Το οικοσύστημα των FinTech έχει δεχτεί τα περασμένα χρόνια ένα μεγάλο μερίδιο των χρηματοδοτήσεων από ιδιωτικά κεφάλαια, γεγονός που έχει ένα αμφίδρομο όφελος για επιχειρήσεις και επενδυτές. Για την τρέχουσα χρονιά, η πανδημία έχει ένα δισυπόστατο ρόλο και μένει να δούμε αν τελικά θα λειτουργήσει ως γκάζι ή φρένο στην ανάπτυξη του οικοσυστήματος.

Σε ερευνα της ESET, η οποία κατασκευάζει λογισμικό κυβερνοασφάλειας, αναφέρεται ότι από τα 10.000 άτομα που συμμετείχαν, περίπου το 40% χρησιμοποιούν μια ως τρεις εφαρμογές Fintech.  Σε άλλη έρευνα της Statista εστιάζουμε περισσότερο στην Ευρώπη του 2019, όπου στο ένα άκρο βλέπουμε Ρωσία και Ολλανδία με ποσοστά χρήσης 82% και 73% αντίστοιχα και στο άλλο άκρο Βέλγιο και Γαλλία με ποσοστά 42% και 35% αντίστοιχα. Στις παραπάνω έρευνες δεν διευκρινίζεται εάν τα ποσοστά περιλαμβάνουν τη χρήση εφαρμογών που έχουν κατασκευάσει οι τράπεζες για να δημιουργήσουν ένα πιο σύγχρονο πρόσωπο προς τους πελάτες τους.

Αν και δεν γνωρίζουμε λοιπόν το πόσο ώριμη είναι η ελληνική αγορά όσον αφορά τη χρήση εφαρμογών FinTech, γνωρίζουμε ότι κάποια στιγμή θα ωριμάσει, καθώς υπάρχουν αρκετές συνιστώσες που ωθούν προς αυτήν την κατεύθυνση. Ίσως, ο πιο βασικός είναι ότι οι τράπεζες μειώνουν διαρκώς τα φυσικά τους καταστήματα σε παγκόσμιο επίπεδο και πλέον έχουν περάσει και στο επόμενο βήμα που αφορά τη μείωση των ATMs.

Το μήνυμα που εκπέμπουν διαρκώς οι κεντρικές και εμπορικές τράπεζες κάνει ορατό, ακόμα και για τους πιο ρομαντικούς, ότι τα υλικά νομίσματα αποσύρονται αργά αλλά σταθερά προς τις προθήκες των νομισματικών μουσείων. Επομένως, η χρήση εφαρμογών που θα μας επιτρέπουν να κάνουμε χρηματοπιστωτικές συναλλαγές είναι μονόδρομος.

30 εκατομμύρια οι επενδύσεις σε FinTech startup s στην Ελλάδα τη διετία 2019 – 2020

Το δεύτερο τρίμηνο του 2020, σύμφωνα με το CBINSIGHTS, επενδύθηκαν 9,3 δισεκατομμύρια δολάρια σε FinTech startups, δηλαδή 17% αυξημένες επενδύσεις σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2019.  Σύμφωνα με την ετήσια μελέτη που πραγματοποιεί το Found.ation σε συνεργασία με τον ευρωπαϊκό οργανισμό EIT Digital και το Velocity.Partners VC, ο κλάδος FinTech παρουσιάζει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, αν και το 2020 η αύξηση των εταιρειών που δραστηριοποιούνται στο συγκεκριμένο τομέα ήταν σχετικά μικρή. Εταιρείες όπως οι Belvo, Norbloc, Plum και Tymit βρίσκονται σε διάφορα στάδια χρηματοδοτήσεων μέσω του EquiFund. Η Μαρία Κοκίδου, Innovation Lead & Content Strategist στο Found.ation, μας λέει“Συνολικά έχουν διοχετευτεί περίπου 30 εκατομμύρια ευρώ προς startups που δραστηριοποιούνται στο fintech στην Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια (2019-2020), περισσότερα από τα 2/3 των οποίων επενδύθηκαν μέσα στο 2020. Να σημειώσουμε ότι η μελέτη του Found.ation δεν διαχωρίζει τις ελληνικές startups βάσει της φορολογικής τους έδρας, επομένως κάποιες από αυτές δραστηριοποιούνται σε χώρες που είτε τα φορολογικό πλαίσιο είναι πιο ευνοϊκό, είτε οι αγορές τους προσφέρονται για ταχύτερη ανάπτυξη.

Η πανδημία έχει εκτινάξει το μερίδιο των FinTech σε υπηρεσίες πληρωμών

Μια από τις εφαρμογές FinTech που δέχτηκαν τα φώτα της δημοσιότητας τη χρονιά που πέρασε ήταν η Chime, αφενός γιατί η αποτίμηση της τριπλασιάστηκε μέσα σε έξι μήνες, αφετέρου γιατί βραβεύτηκε ως η καλύτερη εφαρμογή της χρονιάς, από το Forbes. Η επιχειρηματική κίνηση που εκτίναξε την Chime, ήταν να διαθέσει προκαταβολικά στους εν δυνάμει πελάτες της, ένα ποσό από το πακέτο στήριξης που διέθεσε η κυβέρνηση των ΗΠΑ σε όλους τους πολίτες της, προκειμένου να περιορίσει τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας.

Στην Ελλάδα, η Plum, μια από τις εταιρείες που ξεχώρισαν το 2020, με έδρα στη Βρετανία, προσφέρει μια υπηρεσία, η οποία λειτουργεί ως ψηφιακός κουμπαράς. Σύμφωνα με τα αναγραφόμενα στο site της,  πάνω από 1 εκατομμύριο άνθρωποι στη Βρετανία, αποταμίευσαν περισσότερα από 350 εκατομμύρια λίρες χρησιμοποιώντας την εφαρμογή. Η Plum έχει καταφέρει να προσελκύσει 23,5 εκατομμύρια δολάρια σε χρηματοδοτήσεις και αναμένεται να έλξει το ενδιαφέρον της αγοράς και την τρέχουσα χρονιά. Η Norbloc, μεταξύ των επενδυτών της οποίας είναι το Marathon Venture Capital, θεωρείται μια από τους ηγέτιδες στον τομέα της αξιοποίησης τεχνολογιών blockchain σε χρηματοπιστωτικές εφαρμογές. Η εταιρεία ολοκλήρωσε την περασμένη χρονιά σημαντικές συμφωνίες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και στη Σρι Λάνκα και ξεκινά το 2021 με σημαντικές προσδοκίες για νέα χρηματοδότηση, πλέον των 3,9 εκατομμυρίων δολαρίων που έχει λάβει ήδη.

Στις υπηρεσίες πληρωμών έχει εστιάσει την επιχειρηματική της δράση η Tymit, η οποία προσφέρει μια χρεωστική κάρτα με σημαντικές ευκολίες για τον κάτοχό της και δυνατότητα μείωσης των εξόδων τραπεζικών συναλλαγών. Η Venture Friends, η οποία έχει επενδύσει επίσης στις Plum, Belvo και Norbloc, χρηματοδότησε με 5 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας την Tymit το 2020, οδηγώντας τη συνολική χρηματοδότηση της εταιρείας στα 17 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας.

Ανερχόμενο αστέρι, για το 2020 ήταν και η  Wealthyhood, η οποία προσφέρει επενδυτικές υπηρεσίες και την περασμένη χρονιά τράβηξε το ενδιαφέρον των κριτών του διαγωνισμού FinQuest της Alpha Bank. Προσωρινά, η εταιρεία δεν έχει λάβει χρηματοδότηση από επενδυτές, αλλά είναι πολύ πιθανό να συμβεί αυτό μέσα στο 2021.

Στην Ελλάδα το FinTech είναι το δεξί χέρι των τραπεζών
Τα μέχρι στιγμής δεδομένα δείχνουν ότι αν μια FinTech startup θέλει να κάνει σόλο καριέρα, θα πρέπει να μεταναστεύσει. Συνήθως, οι εταιρείες που εμφανίζονται σε διαγωνισμούς και εντέλει μένουν στην Ελλάδα, λειτουργούν ως κατασκευαστές για τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα της χώρας, τα οποία προτιμούν να κάνουν outsourcing την ανάπτυξη τεχνολογιών αιχμής. Οι διαγωνισμοί είναι συνήθως το πρώτο στάδιο αναζήτησης ταλέντων, κάποια εκ των οποίων στη συνέχεια ιδρύουν μια επιχείρηση και προσφέρουν υπηρεσίες ως developers.

Ο Νεόφυτος Κολοκοτρώνης, Innovation Specialist στο Found.ation θεωρεί ότι οι πρόσφατες κυβερνητικές ανακοινώσεις αφήνουν υποσχέσεις για τον περιορισμό της μετανάστευσης των startups. Τα τελευταία δύο χρόνια γίνονται σημαντικές επενδύσεις από ξένους ομίλους στη χώρα και σε συνδυασμό με κίνητρα για ψηφιακούς νομάδες, θα μπορούσε να ενδυναμωθεί η παρουσία των startups στην Ελλάδα. Κάποιοι θεωρούν πιθανό ακόμη και κάποιοι Έλληνες startuppers να επιστρέψουν στη χώρα μας από το εξωτερικό, προκειμένου να απολαύσουν τα 3S στο πλαίσιο ενός καλύτερου φορολογικού και κοινωνικού κλίματος.

Η λογική λέει ότι μια startup που θα έχει την έδρα της στην Ελλάδα, θα περιλαμβάνει και την ελληνική αγορά στο επιχειρηματικό της σχέδιο. Είναι όμως αυτό εφικτό; Σύμφωνα με την έρευνα του ΔΝΤ, η οποία δημοσιεύτηκε το Νοέμβριο του 2020, στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα κυριαρχούν οι τράπεζες. Το πρόβλημα αυτό γίνεται εντονότερο σε μικρές αγορές, όπως η Ελλάδα, όπου η είσοδος ενός νέου ανταγωνιστή μπορεί να συναντήσει πολλά εμπόδια. Παραδείγματα έχουν υπάρξει στο παρελθόν και οι πιο τολμηροί σήκωσαν το χαλί για να δει το ευρύ κοινό τι συμβαίνει.

Όσοι προτιμούν να βλέπουν το ποτήρι μισογεμάτο, θα μπορούσαν να πουν ότι αυτή η εικόνα, επειδή ακριβώς επιδέχεται πολλές διορθώσεις, είναι το κατώφλι προς την ανάπτυξη. Γιατί όχι;