Η αστοχία του Crypto.com, η οποία κόστισε αρκετά εκατομμύρια δολάρια σε συναλλασσόμενους, είναι ένα μόνο από τα περιστατικά που μένουν στην αφάνεια, λόγω απουσίας ελέγχου στην αγορά.

Στις 27 Ιανουαρίου, οι χρήστες της εφαρμογής της Crypto.com για φορητές συσκευές έβλεπαν για αρκετές ώρες στην οθόνη τους το μήνυμα “Sorry, there was an issue when processing your request. Please try again later or contact support via live chat or at [email protected]”, κάθε φορά που προσπαθούσαν να κάνουν αγορά ή πώληση κρυπτονομισμάτων. Η ημέρα θα μπορούσε να είναι απλά μια συνηθισμένη Τετάρτη, αλλά δεν ήταν, καθώς από την περασμένη μέρα, είχε ξεκινήσει μια βουτιά της τιμής των κρυπτονομισμάτων και αρκετοί επενδυτές έσπευδαν να ρευστοποιήσουν κέρδη των προηγούμενων ημερών.

Σε forum και κοινωνικά δίκτυα τα αρνητικά σχόλια έπεφταν βροχή, άλλωστε η εταιρεία δεν είχε ούτε στο παρελθόν καλή αξιολόγηση όσον αφορά την εξυπηρέτηση πελατών. Όταν όμως κάποιοι αποφάσισαν να κάνουν κάτι πιο ουσιαστικό από το να εκφράζουν το θυμό τους με posts, διαπίστωσαν ότι δεν υπήρχε αρχή που ήταν διατεθειμένη να ερευνήσει το θέμα και να προβεί σε κυρώσεις.

Σε επικοινωνία που είχαμε μέσω forum με χρήστες της Crypto.com, μας ενημέρωσαν ότι η εταιρεία, παρά τις επίμονες προσπάθειες τους, δεν αποκάλυπτε ποια ήταν η ρυθμιστική αρχή, στην οποία υπάγεται και φυσικά δεν αναλάμβανε καμία ευθύνη για τη ζημιά που έπαθαν.

Άγρια Δύση τα ανταλλακτήρια κρυπτονομισμάτων
Θα ταξιδέψουμε στο Τόκιο και μια δεκαετία πίσω στο χρόνο, για να θυμηθούμε την εταιρεία Mt. Gox, η οποία ιδρύθηκε τον Ιούλιο του 2010 και μέχρι τα μέσα του 2014, διαχειρίζονταν περισσότερο από το 70% των συναλλαγών bitcoin σε παγκόσμιο επίπεδο. Τον Φεβρουάριο του 2014, το Mt. Gox έπαυσε τις συναλλαγές, διέκοψε τη λειτουργία του web site και της υπηρεσίας συναλλαγών και έκανε αίτημα προστασίας από πτώχευση.

Τον Απρίλιο της ίδιας χρονιάς, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι 850.000 bitcoins, των οποίων η σημερινή αξία είναι περίπου 42,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ τότε ήταν μόλις 450 εκατομμύρια ευρώ, είχαν κλαπεί. Έκτοτε αν και περίπου 200.000 bitcoins έχουν ανακτηθεί, χιλιάδες είναι οι πελάτες της εταιρείας που περιμένουν την αποζημίωση τους, χωρίς πολλές ελπίδες.

Θεωρητικά, μετά από ένα τόσο σημαντικό συμβάν, το αναμενόμενο θα ήταν να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο προστασίας των πελατών, κάτι όμως που δε συνέβη. Έκτοτε, έχουν προκύψει δεκάδες μικρότερης έκτασης παρόμοια περιστατικά, με το πιο ηχηρό από αυτά να λαμβάνει χώρα τον περασμένο Δεκέμβριο.

Οι  πελάτες της Wirex, η οποία επίσης δραστηριοποιείται ως ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων και διαθέτει κάρτα ανάληψης από ATM, άρχισαν να διαμαρτύρονται ότι είχαν κλειδωθεί έξω από τους λογαριασμούς τους, χωρίς να έχουν τη δυνατότητα ανάληψης.

Μετά την επίλυση του προβλήματος, η εταιρεία ζήτησε συγνώμη από τους πελάτες της, αλλά απέρριψε αιτήματα αποζημίωσης.

Το πρόβλημα της απουσίας ρυθμιστικού πλαισίου ενισχύεται από την απροθυμία πολλών ΜΜΕ να δώσουν έκταση σε αυτά τα περιστατικά, δεδομένου ότι τα ανταλλακτήρια συναλλάγματος διαθέτουν σημαντικά ποσά για τη διαφήμισή τους σε αυτά.

Στην περίπτωση της Crypto,com, παρά το γεγονός ότι υπήρξαν πελάτες της εταιρείας που έστειλαν τεκμηριωμένα στοιχεία σε μέσα ενημέρωσης, όπως το Forbes.com και το Business Insider, οι αρχισυντάκτες των μέσων προτίμησαν να μην προχωρήσουν σε δημοσιεύσεις, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις υπήρξαν μέσα που προχώρησαν σε διαγραφές σχολίων που δημοσιεύτηκαν σε σχετικά άρθρα.

Ποιος τελικά δημιούργησε το bitcoin και με τι σκοπό;
Η φιλολογία της ίδρυσης του bitcoin είναι σε γενικές γραμμές γνωστή στους ειδικούς των κρυπτονομισμάτων και διαθέσιμη για όσους ενδιαφέρονται στη Wikipedia. Ωστόσο, το ερώτημα μας αφορά περισσότερο στη φιλοσοφία του bitcoin, το οποίο ξεκίνησε τη ζωή του ως κρυπτονόμισμα και απελευθερωτικό εργαλείο από τη “σκλαβιά” των κεντρικών τραπεζών.

Σχεδόν δέκα χρόνια μετά, η εικόνα που έχει δημιουργηθεί ταιριάζει περισσότερο με αυτή ενός κερδοσκοπικού προϊόντος και μάλιστα πολύ υψηλού κινδύνου, καθώς όπως προαναφέραμε δεν υπάγεται πρακτικά σε κανένα ρυθμιστικό πλαίσιο.

Ο υποτιθέμενος ιδρυτής του Satoshi Nakamoto φαίνεται να έχει στην κατοχή του 1,1 εκατομμύρια bitcoins, δηλαδή περίπου 400.000 λιγότερα από όσα αγόρασε πρόσφατα η Tesla με κύριο μέτοχο τον Elon Musk. Επιπλέον, 4 εκατομμύρια bitcoins έχουν χαθεί και θεωρούνται μη ανακτήσιμα από το σύνολο των 21 εκατομμυρίων bitcoins που μπορούν πρακτικά να εξορυχθούν.

Η εικόνα που δημιουργείται εύλογα εγείρει την υποψία, αν η αγορά του bitcoin και κατ’ επέκταση άλλων κρυπτονομισμάτων θα μπορούσε να είναι χειραγωγήσιμη. Σύμφωνα με τον James Ledbetter, Chief Content Officer στην Clarim Media και ειδήμονα στα κρυπτονομίσματα, με τον οποίο επικοινωνήσαμε, “πρακτικά είναι αδύνατο να χαθεί οριστικά ένα bitcoin, καθώς όλες οι συναλλαγές είναι καταχωρισμένες στο αρχείο της αλυσίδας του blockchain.

Επομένως, δεν είναι ξεκάθαρο πως και πότε, τα bitcoins που θεωρούνται χαμένα θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αγορά.” Ωστόσο, όπως συμπληρώνει ο ίδιος, “είναι αδύνατο να ρυθμιστεί η αγορά των κρυπτονομισμάτων με την ίδια αποτελεσματικότητα που έχει ρυθμιστεί η αγορά των υπόλοιπων νομισμάτων.”

Ο συνδυασμός των δύο θέσεων του Ledbetter, μας λέει πρακτικά ότι το bitcoin δεν εξυπηρετεί πλέον το σκοπό που δημιουργήθηκε ή τουλάχιστον το σκοπό για τον οποίο μάθαμε ότι δημιουργήθηκε και έχει μετατραπεί σε ένα κερδοσκοπικό προϊόν με προεκτάσεις στο χώρο της παραοικονομίας και της τρομοκρατίας, χωρίς να είναι εύκολα εφικτός ο έλεγχος του.

Η εικόνα δεν απέχει χιλιόμετρα από τα υπόλοιπα νομίσματα και κερδοσκοπικά προϊόντα, τα οποία επίσης είναι “ανασφαλή” σε μικρότερο ή μεγαλύτερο ποσοστό, όπως μας δείχνει η τρέχουσα κατάσταση με την τουρκική λίρα, η πρόσφατη κρίση των Κυπριακών τραπεζών και δεκάδες άλλα περιστατικά. Ωστόσο, υπάρχει μια ειδοποιός διαφορά.

Στην περίπτωση των κρυπτονομισμάτων, οι μέχρι στιγμής συμπεριφορές των ανταλλακτηρίων που λειτουργούν επίσης και ως ψηφιακά πορτοφόλια, δείχνουν ότι αν κάτι δεν πάει καλά, οι πιθανότητες να αποζημιωθούν οι πελάτες είναι σχεδόν μηδενικές.

Σύμφωνα με έρευνες, ο αριθμός των bitcoin που έχουν στην κατοχή τους τα μεγαλύτερα ανταλλακτήρια στο σύνολο τους αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 10% των συνολικών διαθέσιμων.  Από αυτά, το μεγαλύτερο μερίδιο το έχει η Coinbase με ποσοστό 3.83%, η ΟΚΕΧ με 1.58% και η Binance με 1.44%. Η λίστα πάντως είναι μεγάλη, αποκαλύπτοντας το μέγεθος των εταιρειών που ξεπηδούν κάθε τόσο από το διαδίκτυο, πιάνοντας ένα μερίδιο των διαδικτυακών καταναλατών.

Περίπου 2500 “φάλαινες” ελέγχουν πάνω από το 40% της αγοράς του bitcoin
Μπορεί τα φώτα της δημοσιότητας να πέφτουν στο bitcoin, λόγω αξίας και παλαιότητας, αλλά ανάλογη φαίνεται να είναι η κατάσταση και σε άλλα κρυπτονομίσματα.

Εταιρείες, όπως η Crypto.com ξεπηδούν από το πουθενά – αν και με έρευνα, μπορούμε να δούμε ότι το πουθενά έχει συντεταγμένες –  δημιουργούν το δικό τους κρυπτονόμισμα, το ρίχνουν στην αγορά και υπόσχονται στους επενδυτές τεράστια κέρδη.

Κάποιοι είναι πιθανό να εξαφανιστούν σε ένα χρόνο ή και συντομότερα, παίρνοντας μαζί τους τα FIAT που τους εμπιστεύτηκαν οι πελάτες  τους για να αποκτήσουν κρυπτονομίσματα.

Ο μόνος τρόπος για να διεκδικήσει στη συνέχεια κάποιος αποζημίωση είναι να κινηθεί νομικά απέναντι σε δεκάδες καλοπληρωμένους δικηγόρους που θα υπερασπιστούν τη θέση των πελατών τους στο πλαίσιο νομικών συστημάτων, τα οποία ισχύουν σε νησιά ή ηπειρωτικές νησίδες που δύσκολα διακρίνονται σε ένα παγκόσμιο χάρτη ακόμα και μεγάλης κλίμακας.

Πέρα από το τοπίο Άγριας Δύσης που δημιουργεί αυτή η κατάσταση, αφήνει και μια γεύση πικρίας. Υπήρξαν άνθρωποι που πίστεψαν πριν από μερικά χρόνια ότι οι ιδρυτές της κρυπτονομισμάτων ήταν ιδεολόγοι που ήθελαν να αλλάξουν την εικόνα της παγκόσμια οικονομίας.

Σήμερα, οι περισσότεροι από αυτούς θα νιώθουν μάλλον απογοητευμένοι που εξαπατήθηκαν για μια ακόμα φορά από “επαναστάτες”.