα τα διέθετε σε μια ΜΚΟ. Ωστόσο αποδείχθηκε ότι αυτή η προσέγγιση ήταν λάθος.

“Οι έρευνες που κάναμε – και ήταν πολλές – μάς έδειξαν πως οι δυνητικοί πελάτες είχαν ανάγκη από μια τράπεζα που να καταλάβαινε την οικονομική τους κατάσταση. Για παράδειγμα, την ανάγκη ενός ομοφυλόφιλου ζευγαριού να εκταμιεύσει ένα δάνειο για να αγοράσει σπίτι. Ή να επεκτείνει την οικογένεια του,” λέει ο κ. Λιόλιος. “Από τα πιο βασικά όμως ζητήματα ήταν αυτά της ταυτότητας φύλου. Τα τρανς άτομα, ή ακόμα και όσοι δεν ταυτίζονται απαραίτητα με το φύλο που λέει η ταυτότητα τους, ήθελαν τραπεζικές υπηρεσίες χωρίς γραφειοκρατικά προβλήματα και αγκυλώσεις.”

H Daylight έχει ήδη ξεκινήσει να λειτουργεί από το Νοέμβριο του 2020, εφαρμόζοντας το μοντέλο το referral, όπου πρέπει να προσκληθεί κάποιος από έναν πελάτη προκειμένου να επωφεληθεί από τις υπηρεσίες και τα προϊόντα της neobank. Η κίνηση αυτή έγινε για δύο λόγους.

Πρώτον, για να υπάρχει έλεγχος της ροής των πελατών και να μπορέσει η τράπεζα να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στη ζήτηση που θα έχουν τα προϊόντα τους και δεύτερον να διασφαλιστεί πως το πελατολόγιο της θα έχουν αρχικά την εξατομικευμένη εξυπηρέτηση που απαιτείται.

Προς ευχάριστη έκπληξη όλων η ζήτηση είναι μεγάλη και το waiting list καθημερινά γεμίζει. “Οι πρώτες χρεωστικές κάρτες έχουν σταλεί σε πελάτες στις Ηνωμένες Πολιτείες και πιστεύουμε ότι μέσα στο 2021 θα είμαστε fully operational,” λέει ο κ. Λιόλιος.

Ο συνιδρυτής της Daylight προχώρησε στην ίδρυση της neobank, όταν είδε πώς οι συμβατικές τράπεζες αδυνατούσαν να εξυπηρετήσουν  τα LGBTQI+ άτομα σε βασικά τραπεζικά προϊόντα.
Rob Curtis, Co-Founder

Επιταχυντές ανοίγματος οριζόντων

Οι διεθνείς κολοσσοί VISA και MasterCard στηρίζουν, τα τελευταία χρόνια, τα πρώτα βήματα όσων fintech εταιριών έχουν ιδέες που αξίζει να υλοποιηθούν, “επ’ αμοιβαίω συμφέροντι”.

Οι δυο “μεγάλες κυρίες” στον κόσμο των καρτών, VISA και MasterCard, αναπτύσσονται αδιάκοπα, εφαρμόζοντας στην πράξη τον χρυσό κανόνα για συνεχή βελτίωση της τεχνολογίας που χρησιμοποιούν και διεύρυνση των δυνατοτήτων της. Για να το πετύχουν αυτό, είναι υποχρεωμένες να έχουν τα μάτια και τα αυτιά τους ανοικτά, να αφουγκράζονται τις ανάγκες των πελατών τους, άμεσων (το σύνολο του τραπεζικού συστήματος) και έμμεσων (όλοι εμείς, οι τελικοί χρήστες).

Να φροντίζουν να μαθαίνουν για κάθε τι πρωτότυπο και καινοτόμο που κυκλοφορεί. Αλλά και να παίζουν τον δάσκαλο και τον πάτρονα στις μικρές εταιρίες και τις startup, με καλές ως και ανατρεπτικές ιδέες. Εξ ου και η ιδιαίτερη εστίασή τους στη δημιουργία ανά τον κόσμο επιταχυντών και ειδικών προγραμμάτων αξιοποίησης των έξυπνων ιδεών που κομίζουν οι νεοφυείς, οι οποίες δεν είναι διόλου απίθανο να μετεξελιχθούν στις δημοφιλείς εφαρμογές που θα χρησιμοποιούμε σε λίγα χρόνια.

Το Digital Finance ζήτησε και κατέγραψε τις απόψεις των εκπροσώπων των δυο κολοσσιαίων εταιριών στην περιοχή μας, σχετικά με την προώθηση της καινοτομίας, τις ανάγκες, τις ευκαιρίες και τις προοπτικές αυτού του τόσο ιδιαίτερου χώρου.

Βαθιά ριζωμένη στο DNA μας η καινοτομία
Παναγιώτης Πολύδωρος – Business Development Director, Mastercard

Η καινοτομία βρίσκεται βαθιά ριζωμένη στο DNA μας και η συνεργασία με τις fintech ξεδιπλώνεται μέσω του Mastercard Fintech Accelerate, το οποίο αποτελείται από τέσσερις άξονες δράσης. Ο πρώτος είναι το Fintech Express. Το να γίνεις έμπιστος συνεργάτης μιας fintech δεν είναι εύκολο… Αυτές οι εταιρείες φημίζονται για την ταχύτητα και την ακρίβεια τους. Δουλεύουν around the clock και οι απαιτήσεις τους εξελίσσονται διαρκώς.

Όταν, για παράδειγμα, η έκδοση κάρτας είναι μέρος του στρατηγικού σχεδιασμού και αποτελεί βασικό προαπαιτούμενο χρηματοδότησης, εμείς επιβάλλεται να ανταποκριθούμε. Το Fintech Express προσαρμόζει τις διαδικασίες για να γίνεις μέλος της Mastercard, μειώνοντας στο ελάχιστο τον απαιτούμενο χρόνο time-to-market. Παράλληλα, πολύ συχνά βρισκόμαστε αντιμέτωποι με fintech που αναπτύσσουν αξιόλογες λύσεις κι από την άλλη παραδοσιακά τραπεζικά ιδρύματα, που προσπαθούν να καινοτομήσουν.

Σ’ αυτό το πλαίσιο εντάσσεται ο δεύτερος άξονας των δράσεων μας, το Start-Path, το οποίο «παντρεύει» αυτές τις δύο ανάγκες. Πρόκειται ίσως για το πιο γνωστό διεθνώς accelerator, που διαρκεί έξι μήνες. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, φέρνουμε τις νεοφυείς εταιρείες σε επαφή με τράπεζες, ώστε πολύ πρακτικά να προσαρμόσουν τις υπηρεσίες τους στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, διερευνώντας παράλληλα δυνατότητες συνεργασίας. Συνηθίζουμε να λέμε ότι το Start-Path είναι το «Ιερό Δισκοπότηρο», το Holy Grail, των fintech accelerators.

Το πρόγραμμα είναι ιδιαίτερα δημοφιλές και επιλεκτικό – ενδεικτικά, να αναφέρω ότι λαμβάνουμε περίπου 1.600 αιτήσεις το χρόνο απ’ όλο τον κόσμο και επιλέγουμε μόνο 40. Μάλιστα, πρόσφατα, η Warply έγινε η πρώτη ελληνική fintech – μέλος του προγράμματος. Τρίτος πυλώνας, είναι το Fintech Engage. Η αγορά των πληρωμών βασίζεται στην τεχνολογία κι αυτό συνεπάγεται εξειδίκευση.

Το Engage είναι η πλατφόρμα της Mastercard στην οποία συγκεντρώνουμε έμπειρους και αξιόπιστους συνεργάτες, που αξιολογούνται με στόχο την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών στις πληρωμές και, ήδη, συνεργαζόμαστε με πάνω από 200 τεχνολογικούς παρόχους.

Στο Engage, μία fintech εταιρεία συμμετέχει ώστε να καταστήσει τις υπηρεσίες της διαθέσιμες σε μία τράπεζα. Θα την παρομοίαζα με πλατφόρμα γνωριμιών, όπου η Mastercard παίζει τον ρόλο του match-maker. Τελευταίος άξονας το Developer Zone, μια πλατφόρμα όπου fintech εταιρείες μπορούν να βρουν πάνω από 100 APIs και να τα χρησιμοποιήσουν για την κάλυψη των αναγκών τους. Δεν σταματάμε, όμως, εκεί. Στην πραγματικότητα αυτή είναι η αρχή…

Στην Ελλάδα καταστρώνουμε μια σειρά από σημαντικές πρωτοβουλίες προς την κατεύθυνση των fintech, όπως το Athens Innovation Form και το Central Eastern Europe Fintech Program. Καταρχάς, το ετήσιο Athens Innovation Form έχει καταστεί πλέον θεσμός. To 2019 ξεκινήσαμε και τον Mastercard Fintech Competition.

Σε συνεργασία με τους accelerators των τραπεζών εντοπίσαμε τις πλέον υποσχόμενες fintech και τις καλέσαμε να παρουσιάσουν τη δουλειά τους σ’ ένα κοινό αποτελούμενο από σημαντικά στελέχη του κόσμου των πληρωμών και του ευρύτερου οικοσυστήματος καινοτομίας. Νικήτρια αναδείχθηκε η Finclude, με έπαθλο την αυτόματη πρόκριση στον τελικό γύρο επιλογής του Start-Path.

Τέλος, είναι σημαντικό να διασφαλίσουμε ότι στις fintech δίνονται οι κατάλληλες ευκαιρίες να μεγαλώσουν, καλύπτοντας πραγματικές τους ανάγκες και δημιουργώντας προστιθέμενη αξία. Είμαστε, λοιπόν, σε διαδικασία προετοιμασίας του Central Eastern Europe Fintech Program.

Το συγκεκριμένο πρόγραμμα σχεδιάζεται σε συνεργασία με το Start-Path και αποτελεί πρωτοβουλία που γεννήθηκε μεν στην Ελλάδα, αλλά απευθύνεται σε fintech από την ευρύτερη περιοχή της Κεντρο-Ανατολικής Ευρώπης. Είμαστε ιδιαίτερα ενθουσιασμένοι γι’ αυτή τη πρωτοβουλία και σύντομα θα είμαστε σε θέση να μοιραστούμε περισσότερες λεπτομέρειες.

Απαντάμε με καινοτομία στις προκλήσεις της αγοράς
Sevdalina Vassileva – Γενική Διευθύντρια της Visa για Ελλάδα, Κύπρο και Βουλγαρία

Στη Visa έχουμε μια ευρεία, διεθνή ατζέντα καινοτομίας και θεωρούμε πολύ σημαντική την εφαρμογή της στις τοπικές αγορές όπου δραστηριοποιούμαστε. Σε αυτό το πλαίσιο σχεδιάσαμε και αναπτύξαμε το Visa Innovation Program. Το VIP σχεδιάστηκε για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της αγοράς, αξιοποιώντας την καινοτομία που φέρουν οι fintech, όσον αφορά στην ψηφιακή οικονομία, τις διασυνοριακές πληρωμές, το άνοιγμα νέων ροών πληρωμής, τη δημιουργία και ανάπτυξη νέων ψηφιακών τάσεων.

Το πρόγραμμα τρέχει σε τρεις χώρες, Βουλγαρία, Ελλάδα και Τουρκία, και στόχος μας είναι να παρέχουμε σε νεοσύστατες επιχειρήσεις ένα επιταχυνόμενο πρόγραμμα για δοκιμή, επικύρωση, συν-δημιουργία και διάθεση καινοτόμων προϊόντων σε συνεργασία με τη Visa και το παγκόσμιο δίκτυο συνεργατών της, ελαχιστοποιώντας τη διαδικασία που απαιτείται για να φτάσει ένα προϊόν στην αγορά.

Το Visa Innovation Program, που ξεκίνησε το 2018, έχει προσελκύσει περισσότερες από 300 υποψήφιες εταιρείες, ενώ 30 από αυτές έχουν φτάσει στο στάδιο του Proof of Concept (PoC), των πιλοτικών δοκιμών και ενεργειών πρόσβασης στην αγορά, αξιοποιώντας την πελατοκεντρική προσέγγιση και τη μεθοδολογία σχεδιαστικής σκέψης (design thinking).

Στην Ελλάδα, το Visa Innovation Program ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2019 σε συνεργασία με την Crowdpolicy, επιτρέποντάς μας να ενισχύσουμε τις δυνατότητες των τοπικών fintechs να προσφέρουν λύσεις στις προκλήσεις της αγοράς και να επεκταθούν εκτός Ελλάδας.

Στο πλαίσιο του προγράμματος οι νεοσύστατες επιχειρήσεις συνεργάζονται με καταξιωμένους μέντορες του τραπεζικού τομέα, του  τομέα πληρωμών, το ψηφιακού τομέα κ.α., έχουν πρόσβαση στους πελάτες της Visa και στην κοινότητα της CrowdPolicy και αξιοποιούν το Visa Developer Platform (VDP). Στους δύο πρώτους κύκλους του προγράμματος στην Ελλάδα, επιλέχθηκαν 12 fintech στις οποίες το πρόγραμμα έδωσε την ευκαιρία να συνεργαστούν με κορυφαίες τράπεζες και να εκτελέσουν με επιτυχία PoCs.

Τώρα οδηγούμε το Visa Innovation Program στο επόμενο επίπεδο, επεκτείνοντας την εμβέλειά του στις fintech ολόκληρης της ΝΑ Ευρώπης. Αυτό θα μας επιτρέψει να αξιοποιήσουμε μια περισσότερο διαφοροποιημένη ομάδα fintech, αλλά και να τις δικτυώσουμε με τα Hubs της Visa στην Αθήνα, την Κωνσταντινούπολη και τη Σόφια.

Επίσης, θα συμπεριλάβει περισσότερες εταιρείες και οργανισμούς και θα δώσει σε περισσότερες ελληνικές fintech και εταιρείες καινοτομίας τη δυνατότητα συμμετοχής στο VIP, προσφέροντας ταυτόχρονα στις τράπεζες- μέλη μας στη χώρα περισσότερες ευκαιρίες συνεργασίας.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, η Visa ανακοίνωσε πρόσφατα την έναρξη του 3ου κύκλου του Visa Innovation Program, κάνοντας το πρώτο βήμα προς την επίτευξη συνεργασιών μεταξύ των τριών αγορών, με τελικό στόχο να ολοκληρωθούν επιτυχώς διασυνοριακά PoCs, και να δοθούν στις fintech περισσότερες ευκαιρίες σύμπραξης με συνεργάτες της Visa, εκτός των αγορών προέλευσής τους.

Στον 3ο κύκλο επιλέχτηκαν 18 fintech από 190 υποψηφιότητες, προερχόμενες από Βουλγαρία, Ελλάδα και Τουρκία. Στη διάρκεια της εναρκτήριας εκδήλωσης είχαν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους σ’ ένα κοινό αποτελούμενο από στελέχη χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, νεοσύστατων επιχειρήσεων, επενδυτικών εταιρειών κι από τις τρεις αγορές.

Στη Visa δουλεύουμε σκληρά με τους συνεργάτες μας για να βελτιώσουμε ακόμα περισσότερο το Visa Innovation Program και να δώσουμε σε περισσότερες νέες εταιρείες fintech την ευκαιρία να αναπτυχθούν.

Ευρύτατη η γκάμα των λύσεων
Τόσο η VISA, όσο και η MasterCard υποστηρίζουν μέσω των επιταχυντών τους ευρύτατη γκάμα λύσεων, η οποία είναι ενδεικτική αφενός των τάσεων που επικρατούν σήμερα στον χώρο των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, αφετέρου των αναζητήσεων που δεν σταματούν ποτέ για πρωτότυπους τρόπους να βελτιστοποιηθεί σε μέγιστο βαθμό το “ταξίδι” του καταναλωτή των προϊόντων και των υπηρεσιών του κλάδου.

Έτσι, βλέπουμε στην τελευταία “εσοδεία” νεοφυών από πλευράς MasterCard στον δεύτερο άξονα δράσης της, τον Start-Path, που ανακοινώθηκαν τον Μάιο, να δίνεται ιδιαίτερη έμφαση σε λύσεις οι οποίες αξιοποιούν την τεχνολογία blockchain σε θέματα διευκόλυνσης των πληρωμών ή άλλων συναλλαγών, σε συνδυασμό με το μοντέλο του Software-as-a-Service.

Μάλιστα, η MasterCard έχει επενδύσει σημαντικά ποσά στην προβεβλημένη εταιρία στον χώρο του blockchain, ConsenSys, ενώ αξιοποιεί την ίδια τεχνολογία και στην Provenance Solution, με αντικείμενο την ιχνηλασιμότητα του αποτυπώματος άνθρακα.

Ανάλογη είναι και η γκάμα από πλευράς VISA, με τη δική της πιο πρόσφατη επιλογή στον τρίτο κύκλο του Visa Innovation να περιλαμβάνει λύσεις Banking-as-a-Service, Buy-Now-Pay-Later, Open Banking, διαχείρισης μετρητών σε πραγματικό χρόνο, πληρωμών στα ψηφιακά κανάλια, διαχείρισης πελατών, ταξιδίων, χώρων στάθμευσης, προσωπικών οικονομικών και οδηγού έξυπνων επενδύσεων.

Το RegTech είναι τομέας που “ήρθε για να μείνει”

To 1ο Συνέδριο RegTech της Boussias απέδειξε πως η τεχνολογία στην κανονιστική συμμόρφωση είναι το ζητούμενο της σημερινής χρηματοοικονομικής αγοράς.

Από την αυτοματοποίηση των δεδομένων μέχρι την κυβερνοασφάλεια, το πρώτο (διαδικτυακό) συνέδριο RegTech της Boussias κατάφερε να συγκεντρώσει τον χρηματοοικονομικό κλάδο – και όχι μόνο – σε μια οθόνη. Θεσμικοί παράγοντες, ασφαλιστικοί οργανισμοί και τράπεζες έδωσαν το παρών σε μια ημέρα όπου συζητήθηκε η σημασία της ανάπτυξης των RegTech λύσεων, μιας και οι κανονισμοί, ευρωπαϊκοί και εθνικοί, βρίσκονται στην κορυφή της ατζέντας στα θέματα προς επίλυση.

Είναι προφανές από την παρακολούθηση του συνεδρίου πως ο προβληματισμός γύρω από τη συνεχόμενη ροή ρυθμιστικών πλαισίων που φαίνεται ότι δεν έχει τέλος είναι έντονος, αναγκάζοντας τους οργανισμούς να καταφύγουν στην τεχνολογία για να ανταποκριθούν στα αιτήματα των αρχών.

Ο κλάδος του RegTech αν και σχετικά νέος αποδεικνύεται όλο και πιο αναγκαίος για το σημερινό επιχειρείν, καθώς προσφέρει την αυτοματοποίηση που όλοι χρειάζονται τόσο στα δεδομένα όσο και στις λειτουργίες τους.

Χαρίκλεια Απαλαγάκη, Γενική Γραμματέας Ένωσης Ελληνικών  Τραπεζών
Η κ Χαρίκλεια Απαλαγάκη στην ομιλία της ανέφερε πως τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο οι τράπεζες θα έχουν να αντιμετωπίσουν και να προσαρμοστούν σε μια σειρά από νέα κανονιστικά πλαίσια και νόμους, που έρχονται από το δεύτερο εξάμηνο του 2021 και μέσα στο 2022.

Αναφέρθηκε εκτενώς στον επικείμενο κανονισμό AML (Anti Money Laundering) που προωθεί η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA) και θα ισχύσει από το νέο έτος, αλλά και στους νόμους εταιρικής διακυβέρνησης που θα επηρεάσει τα εγχώρια πιστωτικά ιδρύματα από φέτος.

Το RegTech, είπε, έρχεται να βοηθήσει τις τράπεζες να προσαρμοστούν σε αυτές τις αλλαγές και να διασφαλίσει, πρώτον πως τα δεδομένα των πελατών δεν θα εκτεθούν και δεύτερον πως θα προστατεύσει τα συμφέροντα τόσο των ίδιων των ιδρυμάτων όσο και των καταθετών τους.

Γιώργος Νασούλης, Group Chief Data Officer στην Τράπεζα Πειραιώς
Ο Γιώργος Νασούλης μίλησε για τη στρατηγική σημασία των δεδομένων σε μια τράπεζα λέγοντας πως αποτελούν ένα στρατηγικό επιχειρηματικό περιουσιακό στοιχείο και ένα βασικό παράγοντα για την επίτευξη και διατήρηση ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος. Αποτελούν βασικό καταλύτη και βρίσκονται στον πυρήνα του ψηφιακού μετασχηματισμού των Τραπεζών για την βελτιστοποίηση της εμπειρίας των πελατών, την αύξηση της επιχειρηματικής ευελιξίας και αποτελεσματικότητας, την δημιουργία νέων πηγών εσόδων και την ενίσχυση και βελτίωση των κανονιστικών, εποπτικών και λειτουργικών αναφορών του οργανισμού.

Έτσι λοιπόν βοηθούν στην εξατομίκευση των αλληλεπιδράσεων με τους πελάτες και την ευθυγράμμιση της πρότασης αξίας της Τράπεζας με τις ανάγκες των πελατών, στην ενδυνάμωση του οργανισμού ώστε γρήγορα να καθορίζει, να αξιολογεί και να προσαρμόζει την στρατηγική πορεία δράσης του σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον αγοράς, στην διαμόρφωση νέων ψηφιακών επιχειρηματικών μοντέλων μέσω της δημιουργίας εσόδων από την αξιοποίηση των δεδομένων και τέλος στην υποστήριξη των αναφορών για την καθημερινή εύρυθμη επιχειρηματική λειτουργία του οργανισμού καθώς τη συμμόρφωσή του με τις κανονιστικές απαιτήσεις με αποτελεσματικό τρόπο.

Ιωάννης Κανελλόπουλος, Υποδιευθυντής της διεύθυνσης επιθεώρησης εποπτευομένων εταιρειών στην Τράπεζα της Ελλάδος
Ο κ. Ιωάννης Κανελλόπουλος τόνισε πως ο “αδύναμος κρίκος” στο οικοσύστημα του finance είναι ο πελάτης, καθώς η ιστορία έχει δείξει ότι είναι ο νούμερο ένα στόχος όσων διαπράττουν οικονομικές απάτες. Τόνισε πως ειδικά με την εμφάνιση του διαδικτύου, η απάτη όχι μόνο έχει επεκταθεί αλλά και μεταλλάσσεται πολύ γρήγορα, καθιστώντας δύσκολο το έργο των τραπεζών να προστατεύσουν τους πελάτες τους.

Υποστήριξε πως λόγω αυτής της ταχύτητας με την οποία εξαπλώνεται και εξελίσσεται η απάτη, μόνο τεχνολογίες που μπορούν να “μαθαίνουν” και να προσαρμόζονται γρήγορα θα μπορέσουν να αναχαιτίσουν και να αποτρέψουν το όποιο κενό ασφαλείας στις τραπεζικές συναλλαγές προκύψει. Τεχνητή Νοημοσύνη, machine learning, είναι μερικές μόνο από τις αναδυόμενες τεχνολογίες που θα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή προκειμένου να προστατευτεί ο σύγχρονος πελάτης και καταναλωτής.

Νίκος Γεωργόπουλος, Cyber Risks Advisor, Cromar Insurance Brokers Ltd, Co-Founder DPO Academy
Ο κ. Νίκος Γεωργόπουλος τόνισε την ανάγκη οι εταιρείες να καλύπτονται πλέον και ασφαλιστικά από το λεγόμενο cyber risk, το οποίο έχει αναδυθεί τα τελευταία χρόνια με την έκρηξη της τεχνολογίας και την επέκταση του διαδικτύου.

Είπε ότι πλέον οι εταιρείες διαθέτουν άυλη περιουσία  όπως είναι οι τεχνολογίες που χρησιμοποιούν για την αντιμετώπιση του κυβερνοεγκλήματος και θα πρέπει να διασφαλίσουν την προστασία αυτών τεχνολογιών. Η τεχνολογία, είπε, εξελίσσεται και μεταμορφώνεται σε γρήγορους ρυθμούς, ωστόσο το κυβερνόεγκλημα βρίσκεται ακόμα δυστυχώς ένα βήμα μπροστά.

Οι λύσεις που προσφέρονται στον τομέα του regtech είναι ιδανικές, ωστόσο μπορούν ανά πάσα στιγμή να θεωρηθούν παλιές αν το hacking και γενικά το κυβερνοέγκλημα πολλαπλασιαστεί ή εξελιχθεί με τέτοιο τρόπο που μπορεί να βλάψει την εκάστοτε επιχείρηση.

Sophia Bantanidis, Head of Regulatory Strategy & Policy TTS Innovation, Treasury & Trade Solutions, Citi
Η Sophia Bantanidis ανέτρεξε στο παρελθόν της ως μέλος της Βρετανικής ρυθμιστικής αρχής, Financial Conduct Authority, λέγοντας πως πριν την εμφάνιση του RegTech τα πράγματα για τους επόπτες ήταν αρκετά δυσκολότερα αφού όλη η δουλειά έπρεπε να γίνει σε offline περιβάλλον.

Είπε ωστόσο ότι η ανάπτυξη της τεχνολογίας ειδικά μετά την χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 υπήρξε ραγδαία, και κάθε χρόνο γίνεται όλο και πιο εξειδικευμένη, πράγμα που βοηθά απεριόριστα τόσο τους οργανισμούς όσο και τους επόπτες να μένουν συντονισμένοι με την παράλληλη αύξηση του ρυθμού των νομοθετικών πλαισίων.

Η πανδημία του Covid-19, είπε, ήταν η αφορμή να έρθει το regtech στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και να βιώσει η αγορά μια παράλληλη αύξηση των λύσεων, καθώς οι τράπεζες προσπαθούσαν να βρουν τρόπους συμμόρφωσης και προστασίας λόγω της ψηφιοποίησης της αγοράς, όπως το digital onboarding, τα mobile wallets, κ.ά.

Διονύσης Θεοδοσίου, Head of IT Greece στην HSBC France
Ο Διονύσης Θεοδοσίου μίλησε για την ανάγκη να υπάρχουν “καθαρά” δεδομένα σε μια χρηματοικονομική εταιρεία, προκειμένου να προχωρά στο financial reporting χωρίς προβλήματα. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με τεχνολογικές λύσεις, κυρίως ως προς την επεξεργασία, την ταξινόμηση και τον διαμοιρασμό των δεδομένων.

Η αυτοματοποίηση, σύμφωνα με τον κ. Θεοδοσίου, είναι βασικός παράγοντας για να μπορέσει να υπάρξει ποιότητα στα δεδομένα. Είναι σίγουρο ότι πάντα θα υπάρχουν προβλήματα στα δεδομένα ωστόσο η ελαχιστοποίηση τους είναι το ζητούμενο και εκεί θα πρέπει να επικεντρωθούν οι προσπάθειες των οργανισμών. Όλο αυτό θα αποτελέσει τον ακρογωνιαίο λίθο για την κανονιστική συμμόρφωση που απαιτούν οι εποπτικές αρχές.

Dr. Ruth Wandhofer, Partner, Gaus Ventures
Η Dr Ruth Wandhofer τόνισε ότι τον τελευταίο χρόνο της πανδημίας η αγορά βίωσε και ακόμη βιώνει ένα νέο κύμα νομοθεσιών και κανονισμών για τομείς όπως το Anti- Money Laundering και το Know Your Customer, το ID identification αλλά και την προστασία των προσωπικών δεδομένων.

Οι τράπεζες στην Ευρώπη ξεκίνησαν, όπως είπε, επιτέλους να κοιτούν προς την κατεύθυνση του RegTech, όμως αρκετά διστακτικά. Για πρώτη φορά, οι τραπεζικοί οργανισμοί προχώρησαν σε αυτοματοποίηση των διαδικασιών τους σε ό,τι αφορά κυρίως την επεξεργασία δεδομένων, μειώνοντας το επιχειρησιακό και λειτουργικό τους κόστος.

Παράλληλα, έχουν ξεκινήσει να μελετούν regtech λύσεις που αφορούν επικείμενα νομοθετικά πλαίσια όπως τον κανονισμό AML που έχει συνταχθεί από την EBA και αναμένεται να τεθεί σε ισχύει την επόμενη χρονιά.

Anastasia Dokuchaeva, Head of Product, Clausematch
Η Anastasia Dokuchaeva, ως “εκπρόσωπος” της RegTech βιομηχανίας, τόνισε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους χρηματοοικονομικούς οργανισμούς είναι η δυνατότητα να μείνουν ενημερωμένοι για τις αλλαγές που φέρνει ο κάθε κανονισμός, αφού είναι τόσο συχνές που στο τέλος επικρατεί μια σύγχυση για το τι ισχύει και τι όχι.

Επιπλέον, η αυτοματοποίηση τόσο των επιχειρησιακών διαδικασιών όσο και της προσαρμογής στην εκάστοτε νομοθεσία είναι ένα από τα βασικά ζητήματα που τα ιδρύματα προσπαθούν να επιλύσουν, συνήθως καταφεύγοντας σε λύσεις που είτε είναι απαρχαιωμένες είτε μη αποτελεσματικές.

Η στροφή, λοιπόν, στην τεχνολογία και ειδικά στον regtech κλάδο αποτελεί ίσως την πιο ολοκληρωμένη και αξιόπιστη στρατηγική για έναν τραπεζικό οργανισμό, διασφαλίζοντας την συνέχεια και την απρόσκοπτη προσαρμογή του σε ένα κανονιστικό πλαίσιο που συνεχώς αλλάζει.

Μαρία Σωτήρχου, Data Governance & Information Security Group Manager στην Ευρωπαϊκή Πίστη
Η Μαρία Σωτήρχου είπε ότι το Solvency II για τους ασφαλιστικούς οργανισμούς υπήρξε ιδιαίτερα αυστηρό και ανάγκασε τις ασφαλιστικές να στραφούν στην τεχνολογία προκειμένου να διαχειριστούν πιο αποτελεσματικά τα δεδομένα τους και να βρίσκονται σε στοίχιση με το κανονιστικό πλαίσιο.

Είναι προφανές για την κ. Σωτήρχου ότι οι RegTech λύσεις παρά το γεγονός ότι βρίσκονται ακόμα στα πρώτα χρόνια της ζωής τους, ήρθαν για να μείνουν αφού όχι μόνο βοηθούν στη διαχείριση των κανονισμών, αλλά και προσφέρουν πολλά σε ό,τι αφορά την ποιότητα των δεδομένων, τη μείωση του κόστους, την μείωση του ρίσκου αλλά κυρίως την αυτοματοποίηση στην επεξεργασία δεδομένων. Τόνισε την ανάγκη ο κλάδος του RegTech να αναπτυχθεί προκειμένου οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί να μπορούν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις υψηλές κανονιστικές απαιτήσεις.

Shruti Ajitsaria, Partner, Head of Fuse, Allen & Overy
Η Shruti Ajitsaria είπε ότι ο τομέας του RegTech έχει ακόμα πολλά περιθώρια ανάπτυξης, καθώς είναι ένας νευραλγικός τομέας που δεν πρόκειται να κορεστεί γρήγορα. Για παράδειγμα, ακόμα δεν υπάρχουν ολοκληρωμένες RegTech λύσεις για το AML/KYC, αλλά και για μια σειρά από κανονισμούς όπως μέρη του MiFID II.

Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία ωστόσο είναι να βρεθεί μια λύση η οποία να μπορέσει να βάλει σε μια σειρά τους κανονισμούς και να μπορεί να ανανεώνεται αυτόματα σε κάθε αλλαγή τους, προκειμένου να μπορούν οι οργανισμοί να συμβαδίζουν με την κανονιστική συμμόρφωση.

Είναι επίσης σημαντικό, είπε η Shruti Ajitsaria, να μπορούν οι regtech startups να έχουν ένα έτοιμο προϊόν το οποίο να είναι όσο απλό γίνεται, καθώς η πολλή εκπαίδευση του προσωπικού περισσότερο θα περιπλέξει παρά θα απλοποιήσει τις εσωτερικές διαδικασίες μιας τράπεζας.

Nicola Yannoulis, Senior Policy Expert στην Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή
Η Nicola Yannoulis μίλησε για τις δυστοκίες που υπάρχουν σχετικά με τον τομέα του RegTech, ειδικότερα από την πλευρά των κανονιστικών αρχών. Είπε ότι υπάρχει μια έλλειψη γνώσης και ικανοτήτων που εμποδίζει την κατανόηση πολλών καινοτόμων τεχνολογικών εργαλείων από πλευράς εποπτικών αρχών, ενώ σίγουρα δεν βοηθάει και ο καταιγισμός νομοθετικών πλαισίων που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, αφού πολλές RegTech λύσεις μπορούν εν μια νυκτί να αποδειχθούν πεπερασμένες δεδομένου ότι οι αναθεωρήσεις των κανονισμών είναι συχνές.

Αυτό που προτείνεται ως λύση, είπε η κ. Yannoulis, είναι να στραφούν οι αρχές προς τα λεγόμενα regulatory sandboxes και να προσφέρουν στους παρόχους regtech λύσεων ένα περιβάλλον που θα βοηθήσει όχι μόνο να αναπτυχθούν αλλά και να κατανοήσουν τα ίδια τα στελέχη των αρχών πώς λειτουργεί μια συγκεκριμένη τεχνολογία και σε τι βοηθά.

Λίλιαν Τσιότου, Head of Group Compliance and Corporate Governance στην Εθνική Ασφαλιστική
Η Λίλιαν Τσιότου είπε ότι πολλοί παλιοί χρηματοοικονομικοί οργανισμοί έχουν ακόμα να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα των legacy συστημάτων, τα οποία ήταν προϊοντικά και δε μπορούν πλέον να ανταπεξέλθουν στο σημερινό κανονιστικό περιβάλλον ούτε στη πελατοκεντρική φιλοσοφία που θέλουν πλέον αναπτύξουν.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την δημιουργία τεχνολογιών δεδομένων, οι οποίες θα καταστήσουν τα δύο αυτά ζητούμενα το βασικό επιχειρηματικό μοντέλο του οργανισμού. Σε αυτήν την προσπάθεια μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο οι λύσεις RegTech οι οποίες θα “κουμπώσουν” πάνω στον οργανισμό και θα προσφέρουν αυτοματοποίηση των λειτουργιών τους μέσα από την καλύτερη διαχείριση των δεδομένων.

Λίλιαν Μήτρου, Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Η κ. Λίλιαν Μήτρου μίλησε για την ανάδυση του RegTech που προήλθε από έναν συνδυασμό εξυπηρέτησης αναγκών διαφόρων μερών της αγοράς, όπως των ίδιων των εποπτικών αρχών την κατακόρυφη αύξηση των νομοθετικών πλαισίων που αναγκάζουν τα ιδρύματα να συμμορφωθούν με τις διατάξεις τους, τα πολύ υψηλά πρόστιμα που επιβάλλονται από τις αρχές, αλλά και από την ίδια την τεχνολογία που γνώρισε μια “έκρηξη” τα τελευταία χρόνια λόγω της τεχνητής νοημοσύνης και του data science.

Σύμφωνα με ιρλανδική έρευνα – είπε η κ. Μήτρου – πάνω από 286 ενεργές regtech λύσεις ιδιωτικών εταιρειών έχουν υιοθετηθεί αυτή τη στιγμή σε ευρωπαϊκό επίπεδο, δείχνοντας πως η συμμόρφωση παραμένει μια από τις βασικές προτεραιότητες σε όλες τις επιχειρήσεις. Ωστόσο τόνισε πως έχει αναδυθεί το φαινόμενο εταιρειών που απλώς χαράσσουν στρατηγική για συμμόρφωση προκειμένου να δημοσιοποιηθεί και να επωφεληθούν από αυτή την δημοσιότητα παρά προχωρούν σε ουσιαστική συμμόρφωση.

Σταύρος Μηλιώνης: Γιατί το D&I είναι απαραίτητο για έναν σύγχρονο οργανισμό

O πρόεδρος του ΚΕΑΝ και ιδρυτής του Diversity Charter Greece, Σταύρος Μηλιώνης, γράφει στο Digital Finance για την αναγκαιότητα του D&I στη στρατηγική των επιχειρήσεων.

Το ενδιαφέρον για τα θέματα της  Διαφορετικότητα –Diversity- και στην Ένταξη -Inclusion- στο επιχειρησιακό, εταιρικό περιβάλλον, θα μπορούσε να θεωρηθεί από πολλούς ως μία μόδα της εποχής, ένα ακόμα trend. Αυτό θα μπορούσε να είναι και αλήθεια…η μισή όμως.

Η άλλη μισή είναι ότι πέρα από το σωστό και δίκαιο που ο σεβασμός στις προσωπικές επιλογές του καθένα από μας είναι, ο σεβασμός και η ενσωμάτωση της διαφορετικότητας αποτελεί συστατικό ανάπτυξης για κάθε εταιρεία και οργανισμό που το υιοθετεί. Δεν είναι τυχαίο ότι έρευνες που έχουν γίνει διεθνώς αλλά και στη χώρα μας, έχουν αποδείξει ότι η σωστή ενσωμάτωση στελεχών με διαφορετικά χαρακτηριστικά, προτιμήσεις ή /και συνήθειες έχουν εκτοξεύσει την παραγωγικότητα των επιχειρήσεων και, κατά συνέπεια, τα οικονομικά τους μεγέθη.

Στη  χώρα μας έχουμε πολλά θέματα να λύσουμε και το σίγουρο είναι ότι δεν ξεκινούμε όλοι από την ίδια αφετηρία. Υπάρχουν μεγάλες πολυεθνικές, κυρίως, επιχειρήσεις με σαφείς πολιτικές στα ζητήματα της ενσωμάτωσης τόσο στην ισότητα αντρών γυναικών όσο και σε πιο δύσκολα θέματα όπως τα δικαιώματα της LGBTI κοινότητας. Υπάρχουν όμως και άλλες που ενώ δηλώνουν ότι σέβονται την ισότητα των φύλων για παράδειγμα, δε συναντούμε ούτε μία γυναίκα στο top management.

Ξεκινάμε λοιπόν, από τα βασικά και ίσως πιο εύκολα θέματα, της ισότητας των φύλων, στην ισότητα των αμοιβών (που ούτε και αυτό είναι λυμένο), προχωράμε σε θέματα δικαιωμάτων ΑΜΕΑ, θρησκευτικών ή εθνοτικών ζητημάτων και καταλήγουμε στη σεξουαλική ταυτότητα που ο καθένας επιλέγει.

Θεωρούμε ότι η σύγχρονη ελληνική επιχείρηση πρέπει να ασχοληθεί με τη διαφορετικότητα στο σύνολο της. Η αποσπασματική ενασχόληση με πιο “light” ζητήματα, δείχνει φόβο και όχι αποφασιστικότητα να απαλλαγούμε μια και καλή από στερεότυπα και να πάμε μπροστά.

Τα νούμερα, σε επίπεδο μελετών και ερευνών, είναι χαρακτηριστικά. Η χώρα μας είναι ακόμα ουραγός στην ισότητα των δύο φύλων. Μάλιστα,  κατέχει την τελευταία θέση μεταξύ των κοινοτικών κρατών με «βαθμολογία» 52,2 στα 100, δηλαδή πολύ πιο κάτω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Το πρόβλημα όμως δεν είναι μόνο ελληνικό. Το σκορ της Ευρώπης είναι μόλις 67,9 στα 100 που σημαίνει πως αν συνεχίσει με τον σημερινό ρυθμό προόδου, ολόκληρη η Ευρώπη χρειάζεται τουλάχιστον 60 χρόνια για να πετύχει την πλήρη ισότητα των δύο φύλων!

Σε ό,τι αφορά στη θέση της γυναίκας στις επιχειρήσεις και συγκεκριμένα στις διοικητικές θέσεις, τα στοιχεία δείχνουν ότι το ποσοστό γυναικών στα διοικητικά συμβούλια των μεγαλύτερων εισηγμένων εταιρειών είναι μόλις 9% και στα διοικητικά συμβούλια οργανισμών χρηματοδότησης ερευνών μόλις 13%, ενώ στην Ευρωπαϊκή Ένωση το αντίστοιχο ποσοστό είναι 40%!

Στον ιδιαίτερα πιο ευαίσθητο χώρο που αφορά την κοινότητα ΛΟΑΤΚΙ, τα συμπεράσματα είναι ακόμα πιο απαισιόδοξα. Σύμφωνα με την πρόσφατη πανευρωπαϊκή έρευνα του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 43% των ατόμων της ελληνικής κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ που συμμετείχε σε αυτήν, κρύβει τη σεξουαλική του ταυτότητα στον εργασιακό του χώρο, την ώρα που ο ευρωπαϊκός μέσος όρος κυμαίνεται στο 26%.

Ειδικότερα, όσον αφορά τη χώρα μας, το 35% των ομοφυλόφιλων ανδρών δηλώνει ότι κρύβει τις σεξουαλικές του προτιμήσεις στον χώρο της εργασίας του, το 52% ότι έχει «ανοιχτεί» επιλεκτικά και το 13% δηλώνει ανοιχτά γκέι, ενώ αναφορικά με τις ομοφυλόφιλες γυναίκες, το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 38%.

Στο επίκεντρο οι επιχειρήσεις
Το επιχειρησιακό τοπίο, όπως περιγράφεται, τόσο για τη χώρα μας, όσο και διεθνώς, είναι φανερό ότι έχει την ανάγκη ενσωμάτωσης και εφαρμογών πολιτικών σεβασμού της Διαφορετικότητας, με στόχο την υγιή ένταξη διαφορετικών ανθρώπων στα επαγγελματικά περιβάλλοντα.

Η Χάρτα Διαφορετικότητας για επιχειρήσεις, πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την εφαρμογή της ισότητας των ευκαιριών στην εργασία, δημιουργήθηκε για την κάλυψη αυτής ακριβώς της ανάγκης και ουσιαστικά για να υπηρετήσει πολλαπλό ρόλο στη λειτουργία μίας επιχείρησης. Στόχος είναι να λειτουργήσει ως μέσο ηθικής δέσμευσης των εταιριών για την προάσπιση της ισότητας των εργαζομένων, ανεξαρτήτως φύλου, φυλής, ηλικίας, αναπηρίας ή χρόνιας πάθησης, εθνικής/ εθνοτκής καταγωγής, σεξουαλικών ή άλλων προτιμήσεων.

Η Χάρτα Διαφορετικότητας προωθείται σε κάθε χώρα-μέλος της Ε.Ε. από το 2004. Αρκετές χώρες έχουν προχωρήσει ήδη στην υλοποίηση και συνεχή ενίσχυση του Ευρωπαϊκού έργου διάδοσης της Χάρτας. Ενδεικτικά αναφέρουμε τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Φινλανδία, τη Δανία, το Βέλγιο, την Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, με τις αντίστοιχες ενέργειες να υποστηρίζονται από την έναρξή τους από ηγέτες όπως η καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ, καθώς επίσης και από θεσμούς, κρατικούς φορείς, υπουργεία και συνδέσμους επιχειρήσεων.

Η Ελλάδα ήταν η 23η χώρα που υιοθέτησε τη Χάρτα Διαφορετικότητας για ελληνικές επιχειρήσεις, συμμετέχοντας, ενεργά στο EU Diversity Platform, που συντονίζεται και εποπτεύεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο οποίο σήμερα συμμετέχουν 26 χώρες.

Η Χάρτα Διαφορετικότητας στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα η Χάρτα Διαφορετικότητας υλοποιείται από το ΚΕΑΝ. Στόχος είναι να δώσει ώθηση στην ποικιλομορφία στις επιχειρήσεις και να αναδείξει τα οφέλη στην ανάκαμψη της οικονομίας και στο ευρύτερο εταιρικό αποτύπωμα, από την ενίσχυση της Διαφορετικότητας, της ενσωμάτωσης και των ίσων ευκαιριών στο εργασιακό περιβάλλον.

Σήμερα, δύο χρόνια μετά την επίσημη υιοθέτηση της Χάρτας Διαφορετικότητας για ελληνικές επιχειρήσεις, περισσότερες από 150 εταιρίες του ιδιωτικού και δημόσιου τομέα, με περισσότερους από 50,000 εργαζομένους, έχουν υπογράψει τη Χάρτα, ενσωματώνοντας στην καθημερινή τους λειτουργιά πρακτικές αποδοτικής ένταξης διαφορετικών εργαζομένων, με πολύπλευρα οφέλη.

Χαρακτηριστικά αναφέρω το Ιδρυτικό Μέλος Όμιλο ΟΤΕ, τον ΑΒ Βασιλόπουλο, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, την Περιφέρεια Αττικής, τις ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, Αθηναϊκή Ζυθοποιία, Teleperformance Greece, Accenture, Deloitte, Coca Cola Hellas, Coca Cola 3E, My Market, Generation Y, British Council, ICTS Hellas.

Διευκρινίζω ότι η Υπογραφή της Χάρτας Διαφορετικότητας συνιστά μία ηθική αυτοδέσμεση της κάθε επιχείρησης αναφορικά με το σεβασμό σε θέματα διαφορετικότητας και ένταξης εντός του εργασιακού περιβάλλοντος. Στο πλαίσιο αυτό, δεν υπάρχουν προϋποθέσεις για την ένταξη μίας εταιρίας στο Diversity Charter Greece, πλην της επιλογής της να σέβεται τη διαφορετικότητα στον εργασιακό χώρο και να επιθυμεί την ομαλή ένταξη διαφορετικών εργαζομένων σε αυτήν.

Κάθε επιχείρηση που υπογράφει τη Χάρτα Διαφορετικότητας λαμβάνει εργαλεία προκειμένου να υλοποιήσει τη δέσμευσή της στις αξίες της διαφορετικότητας, ανεξάρτητα από το μέγεθός της. Πιο αναλυτικά, υπογράφοντας τη Χάρτα Διαφορετικότητας κάθε επιχείρηση, Φορέας ή Οργανισμός αποδεικνύει πως αναγνωρίζει, γνωστοποιεί και μοιράζεται με όλους -εργαζόμενους, συνεργάτες και πελάτες- τις αξίες της διαφορετικότητας.

Παράλληλα, με την υπογραφή της Χάρτας Διαφορετικότητας δημιουργείται ένα σημείο αναφοράς που ορίζει τους βασικούς άξονες προσέγγισης της διαφορετικότητας. Τα διαθέσιμα εργαλεία όπως το Diversity Day, το Diversity Interview, τα Συνέδρια Διαφορετικότητας, το website, τα newsletters και οι ειδικές εκδόσεις συνδράμουν στην υγιή ένταξη των εργαζομένων.

Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι οι επιχειρήσεις που υπογράφουν τη Χάρτα Διαφορετικότητας γίνονται μέλη ενός ισχυρού δικτύου. Έχουν τη δυνατότητα να ανταλλάξουν καλές πρακτικές, να συζητήσουν για τις προκλήσεις και να παρουσιάσουν την πρόοδό τους στον ευαίσθητο χώρο της διαφορετικότητας.

Τέλος, ως μέλος της Χάρτας Διαφορετικότητας οι επιχειρήσεις, Φορείς και Οργανισμοί, έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν τα οφέλη από την ευρωπαϊκή διάσταση της Χάρτας και παράλληλα να βελτιώσουν την εικόνα τους, προσελκύοντας νέα ταλέντα.

Ο μήνας που πέρασε, ο Μάιος, υπήρξε μία ιδιαίτερα αισιόδοξη περίοδος για τις επιχειρήσεις που έχουν αγκαλιάσει τη Χάρτα Διαφορετικότητας σε ευρωπαϊκό αλλά και τοπικό επίπεδο. Με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Μάιος ανακηρύχθηκε ως ο 1ος  Ευρωπαϊκός Μήνας Διαφορετικότητας. Είμαστε ιδιαίτερα υπερήφανοι διότι η χώρα μας πρωτοστάτησε στη μεγάλη γιορτή.

Επιχειρήσεις, Φορείς και Οργανώσεις ανταποκρίθηκαν με ενθουσιασμό, φρέσκιες και δημιουργικές ιδέες στο κάλεσμα μας, σχεδιάζοντας και υλοποιώντας πρωτότυπες δράσεις. Είμαστε εδώ, συνεχίζουμε να αγκαλιάζουμε τη Διαφορετικότητα και δεσμευόμαστε ότι θα συνεχίσουμε να σχεδιάζουμε δράσεις και πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση της προάσπισης του διαφορετικού ως βασικού συστατικού στην επιτυχία και ευημερία επιχειρήσεων και κοινωνιών.

Excelon – Crypto Exchange & Coin made in Greece

Μια ελληνική εταιρία με έδρα το Λονδίνο προσπαθεί να εφαρμόσει στη χώρα μας αλλά και διεθνώς τη φιλοσοφία του DeFi (Decentralized Finance), γεφυρώνοντας τους κόσμους των FIAT και των κρυπτονομισμάτων, και τολμά να βάλει ψηλά τον πήχη, αξιοποιώντας τις δυνατότητες του blockchain.

Το motto, στο οποίο ομνύουν οι άνθρωποί της, λέει “Digital Money done right” κι αυτό από μόνο του σίγουρα αποτελεί σημαντική δέσμευση για το παρόν και το μέλλον της Excelon Financial Services, της ελληνικής χρηματοοικονομικής εταιρίας που, κοντεύοντας να κλείσει τρία χρόνια ζωής (ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 2018), κάνει πλέον όλο και πιο αισθητή την παρουσία της στην αγορά.

Αξιοποιώντας την τεχνολογία και την τεχνογνωσία της βραβευμένης νεοφυούς PARKGURU, της πρώτης εφαρμογής blockchain στον χώρο της στάθμευσης αυτοκινήτων, με την οποία μοιράζεται αρκετά στελέχη, η Excelon προσφέρει πλέον ψηφιακό πορτοφόλι με πρόσβαση για παραδοσιακά νομίσματα (FIAT) με MasterCard / VISA, IBAN λογαριασμούς και ψηφιακά νομίσματα, με ισχυρή υπηρεσία ανταλλαγής (Crypto Exchange), και πορτοφόλι crypto.

Οι διεθνείς εγκρίσεις και άδειες προέρχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο (FCA), την Εσθονία και την Κεντρική Τράπεζα της Λιθουανίας, ενώ -από πλευράς οικονομικών στοιχείων- η ίδια η εταιρία έδινε για το πρώτο τρίμηνο του 2021, 14.000 χρήστες και περίπου 0,7 Μ€ κύκλο εργασιών σε μηνιαία βάση.

Το οικοσύστημα συμπληρώνουν πολλές πρόσθετες υπηρεσίες, που όλες μπορούν να διεκπεραιωθούν τάχιστα μέσω κινητού τηλεφώνου, όπως επιχειρηματικοί λογαριασμοί, crypto Earn Deposits και Credit, μαζί με υπηρεσίες staking, cryptocash και cryptospend.

Η Excelon διαθέτει δικό της χρηστικό ψηφιακό νόμισμα, το XLON Coin, από τα τέλη Απριλίου, ενώ παράλληλα ανακοίνωσε το XLON Chain, στο πλαίσιο της πλατφόρμας ψηφιακών πληρωμών της και της προώθησης του blockchain στο οικοσύστημα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Βασισμένο στο Ethereum
Το XLON Chain βασίζεται στο Ethereum Blockchain με ορισμένες σημαντικές προσθήκες που βελτιώνουν σημαντικά την κλιμάκωση, την ταχύτητα, το κόστος, τη φιλικότητα στο περιβάλλον και την διακυβέρνηση. Ειδικά σ’ ό,τι αφορά στον “πράσινο” χαρακτήρα του, βασικό προνόμιο του XLON Chain είναι ότι η καθολική έγκριση των blocks βασίζεται στο Proof of Authority (PoA) για την παροχή ασφάλειας και εμπιστοσύνης, ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τόσο τις ανάγκες υπολογιστικής ισχύος, όσο και την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.

Επίσης, το XLON Blockchain Network διαφοροποιείται από τα περισσότερα blockchains σήμερα, προσφέροντας λειτουργίες κανονιστικής συμμόρφωσης, συμβατές με την επικείμενη υιοθέτηση των CBDC των οποίων την έκδοση ήδη δρομολογούν οι κεντρικές τράπεζες πολλών χωρών. Όπως μας εξήγησαν τα στελέχη της εταιρίας, το XLON CHAIN είναι ένα επόμενης γενιάς δημόσιο δίκτυο blockchain το οποίο δίνει τη δυνατότητα γρήγορων συναλλαγών σε παγκόσμιο επίπεδο ανάμεσα σε ανθρώπους και επιχειρήσεις.

Στα βασικά του χαρακτηριστικά περιλαμβάνονται η υψηλή ασφάλεια και αξιοπιστία (χάρη στην fault tolerance λογική), το χαμηλό κόστος των συναλλαγών, η ισοτιμία μεταξύ νέων και παλαιότερων μελών, η πολύ χαμηλή κατανάλωση ενέργειας σε σύγκριση με άλλα ενεργοβόρα blockchain, και η μεγάλη ευχρηστία του, ανεξάρτητα αν ο χρήστης είναι πελάτης, έμπορος, επενδυτής, ίδρυμα – πιστοποιητής συναλλαγών (Oracle), developer αποκεντρωμένων εφαρμογών (DApps), Block Validator ή “κρυπτωρύχος” (XLON Chain Miner).

Εποπτεία από Ίδρυμα
Το XLON Chain θα λειτουργεί και θα ελέγχεται από το Ίδρυμα XLON, του οποίου το διοικητικό συμβούλιο θα απαρτίζεται από μέλη με αποδεδειγμένη πολυετή εμπειρία στον χρηματοοικονομικό, τεχνολογικό, νομικό και ακαδημαϊκό κλάδο. Μ’ αυτό τον τρόπο, θα διασφαλίζεται η συνετή εκτέλεση της στρατηγικής της εταιρίας, σε καθεστώς πλήρους διαφάνειας.

To Ίδρυμα θα είναι, επίσης, ο στρατηγικός συνομιλητής των τραπεζών και των θεσμικών φορέων σε τομείς όπως η περαιτέρω ανάπτυξη των τεχνολογιών blockchain, ρυθμιστικά και νομοθετικά θέματα, η ασφάλεια και εγγύηση καταθέσεων σε ψηφιακά νομίσματα και οι όποιες παρεμβάσεις σ’ ό,τι αφορά στην εφαρμοστέα νομισματική πολιτική.

Το Ίδρυμα XLON θα εργαστεί επίσης για την ανάπτυξη συνεργασιών με την κοινότητα χρηστών, έχοντας ως στόχο  την ενίσχυση της χρήσης αποκεντρωμένων συναλλαγών και εφαρμογών, καθώς η εκπαίδευση και επιμόρφωση παραμένει πάντα ζητούμενο.

Γιώργος Κορωνιάς: Μεγάλη η πρόκληση
Ο πρόεδρος της Excelon, Γιώργος Κορωνιάς, πολύ γνωστός στον ελληνικό επιχειρηματικό κόσμο ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’90, έχει να επιδείξει κινήσεις και ανοίγματα που συχνά ξαφνιάζουν.

Πώς βρεθήκατε σ’ αυτόν τον χώρο που, ναι μεν βασίζεται στην τεχνολογία, αλλά κλίνει περισσότερο προς την οικονομία;

Μ’ αυτή την ομάδα, που έχει προσφέρει και δημιουργήσει πολλά, γνωριζόμαστε χρόνια – υπάρχει σχέση αλληλοεκτίμησης και σεβασμού! Στις συζητήσεις μας βρέθηκε ένας κοινός τόπος, για να προσπαθήσουμε όλοι μαζί και να ωφεληθούν οι πελάτες μας. Προσωπικά, πηγαίνω πάντα με οδηγό ένα όραμα, όχι κάτι τετριμμένο, ακολουθώ πράγματα που κοιτάζουν μπροστά. Εδώ έχουμε κοιτάξει πολύ μπροστά, όμως υπάρχει πιά ένα σημείο ωριμότητας, όπου συναντώνται η καινοτομία, η αγορά, το όραμα και η τεχνολογική ικανότητα

Αυτό το σημείο ωριμότητας, ως προς τα crypto-assets πόσο ισχύει κάτι τέτοιο στην Ελλάδα;

Ίσως είναι λίγο νωρίς για την Ελλάδα, αλλά αυτή τη στιγμή η χώρα βρίσκεται σε αναγκαστικό μετασχηματισμό, λόγω του κορονοϊού, και της -σε μεγάλο βαθμό- διάλυσης του κοινωνικού ιστού. Ο καθένας βρέθηκε απομονωμένος στον χώρο του και χρειάστηκε να έλθουν οι τεχνολογίες να του δώσουν τα εργαλεία, ώστε να μπορέσει να συνεχίσει την κοινωνικότητά του σε όλες τις εκφάνσεις της – παιδεία, δουλειά, υγεία, σχέσεις…

Ξαφνικά, βλέπουμε ότι από ένα και μόνο γεγονός, τα πράγματα ανατρέπονται και μπαίνουμε σ’ έναν κόσμο πολύ διαφορετικό. Και στη χώρα μας, έχουμε πλέον συνειδητοποιήσει ότι θα πορευτούμε με την ψηφιακή τραπεζική – ακόμα και οι συνταξιούχοι, οι μη-ενεργοί, χρησιμοποιούν πλέον με άνεση ΑΤΜ, email, smartphones… όλα επιταχύνονται, άρα πρέπει να βρεθούν λύσεις. Η δική μας είναι πολύ εξιδεικευμένη, βέβαια – μεγάλη η πρόκληση!

Πώς βλέπετε την επόμενη ημέρα για την Excelon;

Είμαστε στο κατάλληλο σταυροδρόμι – όμως, επειδή το εγχείρημα δεν έχει περιορισμό στο αποτύπωμά του (έχουμε ενταχθεί πλέον στο παγκόσμιο παιχνίδι) τα επόμενα βήματα χρειάζονται τις αντίστοιχες ενισχύσεις, τεχνολογικές, κεφαλαιουχικές, σε ανθρώπινους πόρους, σε μέλη του advisory board, για να εξελίξουμε αυτά που έχουμε επιλέξει.

Η υλοποίηση εξαρτάται από μια σειρά παραμέτρων. Είμαστε στην πρωτοπορία των εξελίξεων στην τεχνολογία, τις εφαρμογές και τις υπηρεσίες…

Στη χώρα μας, έχουμε πλέον συνειδητοποιήσει ότι θα πορευτούμε με την ψηφιακή τραπεζική – όλοι πλέον χρησιμοποιούν smartphones. Όλα επιταχύνονται, άρα πρέπει να βρεθούν λύσεις.
Γιώργος Κορωνιάς, Πρόεδρος Excelon

O SFDR “κλειδώνει” τις πράσινες επενδύσεις

Το νέο κανονιστικό πλαίσιο για την ενσωμάτωση των κινδύνων βιωσιμότητας στις επενδύσεις έρχεται να ενισχύει τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να στρέψει το μέλλον των επενδύσεων σε κεφάλαια εταιρειών που σέβονται το περιβάλλον.

Από τα τέλη Μαρτίου, οι asset managers, ή διαχειριστές κεφαλαίου, στην Ευρώπη θα πρέπει να ενσωματώσουν στην καθημερινότητα τους τον SFDR, Sustainable Financial Disclosure Regulation, ένας κανονισμός που φέρνει μεγάλες αλλαγές στις διαδικασίες του asset allocation αλλά και του post-trade reporting. Φιλοδοξία της Κομισιόν είναι να φέρει τη διαφάνεια στα ρίσκα βιωσιμότητας των επιχειρήσεων, καθώς επίσης και στο αποτύπωμα που έχουν οι επενδυτικές στρατηγικές με βάση το ESG (Environmental, Social, Governance) δεδομένα.

Πιο συγκεκριμένα, σε γενικές γραμμές ο SFDR απαιτεί από τους asset managers να παρέχουν πληροφορίες για το πώς ενσωματώνουν στα ESG κριτήρια τόσο σε επίπεδο προϊόντων, όσο και σε επίπεδο εταιρειών. Οι πληροφορίες αυτές θα πρέπει να είναι αναρτημένες τόσο στο τελικό report των επενδύσεων που έχουν γίνει όσο και σε άλλες προσβάσιμες από το κοινό και τις ρυθμιστικές αρχές τοποθεσίες, όπως το διαδικτυακό τους τόπο.

Είναι σαφές πως ο κανονισμός αφορά όλους τους asset managers, ανεξαρτήτως αν επενδύουν ή όχι σε ESG κεφάλαια.  Οι αλλαγές που φέρνει ο νέος κανονισμός ανάγκασε τους asset managers να ρυθμίσουν τόσο τις επενδυτικές τους στρατηγικές όσο και τον τρόπο με τον οποίο χειρίζονται το post-trade reporting.

Ο Μιχάλης Σπανός, διευθύνοντας σύμβουλος της Global Sustain Ελλάδας, αναλύει στο Digital Finance το νέο κανονισμό, υποστηρίζοντας πως η εφαρμογή του μόνο καλό θα κάνει στις πράσινες επενδύσεις. Αναγνωρίζει ωστόσο τις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίζουν οι asset managers ειδικά στην Ελλάδα, αφού η απουσία ESG δεδομένων από την αγορά, μπορεί να καταστήσει δύσκολο το έργο του προσανατολισμού προς τις επενδύσεις σε επιχειρήσεις με κριτήρια βιωσιμότητας.

Ποιες είναι κατά τη γνώμη σας οι πιο σημαντικές (ή και καινοτόμες) αλλαγές που φέρνει ο νέος κανονισμός SFDR;

Για πρώτη φορά, με τον κανονισμό SFDR, θεσπίζεται ένα κανονιστικό πλαίσιο δημοσιοποίησης στοιχείων, μεθοδολογιών και αποτελεσμάτων, αναφορικά με την ενσωμάτωση κινδύνων βιωσιμότητας από τους διαχειριστές κεφαλαίων και τους επενδυτές.

Έτσι, σε λίγο, κάθε ενδιαφερόμενο μέρος θα μπορεί να αντιληφθεί το βαθμό υπολογισμού κινδύνων αναφορικά με το περιβάλλον, την κοινωνία και την εταιρική διακυβέρνηση (ESG, E=Environmental, S=Social, G-Governance) στα επενδυτικά και ασφαλιστικά προϊόντα.

Φαινόμενα greenwashing αναμένεται να περιοριστούν σημαντικά καθώς ο κανονισμός προβλέπει άμεση δημοσιοποίηση των εν λόγω πολιτικών στις ιστοσελίδες των συμμετεχόντων στις χρηματοπιστωτικές αγορές που εμπίπτουν στον κανονισμό.

Ποια τα αποτελέσματα που φιλοδοξεί να έχει ο νέος κανονισμός ως προς το sustainability στην εταιρική διακυβέρνηση;

Η εταιρική διακυβέρνηση είναι ίσως ο πιο βασικός από τους τρεις πυλώνες ESG, καθώς … από εκεί ξεκινάνε όλα. Σε συνδυασμό με την εφαρμογή του νόμου 4706/2020 από τον ερχόμενο Ιούλιο, αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τη σύνθεση αλλά και την ποιότητα των διοικητικών συμβουλίων των εισηγμένων επιχειρήσεων στη χώρα μας.

Επίσης, θα ανέβουν στην ατζέντα των επιχειρήσεων θέματα όπως διαφορετικότητα, ισότητα, διαφάνεια, ανθρώπινα δικαιώματα, δικαιώματα μετόχων, ορθές δομές διαχείρισης, εργασιακές σχέσεις, αμοιβές προσωπικού κλπ. Κώδικες δεοντολογίας, πολιτικές βιώσιμης ανάπτυξης είναι επίσης απαιτούμενα και αναμένεται να ενισχύσουν σημαντικά τη θέση του sustainability στις προτεραιότητες των εταιριών.

Έχει ειπωθεί ότι ο νέος κανονισμός θα έχει πολλαπλές συνέπειες για τους διαχειριστές κεφαλαίων (asset managers). Πώς μπορεί μια τέτοια εταιρεία να εφοδιαστεί κατάλληλα και τι βήματα πρέπει να κάνει για να ανταποκριθεί στον νέο κανονισμό;

Αρχικά οι εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων πρέπει να κατανοήσουν σε βάθος και λεπτομέρεια τις απαιτήσεις του νέου Κανονισμού και να εκπαιδεύσουν κατάλληλα τα στελέχη τους. Σε μεγαλύτερες εταιρείες διαχείρισης κρίνουμε ενδεδειγμένη την τοποθέτηση ESG Officer με σχετικές αρμοδιότητες όπως η ευθύνη ενσωμάτωσης των προβλέψεων του SFDR, η ανάπτυξη κατάλληλων πολιτικών και διαδικασιών και η συνεχής παρακολούθηση της διαμόρφωσης του κανονιστικού πλαισίου, το οποίο θα εξελίσσεται συνεχώς τα επόμενα 3-5 χρόνια.

Χρήσιμη είναι επίσης η έρευνα και αξιολόγηση πρακτικών διαχειριστών κεφαλαίων του εξωτερικού όπου έχουν ενσωματώσει προ πολλού αντίστοιχες πρακτικές στη διαδικασία λήψης επενδυτικών αποφάσεων και επιλογής χαρτοφυλακίων. Τέλος, η συμμετοχή σε φορείς όπως το Principles for Responsible Investment (PRI) ανοίγει ορίζοντες για γνώση, καλές πρακτικές, τεχνογνωσία, δικτύωση, συνεργασίες αλλά και κοινές δράσεις στο χώρο, στο πλαίσιο πολιτικών ενεργούς συμμετοχής σε επενδυτικές τοποθετήσεις.

Θεωρείτε πως τα λεγόμενα ESG data θα βοηθήσουν στην εφαρμογή του κανονισμού; Αν ναι, πώς μπορούν να ανταποκριθούν οι ελληνικές εταιρείες asset management από τη στιγμή που δεν υπάρχουν ανάλογοι data providers στη χώρα μας;

Ο κανονισμός SFDR περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και επίσημο ορισμό του ESG (άρθρο 2, παράγραφος 17), οπότε, ναι, το ESG έχει καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή του. Η διαθεσιμότητα των δεδομένων είναι πράγματι ένα θέμα, για αυτό και οι περισσότεροι διαχειριστές κεφαλαίων στη χώρα μας (όπως και στην Ευρώπη άλλωστε) , έχουν κάνει δήλωση αποποίησης για την εφαρμογή του κανονισμού, ακριβώς για αυτό το λόγο.

Ωστόσο, αυτό το θέμα αναμένεται να λυθεί, καθώς από του χρόνου, οι εταιρείες θα οφείλουν να δημοσιοποιούν στοιχεία ESG στις χρηματοοικονομικές τους καταστάσεις ελέω της εφαρμογής ενός άλλου Κανονισμού, αυτού του EU Taxonomy, σχετικά με τη θέσπιση πλαισίου για τη διευκόλυνση των βιώσιμων επενδύσεων, την εφαρμογή των Τεχνικών Κανονιστικών Προτύπων (Regulatory Technical Standards, RTS) των αρμόδιων εποπτικών αρχών, καθώς της Οδηγίας για τη Δημοσιοποίηση Μη Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών η οποία αναμένεται να αναθεωρηθεί σύντομα.

Εσείς ως Global Sustain ποιες αλλαγές ή διορθώσεις θα κάνατε στον κανονισμο; Υπάρχει κάτι που πρέπει να προστεθεί ή αλλαξει;

Αναμένουμε να δούμε την εφαρμογή του Κανονισμού και τα πρώτα αποτελέσματα από την ενσωμάτωση των αρχών και άρθρων του από την αγορά. Ο Κανονισμός αποτελεί μέρος ενός δομημένου Σχεδίου Βιώσιμων Χρηματοδοτήσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (EU Sustainable Finance Framework) και έχει σχεδιαστεί από συμμετέχοντες στην αγορά, επαγγελματίες του χρηματοπιστωτικού, επενδυτικού και ασφαλιστικού χώρου και κανονιστικές και εποπτικές αρχές, ΜΚΟ, και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.

Επίσης, το EU Sustainable Finance Framework, αποτελεί ένα ζωντανό κανονιστικό πλαίσιο το οποίο θα αναμορφώνεται άμεσα όταν απαιτείται μέσω μιας Διεθνούς Πλατφόρμας για Βιώσιμες Χρηματοδοτήσεις (International Platform on Sustainable Finance), που στόχο θα έχει να αφουγκράζεται την υλοποίηση του κανονισμού, την εξέλιξη των βέλτιστων πρακτικών στον κλάδο, αλλά και τις ανάγκες των αγορών, των τελικών επενδυτών και της κοινωνίας γενικότερα.

Kρίνουμε ενδεδειγμένη την τοποθέτηση ESG Officer με σχετικές αρμοδιότητες όπως η ευθύνη ενσωμάτωσης των προβλέψεων του SFDR και  η ανάπτυξη κατάλληλων πολιτικών και διαδικασιών
Νίκος Μίχας, CEO, GLOBAL SUSTAIN

Νίκος Αυλώνας: Το σταυροδρόμι των επενδύσεων περνάει από το ESG

Τα ESG κριτήρια αναδεικνύονται σε πρωταγωνιστές των επενδυτικών στρατηγικών και όχι άδικα, αφού η προσπάθεια για ένα βιώσιμο μέλλον περνά από τη ραχοκοκαλιά της παγκόσμιας οικονομίας, δηλαδή τις ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Για πολλούς, το ESG (Environmental, Social, Governance) είναι ακόμα ένα “κουτάκι” στην to-do list της επιχειρηματικής στρατηγικής, ωστόσο οι αλλαγές που συντελούνται σε παγκόσμιο επίπεδο, με τη βοήθεια οργανισμών όπως ο ΟΗΕ και η Ευρωπαϊκή Ένωση, οδηγούν προς μια “πράσινη” κατεύθυνση, αυτή της βιωσιμότητας και της κοινωνικής ευθύνης.

Οι επενδύσεις με ESG κριτήρια τα τελευταία χρόνια έχουν έρθει στο προσκήνιο, ενώ και η Ελλάδα με αργά αλλά σταθερά βήματα βαδίζει προς τα εκεί. Οι Έλληνες επενδυτές έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται τα οφέλη που μπορούν να αποκομίσουν από μία επένδυση με βάση τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης.

Ο Νίκος Αυλώνας, πρόεδρος του Κέντρου Αειφορίας (CSE) και Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Εταιρικής Ευθύνης (CRI) εξηγεί με λεπτομέρειες στο Digital Finance γιατί η βιωσιμότητα και οι πρακτικές κοινωνικής ευθύνης θα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι μιας επενδυτικής στρατηγικής.

Θα μας εξηγήσετε πώς λειτουργούν τα ESG ratings και πού βοηθούν τις επιχειρήσεις;

Τα κριτήρια ESG σχετίζονται με περιβαλλοντικά, κοινωνικά και θέματα εταιρικής διακυβέρνησης και εντάσσονται όλο και περισσότερο στη στρατηγική των επιχειρήσεων και οργανισμών. Αυτό συμβαίνει γιατί τα κριτήρια αυτά αποτελούν πλέον ένα σημαντικό δείκτη των επιδόσεων των επιχειρήσεων στα 3 αυτά σημεία και τις βοηθούν να δημοσιοποιούν σημαντικές και χρήσιμες πληροφορίες για λήψη αποφάσεων από τους επενδυτές και τις τράπεζες.

Οι επιχειρήσεις που ενσωματώνουν τέτοια κριτήρια στη στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης επιδεικνύουν μεγαλύτερη διαφάνεια και γίνονται πιο «ελκυστικές» για επενδυτές και λαμβάνουν πιο εύκολα χρηματοδότηση, καθώς αποδεικνύουν τη βιωσιμότητά τους. Είναι εντυπωσιακό ότι οι βιώσιμες επενδύσεις το πρώτο μισό του 2020 ανήλθαν σε 20, 9 δις δολάρια στις ΗΠΑ, σε σύγκριση με 21,4 δις δολάρια όλο το 2019. Ένας άλλος παράγοντας που ενθαρρύνει τις επιχειρήσεις να ενσωματώσουν ESG κριτήρια είναι ότι φαίνεται πως επηρεάζει θετικά τα οικονομικά τους αποτελέσματα.

Αυτό απέδειξε και η πρόσφατη έρευνα του Κέντρου Αειφορίας στις ΗΠΑ και στον Καναδά, καθώς κατά τη διάρκεια της τριετίας 2017-2019, 4 στις 5 από τις κορυφαίες εταιρείες στα ESG πέτυχαν καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα, όπως φαίνεται από τα ετήσια έσοδά τους. Και στην Ελλάδα, οι περιβαλλοντικές, κοινωνικές παράμετροι και οι παράμετροι διακυβέρνησης ενσωματώνονται με ταχύτατους ρυθμούς στο θεσμικό πλαίσιο των κεφαλαιαγορών, ενώ έχει τροποποιηθεί και το πλαίσιο για δημοσιοποίηση μη-χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις εισηγμένες εταιρείες.

Στην έρευνα που έχετε παρουσιάσει αναφέρετε ότι οι εκθέσεις βιωσιμότητας έχουν αυξηθεί ωστόσο ακόμα υπάρχει διστακτικότητα να υιοθετηθούν ESG κριτήρια. Πού οφείλεται αυτή η διαφορά;

Καταρχήν να αναφέρουμε ότι είναι η πρώτη Έρευνα ESG στην Ελλάδα και θεωρούμε ότι είναι σημαντική γιατί προσφέρει χρήσιμα συμπεράσματα, καθώς διερευνά τη χρήση των διεθνών κριτηρίων ESG που έχουν να κάνουν με τις επιδόσεις των επιχειρήσεων σε περιβαλλοντικά και κοινωνικά θέματα, καθώς και σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης.

Φέτος η Έρευνα επικεντρώθηκε στην ανάλυση εισηγμένων εταιρειών με παρουσία σε διεθνή ESG Ratings, που στο σύνολό τους απασχολούν περισσότερους από 136 χιλιάδες εργαζόμενους, ενώ ο κύκλος εργασιών τους ξεπερνά τα 48 δις Ευρώ. Οι εταιρείες αυτές ανήκουν σε ένα μεγάλο εύρος κλάδων, όπως για παράδειγμα τρόφιμα και ποτά, τηλεπικοινωνίες, λιανεμπόριο, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, κατασκευές, ναυτιλία, ενέργεια και τεχνολογία.

Η έρευνα έδειξε ότι αν και η συντριπτική πλειοψηφία των εισηγμένων εταιρειών στην Ελλάδα εκδίδουν Εκθέσεις Εταιρικής Ευθύνης και Βιώσιμης Ανάπτυξης, κάτι που δείχνει τη στρατηγική ενασχόλησή τους με τα ζητήματα αυτά, δεν χρησιμοποιούν παγκόσμια και αξιόπιστα Πρότυπα αξιολόγησης, όπως είναι τα TCFD και SASB, και δεν συμμετέχουν σε ESG Ratings.

Η διστακτικότητα στην υιοθέτηση των κριτηρίων αυτών σχετίζεται με διάφορους παράγοντες. Καταρχήν υπάρχει μια σύγχυση ως προς τον τρόπο ενσωμάτωσης των κριτηρίων αυτών, σχετικά με τα ποια κριτήρια είναι τα πιο αξιόπιστα και κατάλληλα, καθώς υπάρχουν πολλές διαθέσιμες αξιολογήσεις από αξιόπιστους οργανισμούς, όπως το Sustainalytics, το MSCI, το Dow Jones, το CDP, το CSR Hub.

Επιπλέον, η ενσωμάτωση ESG κριτηρίων απαιτεί μεγάλη ωριμότητα και ετοιμότητα από την επιχείρηση για ριζικές αλλαγές πολιτικών και διαδικασιών σε όλο το εύρος της. Στο σημείο αυτό, υπάρχουν εξειδικευμένες εταιρείες που μπορούν να υποστηρίξουν τις επιχειρήσεις προς την κατεύθυνση αυτή.

Εξάλλου, όπως έδειξε η πρόσφατη ετήσια Έρευνα του Κέντρου Αειφορίας στις ΗΠΑ και στον Καναδά, για να επιτύχουν οι επιχειρήσεις στην εφαρμογή κριτηρίων ESG, απαιτείται εκτός από μια ολιστική στρατηγική και δημοσίευση ανεξάρτητης έκθεσης ESG, ο καθορισμός φιλόδοξων στόχων και εντοπισμός κινδύνων και ευκαιριών σε όλα τα σημαντικά θέματα, η ενσωμάτωση και χρήση αξιόπιστων προτύπων, όπως GRI, SASB, TCFD & CDP, καθώς και η συχνή αξιολόγηση σημαντικότητας (materiality assessment) μέσω της συμμετοχής βασικών ομάδων ενδιαφερομένων (key stakeholders).

Αναφέρετε ότι ο χρηματοοικονομικός κλάδος είναι πιο ώριμος στο ESG σε σχέση με τα υπόλοιπες επιχειρήσεις. Πού τοποθετείται σε σχέση με τη διεθνή τάση και τι βήματα πρέπει να γίνουν από εδώ και πέρα;

Ο χρηματοοικονομικός κλάδος είναι από τους πιο ώριμους στη χρήση ESG κριτηρίων καθώς καλείται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην επίτευξη των στόχων της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής μέσω βιώσιμων επενδύσεων και χρηματοδοτήσεων. Τρεις είναι οι στόχοι αυτή τη στιγμή για τον κλάδο αυτό: ο αναπροσανατολισμός κεφαλαίων σε υπεύθυνες και βιώσιμες χρηματοδοτήσεις, η ενσωμάτωση παραγόντων ESG στη διαχείριση κινδύνων (ESG climate benchmark) και η ομογενοποίηση κριτηρίων για να υπάρχει διαφάνεια.

Προς την κατεύθυνση αυτή έχουν γίνει ήδη σημαντικές ενέργειες, όπως είναι η επένδυση 3 δις από την Εθνική Τράπεζα για χρηματοδότηση περιβαλλοντικών έργων τα επόμενα 3 χρόνια καθώς και το πρώτο Green Bond που εξέδωσε στην Ελλάδα, όπως και η πρώτη χρηματοδότηση με κριτήρια ESG από την Τράπεζα Πειραιώς στον Όμιλο ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ.

Πρόσφατα τέθηκε σε εφαρμογή ο ευρωπαϊκός κανονισμός SFDR. Θεωρείτε ότι αυτό θα βοηθήσει asset managers και τράπεζες στην ESG κατεύθυνση και πώς; Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/2088 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου  αφορά τις γνωστοποιήσεις Βιώσιμης Ανάπτυξης στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών (γνωστός ως Sustainable Finance Disclosure Regulation – SFDR).

Στόχος του Κανονισμού είναι να καθορίσει  κανόνες διαφάνειας στις χρηματοπιστωτικές αγορές, όσον αφορά την ενσωμάτωση των κινδύνων βιωσιμότητας και την εξέταση των δυσμενών επιπτώσεων βιωσιμότητας, στις διαδικασίες λήψης επενδυτικών αποφάσεων. Παράλληλα, στόχος του Κανονισμού είναι η παροχή σχετικών με τη βιωσιμότητα πληροφοριών όσον αφορά χρηματοπιστωτικά προϊόντα που είναι και το σημείο όπου δίνεται ιδιαίτερη έμφαση.

Ενώ ο Κανονισμός μόλις ξεκίνησε να εφαρμόζεται και είναι προς την σωστή κατεύθυνση, υπάρχουν αρκετά σημεία που θα χρειασθεί να διευκρινιστούν  ώστε να μην δημιουργηθούν θέματα παραπλάνησης του κοινού αλλά και των επενδυτών, όπως έχει συμβεί και στο παρελθόν με αντίστοιχους κανονισμούς.

Σε κάθε περίπτωση, η εφαρμογή ESG προτύπων όπως τα SASB & TCFD ενισχύουν τη  συμμόρφωση των οργανισμών προς τις αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης και για το λόγο αυτό οι περισσότεροι οργανισμοί στο χρηματοοικονομικό κλάδο τα έχουν εφαρμόσει. Στην Ελλάδα είμαστε ακόμα στην αρχή της κατανόησης των θεμάτων ESG, μέσα στα οποία υπάγεται ο νέος κανονισμός, και ειδικά οι τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες έχουν αρκετό δρόμο να διανύσουν!

Το μεγάλο σορτάρισμα – χωρίς τον Christian Bale

Hedge funds εναντίον μικροεπενδυτών και τούμπαλιν. Ένα χρονικό για το πώς απλός κόσμος κατέληξε να παίρνει σημαντικό μερίδιο της πίτας από τα κέρδη των μετοχών. Μια τάση – πυροτέχνημα ή η απαρχή μιας νέας κανονικότητας;

“We are holding are shares, they are holding their short positions. This is war. I don’t care what ticker you support it’s us against them. We all know who will give up first”. 
Μηνύματα, όπως αυτό, αλλά και άλλα με λιγότερο ήπιο λόγο, δημοσιοποιούνται κατά χιλιάδες καθημερινά σε πλατφόρμες, όπως το Reddit, όπου οι μικροεπενδυτές συναντιούνται για να εμψυχώσουν και να ενημερώσουν ο ένας τον άλλο.

Δεν γνωρίζουμε πως ξεκίνησε όλο αυτό, γνωρίζουμε όμως ότι η αρχή έγινε με τη μετοχή της GameStop Corp., συνεχίστηκε με τη μετοχή της AMC Entertainment, η οποία διαθέτει ένα μεγάλο δίκτυο κινηματογραφικών αιθουσών και πλέον πεδία “μαχών” εμφανίζονται διαρκώς. Στα πρώτα βήματα, όπως είναι φυσικό το επενδυτικό κοινό  σε μεγάλο ποσοστό θεωρούσε χαμένη τη μάχη των μικροεπενδυτών απέναντι σε τεράστιες εταιρείες διαχείρισης κεφαλαίων, όμως σύντομα τα γεγονότα άλλαξαν τις ισορροπίες.

Σύμφωνα με το Business Insider, οι short-sellers είχαν ζημίες 19 δισεκατομμυρίων δολαρίων πριν κλείσει ο Ιανουάριος του 2021, μόνο από τις μάχες που έχασαν με τη μετοχή της GME. Τα hedge funds που είχαν τις μεγαλύτερες απώλειες, όπως τα Melvin, Point72 και D1, είχαν στοιχηματίσει πολλά στην πτώση της μετοχής, η οποία τελικά με τη συντονισμένη δράση μικροεπενδυτών εκτινάχθηκε μέχρι και 1500% πάνω από την χαμηλότερη αξία της.

Καθώς, η τιμή διαρκώς ανέβαινε, οι short sellers έπρεπε να “καλύψουν” τις θέσεις τους και επομένως να αγοράσουν με “πραγματικά” χρήματα τις μετοχές που “θεωρητικά” είχαν στην κατοχή τους. Αυτή όμως είναι η κορυφή του παγόβουνου, καθώς η εταιρεία αναλύσεων Ortex εκτιμά ότι οι συνολικές ζημιές για τους short-sellers θα υπερβαίνουν τα 70 δισεκατομμύρια δολάρια.

Το δεύτερο σημαντικό γεγονός ήταν η διάρκεια των μαχών. Όπως γράφει το The Verge σε άρθρο του, “Αυτήν την περίοδο, πολλοί μένουν στο σπίτι τους και βαριούνται”, οπότε το day trading είναι μια απασχόληση, η οποία προσφέρει αδρεναλίνη και αν όλα πάνε καλά, μπορεί να αφήσει κέρδος. Από τα 70 δισεκατομμύρια δολάρια που χάθηκαν από τα “πορτοφόλια” των hedge funds, είναι δεδομένο ότι ένα ποσοστό κατέληξε στα “πορτοφόλια” των μικροεπενδυτών. Ακόμα και αν κάποιοι από αυτούς φάνηκαν αρκετά άπληστοι, είναι πιθανό να είχαν κέρδη 100 έως και 300%.

“It is the right time to sell my stocks” γράφει ένας από αυτούς στην πλατφόρμα Stocktwits καισυμπληρώνει “Thank you Citadel that help me buy a new house”. (Η Citadel που αναφέρεται, δεν έχει σχέση με την Citadel Securities, η οποία αναφέρεται στη συνέχεια).

Τα “διαδικτιακά” χρηματιστηριακά γραφεία έπαιξαν καταλυτικό ρόλο
Κάθε φορά που ένας επενδυτής αγοράζει η πουλά μια μετοχή ή κάποιο άλλο χρηματιστηριακό προϊόν, πρέπει να πληρώνει μια προμήθεια. Ή μήπως δεν είναι έτσι; Νέες σχετικά πλατφόρμες, όπως το Robinhood, έχουν κάνει πολύ εύκολη και κυρίως πολύ φθηνή την αγοραπωλησία μετοχών, options και συναλλάγματος.

Επομένως, χρηματιστηριακά προϊόντα που μέχρι πρόσφατα ήταν άβατα στο μέσο επενδυτή, τώρα αποτελούν αφορμές για παιχνίδι και επικοινωνία “καφενείου”, όπως θα ήταν ένα στοίχημα σε αγώνα ποδοσφαίρου.

Η διαφορά είναι ότι ενώ στον αγώνα ποδοσφαίρου δεν υπάρχει “ταξική” διαμάχη, αν και κάποιοι θα υποστηρίξουν ότι και εκεί υπάρχει, οι μικροεπενδυτές με τα οφέλη που αποκομίζουν από τα στοιχήματα νιώθουν ότι πλήττουν τα μεγάλα κεφάλαια. Με αυτοσαρκασμό μάλιστα αποκαλούν τους εαυτούς τους “apes”, εμπνευσμένοι από την ταινία “The planet of the Apes”.

Είναι όμως μόνο οι “πίθηκοι” που δίνουν τις μάχες; Το πως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα από τον Ιανουάριο και μετά, δείχνει ότι στο παρασκήνιο κινούνται και άλλες δυνάμεις, κάποιες εκ των οποίων έχουν “διπλανά” γραφεία με τους χαμένους της Wall Street. Μια μετα-ανάλυση των δεδομένων συναλλαγών χρηματιστηριακών προϊόντων υψηλής διακύμανσης έδειξε ότι οι αλγόριθμοι high-frequency trading πήραν μέρος στο παιχνίδι, μένοντας στις σκιές της ¨μεγάλης” μάχης.

Οι αλγόριθμοι αυτοί ανήκουν σε χρηματιστηριακές εταιρείες, όπως η Citadel Securities, οι οποίες έχουν τη δυνατότητα να επενδύσουν δισεκατομμύρια δολάρια σε χρονικά διαστήματα λίγων λεπτών, αξιοποιώντας ακόμα και μεταβολή μερικών cents σε μια μετοχή. Επίσης, ο παγκοσμίου φήμης “καινοτόμος” επενδυτής Elon Musk, ο οποίος πρόσφατα με μια δήλωση του βύθισε την αξία του bitcoin, παρακολουθούσε και τότε από κοντά τις εξελίξεις.

Οπότε, δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι λίγο πολύ όλοι πήραν μέρος στο παιχνίδι, το οποίο ενώ συνήθως ήταν μόνο για ¨μεγάλα” παιδιά, αυτήν τη φορά άνοιξε τις πόρτες του και στους αρχάριους. Σχόλια στο forum του Robinhood, όπως “Τι είναι η χρηματιστηριακή αγορά;” και “Τι είναι το day trading;”, δείχνουν ότι κάποιοι νεοεισερχόμενοι είδαν φως και μπήκαν. Ωστόσο, η απουσία γνώσης αυτών των ανθρώπων είναι αντιστρόφως ανάλογη του ενθουσιασμού τους.

Οι βετεράνοι έσπευσαν να κριτικάρουν την κατάσταση, λέγοντας ότι η χρηματιστηριακή αγορά απέκτησε και μια εικόνα καφενείου (στα αγγλικά η λέξη που χρησιμοποιήθηκε ήταν saloon), όπου ακούγονται “χοντρά” αστεία και προσβολές. Οι ποιο αυστηροί διευθυντές χρηματιστηριακών εταιρειών, άλλοτε με μειδίαμα και άλλοτε με παρατεταμένο το δείκτη, προειδοποιούσαν τους “πιθήκους” ότι αν συνεχίσουν να παίζουν παιχνίδια που δεν ξέρουν θα χάσουν τα χρήματά τους.

Υπάρχουν αρκετές μελέτες σχετικά με το ποσοστό που το πλήθος των μικροεπενδυτών επηρέασε την αγορά. Οι συντάκτες της μελέτης “The Equity Market Implications of the Retail Investment Boom” θεωρούν ότι μόνο οι εγγεγραμμένοι στην πλατφόρμα Robinhood, διαμόρφωσαν περίπου το 7% των συναλλαγών αν και με δυσκολία έχουν στην κατοχή τους περισσότερο από το 0,2% της κεφαλαιοποίησης της αγοράς των ΗΠΑ.

Εάν αυτό το συμπέρασμα είναι σωστό, σημαίνει ότι μόλις 65 δισεκατομμύρια δολάρια, αύξησαν την κεφαλαιοποίηση της αγοράς των ΗΠΑ περίπου 1%. Και όπως είπαμε αυτή η εκτίμηση αφορά μόνο την πλατφόρμα Robinhood.

Τελείωσε το πάρτι ή οι συμμετέχοντες ξεκουράζονται μέχρι το επόμενο;
Όπως όλα τα πάρτι, έτσι και αυτό έφτασε στο τέλος του, γράφει η The Wall Street Journal. Σύμφωνα με το άρθρο της εφημερίδας που δημοσιεύτηκε λίγο πριν τελειώσει ο Μάρτιος, “Στις 26 Μαρτίου, οι μικροεπενδυτές αγόρασαν περίπου 772 εκατομμύρια δολάρια μετοχών στις ΗΠΑ, δηλαδή 60% λιγότερα από τα 2 δισεκατομμύρια δολάρια στις 29 Ιανουαρίου. “Δεν ήταν όλοι κερδισμένοι από την υψηλή μεταβλητότητα της αγοράς”, γράφουν σε άρθρο τους οι Financial Times.

Ωστόσο, τα γεγονότα αποτελούν πλέον ορόσημο και η κοινότητα των μικροεπενδυτών, χρησιμοποιώντας διάφορα κανάλια επικοινωνίας, βρίσκεται σε εγρήγορση. Οι υπόλοιποι παίκτες της αγοράς θα πρέπει να τους θεωρήσουν υπολογίσιμη δύναμη και να συμπεριλάβουν τη συμπεριφορά τους στα μοντέλα πρόβλεψης.  Στη διάρκεια των μηνών της άνοιξης, οι μικροεπενδυτές δημιούργησαν μια νέα τάση, η οποία έγινε γνωστή ως “reopening trade” και αφορούσε μετοχές αεροπορικών εταιρειών, και εταιρειών κρουαζιέρας.

Στόχος τους ήταν ένα γρήγορο κέρδος, το οποίο βασίζονταν στην ελπίδα ότι αυτές οι μετοχές θα είχαν μεγάλη αύξηση, όταν θα ανακοινώνονταν το τέλος του lock down. Στους τρεις μήνες της άνοιξης, η ζήτηση των μικροεπενδυτών αντιστοιχούσε σε ποσοστό άνω του 50% του συνόλου των συναλλαγών σε αυτές τις μετοχές. Ο Larry Tabb, ένας βετεράνος αναλυτής της  Bloomberg Intelligence εκτιμά ότι οι μικροεπενδυτές αναλογούν πλέον στο 23% του συνόλου των συναλλαγών σε μετοχές.

Το ποσοστό αυτό είναι παραπάνω από διπλάσιο σε σχέση με το 2019 και δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να το αγνοήσει. Η έκρηξη του ενδιαφέροντος των μικροεπενδυτών ήταν ένα παγκόσμιο φαινόμενο, το οποίο έγινε αιτία για τη δημιουργία ομάδων συζητήσεων σε πολυπληθείς ή λιγότερο γνωστές πλατφόρμες από τη Νότια Κορέα μέχρι τη Νορβηγία. Μέχρι και τον Μάρτιο, η Robinhood είχε φτάσει τα 13 εκατομμύρια χρήστες και η εφαρμογή της εταιρείας αναλύσεων Apptopia είχε 3,4 εκατομμύρια downloads μόνο στον περασμένο Ιανουάριο.

Ανάλογα φαινόμενα παρουσιάστηκαν και σε άλλες online πλατφόρμες συναλλαγών, όπως των Interactive Brokers και EΤrade, οι οποίες δεν προσφέρουν τις μηδενικές χρεώσεις της Robinhood, αλλά οι προμήθειες τους είναι σημαντικά χαμηλότερες σε σχέση με τους βετεράνους της αγοράς.  Σύμφωνα με μια μελέτη της Deutsche Bank, παραπάνω από τους μισούς μικροεπενδυτές στις ΗΠΑ που συμμετείχαν σε αυτήν την επενδυτική έξαρση δεν είχαν ασχοληθεί ποτέ στο παρελθόν με χρηματιστηριακές συναλλαγές. Το προφίλ τους δείχνει κυρίως νεαρές ηλικίες κάτω των 34 ετών.

Καθώς, η κατάσταση θα ηρεμεί ένα ποσοστό των επενδυτών θα βγουν από την αγορά με την ίδια ταχύτητα που μπήκαν. Όσοι όμως μείνουν θα έχουν ανάγκη από εργαλεία που θα τους προσφέρουν ενημέρωση, γρήγορες συναλλαγές με χαμηλές ή μηδενικές προμήθειες και ψηφιακά πορτοφόλια για να τροφοδοτούν τις επενδύσεις ή να ρευστοποιούν τα κέρδη τους.

Το Greek Fintech Hub είναι πλέον γεγονός

Έξι φορείς, αντιπροσωπευτικοί χώρων με μεγαλύτερη ή μικρότερη (που θέλουν, όμως, να την αυξήσουν) ανάμιξη στον χώρο των fintech και της νεανικής επιχειρηματικότητας, ίδρυσαν πρόσφατα στην Αθήνα έναν αφιερωμένο σ’ αυτές κόμβο, απευθύνοντας μάλιστα ανοικτή πρόσκληση συστράτευσης σε όποιον άλλο φορέα επιθυμεί να συμμετάσχει

Οι ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις που προσπαθούν να “μπολιάσουν” (για να μείνουμε στο κλίμα των ημερών) τον αχανή και κρίσιμο χώρο της οικονομίας με καινοτόμες ιδέες, προτάσεις και λύσεις όχι μόνο αυξάνουν και πληθαίνουν, αλλά πρόσφατα απέκτησαν και το δικό τους Hub. Η επίσημη ανακοίνωση έγινε στις 3 Ιουνίου, προφανώς μέσω διαδικτύου.

Τα ιδρυτικά μέλη είναι η Εθνική Τράπεζα με την Endeavor Greece -που είχαν την αρχική ιδέα, πριν από περίπου ένα χρόνο- και σταδιακά ένωσαν τις δυνάμεις τους με το Ίδρυμα Ωνάση, το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδας, το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο της Αθήνας, ενώ, παράλληλα, εξασφάλισαν την υποστήριξη σ’ αυτή την προσπάθεια και της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας Crowd Dialog, την οποία προωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το Digital Finance μίλησε με κάποιους από τους πρωτεργάτες αυτής της πρωτοβουλίας, τόσο πριν αυτή εκδηλωθεί, όσο και μετά, ενώ κατέγραψε και όσα ειπώθηκαν στη διάρκεια της επίσημης παρουσίασης. Κατ’ αρχάς θα πρέπει να τονισθεί πως οι δυο εμπνευστές  του Hub έχουν μακρά θητεία στον χώρο των startup και ειδικότερα των fintech.

Και οι δυο έχουν ασχοληθεί πολλά χρόνια με τον συγκεκριμένο χώρο, στηρίζοντας σε πολλαπλά επίπεδα και με πολλούς τρόπους την ελληνική νεανική επιχειρηματικότητα: Η μεν Εθνική Τράπεζα διοργανώνει τα 12 τελευταία χρόνια τον δημοφιλέστατο διαγωνισμό NBG Business Seeds, έχοντας αναδείξει πλήθος ενδιαφέρουσες ιδέες, δημιούργησε τον πρώτο fintech επιταχυντή, τον be finnovative το 2017, ενώ την ίδια χρονιά πρωτοπόρησε και στον πληθοπορισμό (cowdfunding), με το Act4Greece.

Από την πλευρά της, η Endeavor πρόσθεσε στις διεθνείς δραστηριότητές της τη χώρα μας το καλοκαίρι του 2012 και έκτοτε όχι μόνο υποστηρίζει ενεργά τα ελληνικά «μυαλά», αλλά λειτουργεί και ως πύλη εξόδου τους στη διεθνή αγορά, εισάγοντας τις καινοτόμες εταιρίες – μέλη της σε δίκτυα και κοινότητες του εξωτερικού. Η “μαγιά”, λοιπόν, ήταν δεδομένη.

Πολλοί και φιλόδοξοι οι στόχοι
Πρώτος και κύριος στόχος του Hub είναι, όπως θα ανέμενε κανείς, η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας στον συγκεκριμένο τομέα ώστε να ενισχυθούν οι υφιστάμενες και να εμφανιστούν νέες εταιρίες. Ακολουθούν, η χρηματοδότηση καινοτόμων επιχειρήσεων, η σύνδεση του χώρου των fintech με την έρευνα στα πανεπιστήμια και τα ερευνητικά ινστιτούτα, η ενημέρωση των μελών του Hub για κάθε νεότερο και ενδιαφέρον που γίνεται “εκεί έξω”, αλλά και η δικτύωση με αντίστοιχους φορείς και πρωτοβουλίες σε ευρωπαϊκές (κατ’ αρχήν) χώρες.

Ήδη, εξαγγέλθηκαν οι πρώτες συνέργειες με τραπεζικά ιδρύματα της Ιταλίας (Sella και Intesa) και της Ισπανίας (BBVA), που έχουν προχωρήσει σε αντίστοιχες κινήσεις στήριξης των δικών τους fintech, και μάλιστα ανακοινώθηκε η συμμετοχή όλων σε κοινή εκδήλωση στην Αθήνα για ανταλλαγή ιδεών, προτάσεων, καινοτομικών προσεγγίσεων και μελετών περίπτωσης.

Παράλληλα ετοιμάζεται, για τον Οκτώβριο του ’22, μεγάλη πανευρωπαϊκή εκδήλωση για ΜμΕ στη Θεσσαλονίκη (θα γινόταν φέτος, αλλά ας όψεται η πανδημία) με τη συνεργασία της Crowd Dialog, η οποία αναμένεται να ενισχύσει ακόμα περισσότερο το ελληνικό “ίχνος” και τις δράσεις εξωστρέφειας, ενώ θα επιτρέψει στις ελληνικές fintech να δικτυωθούν καλύτερα στη διεθνή σκηνή.

Προγραμματίζονται, επίσης, fundraising meetups για τη χρηματοδότηση των ενδιαφερομένων fintech των οποίων οι ακριβείς ημερομηνίες θα ανακοινωθούν προσεχώς, στενότερη συνεργασία με την Crowd Dialog (κάτι που επιβεβαίωσε στον ενθουσιώδη χαιρετισμό του και ο Dr. Joachim Schwerin, εκ μέρους της DG GROW της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τονίζοντας ότι όλα αυτά εντάσσονται στο πλαίσιο της ψηφιακής και με βιώσιμο πρόσημο δεκαετίας της Ευρώπης), τακτικές ενημερώσεις για τα τρέχοντα ζητήματα και τάσεις στον χώρο της ψηφιακής οικονομίας με τη διοργάνωση ομιλιών (Fintech Talks) την πρώτη Πέμπτη κάθε μήνα ξεκινώντας από τον Σεπτέμβριο, συνέργειες με την ConceptionX, μεγάλη ετήσια εκδήλωση για την προβολή του χώρου, αλλά και διοργάνωση πολλών workshop για fintech στους χώρους του Τουρισμού, της Υγείας και των Δημιουργικών Βιομηχανιών.

Ισχυρή στήριξη από τους πρωτεργάτες…
Οι εκπρόσωποι των έξι ιδρυτικών φορέων έκαναν σαφή, ο καθένας από τη δική τους οπτική, τη σημαντική προοπτική την οποία βλέπουν στη συνεργασία τους για τη δημιουργία του Fintech Hub, εκθειάζοντας τις ραγδαίες εξελίξεις και τη δυναμική του χώρου. Η υπεύθυνη του ACEin, του Κέντρου Καινοτομίας του ΟΠΑ, Αγγελική Καραγιαννάκη, χαρακτήρισε “λέξη-κλειδί” τις συνέργειες που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Hub.

Στις ίδιες σημαντικές συνέργειες εστίασε και ο διευθυντής του Endeavor, Παναγιώτης Καραμπίνης, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημαντικότατη δυναμική της ελληνικής startup σκηνής. Από πλευράς ΕΚΠΑ, ο πρύτανης Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος, επεσήμανε την ανάγκη των ελληνικών fintech για εξωστρέφεια και δεσμεύτηκε στην ενεργό παρουσία του δικού τους Κέντρου Καινοτομίας “Αρχιμήδης” στο Hub, κάτι που επιβεβαίωσε αργότερα κι ο διευθυντής του, καθηγητής Νικολάου, μιλώντας για τα οφέλη της μεταφοράς τεχνολογίας.

Ανάλογη ήταν η θέση του αντιπρύτανη του ΟΠΑ, Απόστολου Βασδέκη, που πρόσθεσε το στοιχείο της στενότερης σχέσης με την αγορά, υποσχόμενος ενίσχυση του προγράμματος σπουδών των φοιτητών με μαθήματα ανάλογα των σύγχρονων αναγκών και δικτύωση μέσω της Ανοικτής Καινοτομίας. Για να προσθέσει η καθηγήτρια και επιστημονικά υπεύθυνη του ACEin, Κατερίνα Πραματάρη, ότι αυτά θα συμπληρωθούν με το κατάλληλο coaching και την καλλιέργεια του ταλέντου των ομάδων.

Εκπροσωπώντας το Ίδρυμα Ωνάση, ο επικεφαλής Ψηφιακής Στρατηγικής, Πρόδρομος Τσιαβός, εξέφρασε την ανάγκη συνεργειών του με fintech, ιδιαίτερα σε θέματα διαχείρισης πνευματικής ιδιοκτησίας, όπου τα νερά παραμένουν αχαρτογράφητα, και επενδύσεων σε νέα πολιτιστικά αγαθά, όπως τα NFT.

Κλείνοντας, η Γενική Διευθύντρια Λιανικής της Εθνικής, Χριστίνα Θεοφιλίδη, έθεσε ως στόχο της συστράτευσης δυνάμεων εκ μέρους των έξι, “την επίτευξη αποτελεσμάτων με διάρκεια και αντίκτυπο”, αλλά και τη διεύρυνση των υπηρεσιών προς τους πολίτες. Αξίζει να σημειωθεί πως η Εθνική Τράπεζα αφενός στηρίζει με χρηματοδοτήσεις τις νεοφυείς στο ξεκίνημά τους, αφετέρου δίνει την ευκαιρία στις νικήτριες ομάδες των ετήσιων διαγωνισμών της να υλοποιήσουν τις καλές ιδέες τους ακόμα και μέσα από τις δίκτυό της, αν πρόκειται για νέες, καινοτόμες τραπεζικές υπηρεσίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, όπως είχε αναφέρει σε ανύποπτο χρόνο ο υπεύθυνος των NBG Business Seeds, Σπύρος Αρσένης,  η περίπτωση της βραβευμένης Linked Business, με επικεφαλής τον ερευνητή του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», Μιχάλη Βαφόπουλο, της οποίας η λύση διαδικτυακής δημιουργίας εταιρικού λογαριασμού εντάσσεται πλέον στο δίκτυο της τράπεζας, έτοιμη προς χρήση από το κοινό.

…και ανοικτή πρόσκληση για νέα μέλη
Θεωρώντας πως η δύναμη βρίσκεται στις ισχυρές συνέργειες, οι έξι φορείς απηύθυναν ήδη ανοικτή πρόσκληση σε όποιον οργανισμό θεωρεί ότι μπορεί να συνεισφέρει προς αυτή την κατεύθυνση, με στόχο την ενίσχυση της δυναμικής του Hub, το οποίο απέκτησε ήδη την επίσημη ιστοσελίδα του (www.fintechhub.gr) και το δικό του newsletter. Κι απ’ ό,τι φαίνεται, η αγορά τείνει «ευήκοο ους», καθώς το DF μαθαίνει ότι ήδη υπάρχει σημαντική ανταπόκριση, από γνωστές επιχειρήσεις, οργανισμούς και Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα της περιφέρειας.